Yine, ‘selam duâsı’yla başlamak istiyoruz efendim, müsâdenizle;

‘Aşk olsun. Aşkınız cemâl olsun. Cemâliniz nûr olsun. Nûrunuz ayn olsun.’

Yalancı, sahte şeyh, temsili reislere öyle sert, öyle kaba şeyler söyledi ki, aracılık edenler bu işe neredeyse pişman oldular. Şimdi bakalım beyitlerde söylenenlere;

“Vezir müritlerine aracılık eden reislerine cevâben; ‘Uyanın, Ey dedikoduya kendini kaptırıp çok konuşmanın esiri olanlar! Sâdece dinlemeyle nasihat alma isteklisi olanlar!’ diyerek azarladı.”

Hilekar vezir, kendisinin halvetten çıkması için ısrar eden aracıları, öfkeyle azarlıyor. Onları dedikodulara yenilmiş, sözlü nasihatların tutkunu olarak değerlendiriyor, onların kendini ikna ermek için boşuna zaman kaybettikleri düşüncesindedir. Hakikatte bu sözler bozguncular tarafından söylense de sonuçta doğru sözlerdir. Bu tür kişilerin niyetleri doğru olsa yaptıkları eğridir dolayısıyla neticeleri değersizdir, yanlıştır, bereketsizdir. Bu durum aynı dilenciden hazine talep etmek gibidir. Yalancı vezir, âdeta onlara kâl ehli değil kendisi gibi (!) hal ehli olmalarını işâret ediyor.

“Aşağılık ve âdi bir hisse, maddi seslere mahsus olan kulağınıza pamuk koyum, işitmesin. Maddi hislerin gözünüze çektiği bendi yıkın.”

Yalnızca görünen maddi şeylere takılmamak için kulağınıza pamuk tıkayınız ki, kalp kulağınız açılsın. Sizin gözlerinizi kör eden mal, şöhret, şehvet, madde hırsı bağlarınızı söküp atın ki, kalp gözünüz ve dahi basiret gözünüz açılsın. Ancak tabi sahte şeyh sanki hakikat şeyhlerini taklit ettiği apaçıktır.

“İç dünyânızdaki sesleri işitmeye engel olan pamuk başınızdaki kulaktır. Maddi kulak sağır olmadıkça sırların, bâtının iç dünyânın kulağı sağırdır.”

Maddi dünyâda insan, dedikodularla, yalanlarla, malâyâni ve boş sözlerle iştigal edince iç âleminin inkişaf etmesinden yoksun kalır. Oysaki mânâ âlemi bambaşka bir âlemdir. Böylesi kişi, gözü ve kulağı kapalı olarak gönlünü ilâhî ufuklara bağlar ve nasipse sonsuz güzellikleri temâşâ edebilir. Dolayısıyla insan gözünü kör, kulağını sağır yaparak temsili olarak yüce bir hâle ulaşır. İşte kişi bu halden uzaklaştıkça dünyâya dalar, mâsivâya kayar, gözü açılır, kulağı her sesi almaya başlar. Bu durumlara düşmemek için bilhassa tasavvuf yolundaki mürit, mürşidinin gösterdiği yolda ilerleyerek kendi kafasına takılmayarak mesâfe kat eder. Yâni burada bahsedildiği gözünü mâsivâya kapatarak, kulağına gereksizlere karşı tıkayarak ilerleyebilir. Meselâ, halvetle kimsenin tatmadığı mânâ lezzetleri tadabilir.

“Hissiz, kulaksız, fikirsiz olun, böylece ‘İrcii; Rabbine dön’, Rabbâni hitâbı duyabilirsiniz.”

‘Hissiz, kulaksız, fikirsiz olun. Bunlardan hâsıl olan iddiaları terk edin. Kalbinizi rûhânî hallerle tatmin edin. ‘İrcii’ yüce hitabının mânâsıyla kendinizi emniyete alın. Vezirin bu uyarı ve öğüdü hile ve kandırmacanın ta kendisidir. Burada akla şu gelebilir: ‘İrcii’ yüce hitâbı Kurân-ı Azûşşân vasıtasıyla müjdelenmişti. Anlatılan olay daha önce geçtiğine göre vezir bunu nereden bilmiş, müritlerine nasıl söyleyebilmiştir? Buna birçok cevap verilebilir. Öncelikle cevap şudur: Hazreti Mevlânâ’yı Rûmî Kuddise Sirruhu’s-Sâmi, Mesnevî Şerif’te buyururlar ki; ‘Siz burada beyitlerin mânâsına dikkat edin. Asıl cevher mânâdadır. Yoksa ifâdenin târihe uygun olup olmadığına veya bu şekilde münasebetlerine bakmayın. Mânâ devamlıdır, her zaman geçerlidir. Târihe uyumu söz konusu değildir.

İkinci olarak; ‘İrcii’ lafzı, vezirin zamânında ferman buyurulmamış olsa da, ‘İrcii’ müjdesinin mânâsı her yüce peygamberin ümmetinden doğru yolda olanlar, gönlü Allah’la dolu olanlar için bâkîdir.

Üçüncü olarak; bu ifâdelerin hepsi Yahudi vezirin olsa da, gerçekte her zaman ve hatta bugünkü günde bile vâr olan taklitçilerin sözlerini, hallerini târif etmekte, açıklamaktadır. Bu gibiler hilelerini gizleyebilmek için Kur’an âyetlerini bile kullanmaya cüret ederler.

Dördüncüsü; ‘İrcii’ lafzı Yahudi vezirin diliyle söylenecek olsaydı, bizim onu anlamak için Yahudice bilmemiz gerekecekti.

Beşincisi; Allâhu Teâlâ Hazretleri; Hazreti Nuh, Hazreti Mûsa, Hazreti İsâ aleyhisselam ve diğer yüce peygamberler zamânında Kur’an âyetleri henüz daha indirilmemiş olmasına rağmen, Kurân-ı Kerim’de o zamanlarda cereyan eden konuşmaları, Arap lisanıyla ferman buyurmuştur.’ (Abidin Paşa, Mesnevî Şerhi, Sadeleştiren Mehmet Said KARAÇORLU, İst, 2007, s.184)

Efendim bugünlük de bu kadar olsun. Haftaya nasipse devam etmek üzere, hayırla kalınız. Sizlere hayırlı Cumâlar diliyorum.