Memleketten bir şehir değil, bambaşka bir ülkenin hayatı, uyum zorlukları, kopuş, envaiçeşit ayrılıklar, tezatlı duygular, ezber bozan çıkışlar, sancılar, çok değişik öğrencilikler, yerleşik düzen, zaman çarkı, gurbet hissiyatı…

Mevlevî Mektupları, Konya’nın Gülleri/Deliler, Meczuplar, Vali İngiliz Sait Paşa’nın Konya Günleri, Konya’nın Fi Tarihinde Mazlumlar, Hainler ve Garipler gibi incelikli nice araştırma kitabına imza atmış Eğitimci Yazar Ali Işık, 2020 yılında Konya’da Kültürel Hayat adlı kitabıyla da Türkiye Yazarlar Birliğince Yılın Yazarı Ödülüne layık görülmüş.

Yeni kitabı Avustralya Günlüğü, Yazarın oğlu ve ailesini ziyaret gayesiyle 2010’da Sidney de başlayan ve 2022 ile 2024 de tekrarlanan yolculuğun günlüklerinden oluşuyor.

Önsözünde “Avustralya’nın kadim sahipleri Aborjinlerin derin tarihinden, modern şehrin disiplinli hayatına; koala merkezlerinden gökyüzünü yırtan gökdelenlere kadar geniş bir yelpazede, bir Türk’ün bu “Uzak Kıta”daki ayak izlerini takip edeceksiniz. Bu kitapta sadece bir coğrafyayı değil; dost olduğumuz bir saksağanı, bir banyan ağacının gölgesini ve gurbette inşa edilen bir dünyayı bulacaksınız” diyor.

Kitap, üç bölümden teşekkül etmiş. Birinci bölümde Avustralya’nın fiziki ve beşeri coğrafyası, nüfusu, dil, din, tarihi, yerlileri Aborjinler; günlüklerin yazıldığı eyaletler ve şehirler hakkında genel bilgiler verilirken, diğer bölümlerde tarihlerle birlikte gezi izlenimleri, mekâna dair yorumlar gözlemler yer alıyor. Dipnotlar ve fotoğraflarla metin zenginleştiriyor.

Eser hakkında ilk intibaım renkli tasvirler, sıcak hissiyatın göze çarptığı; kitaba ayrı bir hoşluk, okunurluk katan bir dilin dikkat çekmesi. Vaktiyle yazmış olduğunu zannettiğim hikâyeler de bir kitapla okurla paylaşılsa ne güzel olurdu diye düşünmeden edemiyorum.

Bu tür kitapların iyiliği bize de bir seyahat yaptırması ve duygudan duyguya düşünceye sevk etmesi.

İlk gezilerden birindeki Auburn Gelibolu Camiindeki, Cuma namazı intibalarında, dünyaca ünlü hattat Dr. Hüseyin Öksüz Hoca’nın imzası göğsümüzü kabartıyor. (S. 37)

Fakat yaşananlar gelişen kimi olaylar bazı sıkıntıları, arızaları açığa çıkarıyor.

“İki sene kalma, çalışma planıyla” Avustralya’ya ilk gelenlerden olup, 50 senedir ikamet eden bir Türk’ün kederi; “memlekete gidince de, ‘insanlar çok bozulmuş, hepsi üçkâğıtçı olmuş” diyen soydaşımızın belki yalnızca ülkeye değil erdeme yüksek ahlâka da olan hasreti… (S. 185)

Mesela Ermeni soykırımı yalanlarıyla yeterince uğraştığımız yetmiyormuş gibi, bir de Asuri Süryani Soykırımı hezeyanlarıyla başımız dertte, ayrı bir fasıl:

“2009 yılında Fairfield Belediye Meclisi Süryanilerin Asurî/ Süryani soykırımı anıtı yapma isteklerini kabul etmiş.(…) Süryaniler sözde kendilerine yapılan soykırımı ‘Seyfo(kılıç) tesmiye ettiklerinden anıta da Seyfo Anıtı adını vermişler. Avustralyalı yönetimlerden gördüğü müsamahalardan cesaretlenen Süryaniler toplanarak soykırımı protesto mitingi adıyla güya soykırımın sene-i devriyesinde bir gösteri düzenlemişler.”

Buna mukabil Avustralya’da yaşayan Türklerin bir cevabı olacaktı. Ali Hoca “yurt dışında icra edilecek bu millî davaya katılır”. Fakat gösterinin cılızlığı, katılımın azlığı, başka Türk dernekleri olmasına rağmen, işbirliğinin gerçekleşmemesi onu üzer.( S. 67)

Memleketi ilgilendiren, özel bir hassasiyetimiz bulunan haberlerde, hariçte kalmak ayrı bir kaygı ve elem sebebidir. 2010’daki Mavi Marmara Katliamı, Brisbane’deyken haber aldıkları, büyük bir afet olan 6 Şubat 2023’deki Kahramanmaraş Depremi gibi…

Avustralya İngiliz sömürgelerinden biridir, vaktiyle Kraliçe Victorya’nın doğum günü “İmparatorluk Günü” olarak kutlanıyordu, şimdi “sadece İngiltere’nin değil, aynı zamanda Avustralya’nın da kraliçesi olduğundan 12 Haziran’da Kraliçe Elizabeth’in doğum günü kutlanmaktadır.” George Nehri ve Ulusal Parkı, İngiltere Kralı III. George’un; Brisbane Kenti ve nehri de, Yeni Güney Galler Valisi Sir Thomas Brisbane’in ismini taşımaktadır.

‘6 Ocak 2023/Perşembe Avustralya’nın resmi ulusal günüyken, aynı gün, 1938 yılında Avustralya Aborjinler Birliği tarafından ‘Yas Günü’ ilan edilmiş, ‘İstila Günü’, ‘Hayatta Kalma Günü’ gibi verilen adlarla da topluca protesto ediliyormuş.

Velhasıl dağa taşa, canlıya cansıza kazınan hüküm cürüm cümleleri. Başka sömürgecilik hikâyeleri, emperyalizmin çağdaş faaliyetleri de zihnime dolunca, kalbim sızladı.

Diğer taraftan bir yazar için mutlu bir gündür aslında. Basılacak üç kitabının “Bir Varmış Bir Yokmuş/ Konya Masalları”, Arşiv Belgelerine Göre Çayırbağı Suyunun Konya’ya Getirilişi’ ve ‘Bir Ömür Hacıkaymak’ sözleşmelerini havi bir e-posta gelmiştir; yurda dönüşte bu kitapları onu karşılayacaktır.

Ali Hoca, 9 Mayıs 2010/Pazar günü, Opera Binası ve Liman Köprüsü’nü gezerken, “didgeridoo” isimli çalgıyı kesintisiz bir nefesle üfleyen iki Aborjin sanatçıdan söz ediyor:

“Sanatçıların ilkel müziği hoparlörlerden yükselirken yanlarında duran uzun boylu bir diğer Aborjin, bu müziğin kayıtlarını pazarlıyor; bir başkası ise el emeği göz nuru ürünleriyle bu küçük dünyayı tamamlıyor. Bu anı daha da esrarlı kılan ise herkesin elinde kamera olmasına rağmen hiçbirinin görüntü almamasıydı. Bu görünmez kurala ben de uyuyorum. Bazı anlar sadece yaşanmalıydı, kaydedilmemeliydi belki de.” (Ali Işık, Avustralya Günlüğü, Çizgi Kitabevi, 2026, S. 40)

İster istemez her adımımızı belgelediğimiz(!) sosyal medya ve fotoğraf çöplüğümüz aklıma geliyor.

***

Kitapta kısa bir gezinti: Wenworth Şelaleleri, Ömer Camii, Pasifikle Buluşma, Avustralya Gümrüğü, Tamburine Dağı Botanik Bahçeleri, Brisbane Hayvanat Bahçesi, Kuraby Müslüman Festivali ve Dünyada Saldırıya Uğrayan İlk Cami, Tallebudgera Plajı…

“Avustralya’yı içerden görme fırsatı sunuyor” Avustralya Günlüğü.

Görülemese gezilemese bile merakla zevkle okunmalı.

Yazarı tebrik ediyoruz.