Yine ‘selam duâsı’yla başlamayı üstada borç biliriz;

‘Aşk olsun. Aşkınız cemâl olsun. Cemâliniz nûr olsun. Nûrunuz ayn olsun.’

Yalancı vezirin birbiriyle zıtlıklar dolu belgelerindeki yalan-yanlış fikirlerini serdetmeye devam ediyoruz.

“Allâhu Teâlâ Hazretlerinin sana güzel ve kolay kıldığı her neyse onu tut, aksini seçerek kendini zahmet ve meşakkate atma.”

Cenâbı Hakk’ın senin kabiliyetine uygun olarak verdikleri zâten sana zor gelmeyen şeylerdi. Dolayısıyla, sana kolay gelen şeyler husûsunda endişelenme, şüpheye düşme, zira şüphe azaptır. Bu konuda düşünerek en isâbetli karârı al ve şüpheden kurtul. Rabb’in sana gönül hoşluğu ile gönderdiklerinden râzı ol, onları kabullen. Sana zahmet verenleri terk et. Erişemediğin şeyler için hayıflanma, ‘nasibim bu kadarmış’, de, tevekkül et, bu konuda kendine azap etme.

“İcâzetnâmenin birinde diğer bir emire; ‘Hoşuna giden şeyden vazgeç, Çünkü arzu ettiğin şey nefsindendir, kötüdür, reddedilmiştir.’ Demiştir.”

‘Vezirin verdiği bütün nasihatler, birbirine aykırıydı. Bununla berâber, kötü niyeti bilinmedikçe ilk bakışta kabul edilmesi gerekli, akla uygun ve doğru gibi görünüyordu. İçinde gizli fesad olan parlak sözler, veremlinin hastalığının verdiği ateşin artmasından yüzünde görünen kırmızılık ve güzellik gibidir.’ (Abidin Paşa, Mesnevî Şerhi, Sadeleştiren Mehmet Said KARAÇORLU, İst, 2007, s.1589)

“Herkesin kendine kolay gelen birçok farklı yollar vardır, bu yüzden her millet kendi gittiği yolu candan bir sevgili gibi görünür.”

Herkesin önüne çeşitli yollar çıkar bilhassa nefsânî yönleri ağır basanlar, heva ve heveslerine düşkün olanlar, kendilerince uygun olanı seçerler ve seçtiklerini de fazlasıyla severler. Ama tabi burada seçilenler ehemmiyetlidir. Kim neyi seçtiyse ve sevdiyse ondan sorumludur. Meselâ, putperestler tercih ettiklerine hizmet ederler. Ancak bu seçilen ve sevilen huzurun değil felâketin habercisidir. Dolayısıyla kabul edilenler doğru davranışlar olmalıdır. Aynı zamanda kabul edilen doğru davranışların kolaylığı hoşa gider.

“Eğer Hak yolu bulmak kolaylıkla olsaydı, her Yahudi ve ateşperest gerçeği bulmuş olurdu.”

Hak Teâlâ Hazretlerinin makbul olarak insanların önüne sunduğu ruhsat yolları zorluklardan uzak ve kolay olsaydı, Yahudiler de, putperestler de Hakk’a ulaşır, vuslata erişirlerdi. Böylece saadete kavuşurlardı. Demek ki, insanların önüne konan her çeşit yolların hepsi doğru ve uygun değildir. O yola yoğun bir şekilde uyanlara Mevla Teâlâ o yolları o kişilere kolaylaştırmıştır. Her yol insanları Hakk’a ve hakikate eriştirmez. Suratı müstakîm üzere olanlar ihlasla, kararlılıkla mürşidi kâmillerini bularak doğruya ulaşabilirler.

“İcâzetnâmenin birinde; ‘Allâh’ın kolaylaştırdığı gönlün hayâtı ve canın gıdâsı olur’ demiş.”

Zorla, zorâki bir şekilde değil de, isteyerek yapılan işler iyi olur, güzel olur. Kişilerin gerçekleştirdiği ibâdetler ve hizmetler gönül ile iştiyakla yapılmışsa onlar ruha gıda cana hayat verir ve insana iki dünya huzuru kazandırır.

“İnsan; insan hoşuna gidenden yüz çevirdi mi, çorak yerden ürün alamadığı gibi, bir şey kazanmaya da gücü yetmez.”

‘Kişinin bir şeyden zevk alması, onu o şeyi yapmaya teşvik eder ve yaptırır. Nefsin isteği ve tahriki ile yapılan şey olup-bitince onun zevki de biter, tadı da kalmaz. Bu amel neticesinde gönülde mânevî zevkler mayalanmaz, gönül nûru, fazilet ışığı artmaz. Böyle nefsânî zevklerin sürüklemesiyle yapılan işler çorak yere ekilmiş tohuma benzer, ne biter, ne başak verir, ne çiçek açar ne de meyvesi olur. Kuru bir ağaç gibi, bir hayal gölgesinin gelip geçmesi gibidir.’ (Mesnevî-i Mânevî Şerhi-İlk 1001 Beyit, Hüseyin TOP, Konya, 2008, s.278)

“Hoşlanmadığı bir şeyi yapanın eline geçen pişmanlık, alışverişi zarardan başka bir şey değildir.”

Kişinin istediği bir şey için gönülsüz istemiye istemiye emek vermesi o şeyi istemeden yaptığı için ondan bir fayda ve güzel netice gelmez. Tersi eziyet, güçlük ve zararlar elde edilir.

Bu haftalık yazımızın sonuna gelmiş bulunmaktayız efendim. Nasipse haftaya devam edelim. Cumânız mübârek olsun.