Oğuz Töresi

Soy soyladı, boy boyladı,
Korkut Ata ne söyledi?
Dirse Han’ın,
Bilge Hatun’un hikâyesi...
Nam salmış yiğit bir han, olmamış hiç çocuğu.
Bayındır Han toy düzenleyende çağırdı bütün beyleri.
Dirse Han kırk yiğidiyle gitti; ama onun çadırı kara...
Çocuğu olmayanlara horluk olsun diye.
Kızdı Dirse Han, öfkelendi, terk etti toyu.
Ne gelir elden, çaresiz;
Yiğitlik kadere geçmez ki...
Geldi eve öfkeyle, yaralı bir aslan gibi.
Önüne kim çıkarsa tatlı cana acı yaşatmak,
Kesmek boynunu...
Öfke sel olmuştu;
Ne çıkarsa önüne yıkıp geçecekti.
Hanımı baktı hâline,
Öfkeden gözü dönmüş erine.
Öyle bir konuştu ki, o azgın sular
Birden duruldu, berraklaştı:

— Hey Dirse Han,
Bana gazap etme,
İncinip acı sözler söyleme!
Yerinden kalk;
Ala çadırını yeryüzüne diktir.
Attan aygır, deveden buğra, koyundan koç kes.
İç Oğuz’un, dış Oğuz’un beylerini başına topla.
Aç görsen doyur,
Çıplak görsen giydir,
Borçluyu borcundan kurtar.
Tepe gibi et yığ, göl gibi kımız sağdır.
Büyük bir ziyafet ver, dilek dile...
Olur ki bir ağzı dualının hayır duasıyla
Tanrı bize
Bir aslan yavrusu gibi bir çocuk verir, dedi.
---
Kur’an’ın ilk emri:
Oku
İşte bu büyük hatun,
Bilgisi gözlerinde nur, okumuş erinin ruhunu.
Öfkeyle geleni sözüyle, hâliyle önce sakinleştirdi;
Yıkmaya gelen seli, o kara öfkeyi, kalbinden akla giden
Aydınlık bir yola çevirdi.
İyiliğe...
Güzelliğe...
Sözü hikmetle söylemek
İşte budur marifet.
Eş olmanın anlamı, yarımı tamamlayan işte budur.
Bir erkeği han yapan da budur.
Budur Türk obasında kadın;
Budur devlet kuran
Hanların “Hanım” dediği...
Ya o da öfkelenip kötü sözler söyleseydi?
“Ey boynu devrilesice!
Saçımı süpürge ettim sana, verdim gençliğimi;
Er zannettim de seni...” deseydi...
Gidip körükleseydi ateşi, tutuşturup yaksaydı
Aileyi, boyu, obayı...
Bir hikâyesi olmazdı.
Bir devlet kurulmazdı.
---
Hem öyle bir akıl nasıl istenir Görklü Tanrı’dan?
Nefis veremezken bir lokmayı, o bitmeyecekmiş gibi
Zengin-fakir kim varsa, zorda kalanı, bunalanı
Cömertçe doyurmak...
Kerim olan nasıl vermişse...
Bir karşılık yok, bir teşekkür yok.
Yalnızca ikram...
Kudrete dokunan
Bir iyilik ki muhakkak vardır içlerinde
Duası makbul olan.
Kızmış Kur’an’da Yaradan;
İkram bekleyip ikram etmeyenin hâlini anlatmış bize:
- “Hayır, hayır! Siz yetime ikram etmiyorsunuz,
- Yoksulu doyurmaya birbirinizi teşvik etmiyorsunuz.
- Helal haram demeden miras kalanı, yiyorsunuz büyük bir hırsla.”

Gördün mü hanımı?
İşte Kur’an
Bazen bir ayetle değil, bir insanın hâliyle de okunur.
Bir yetimin başını okşayan elde,
Bir açın sofrasına konan ekmekte,
Bir öfkeyi söndüren hikmetli sözde...

Kur’an hayata iner.
Okuyup yüzünden binlerce,
Ama hayatına bir satırını indirmese insan; neye yarar?
Sadece açıp ellerini istese,
Ama elini taşın altına koymasa;
Gelir miydi Nebi Bedir’e?
Kur’an demiyor mu?

“Güzel söz yükselir O’na;
Onu yükselten salih ameldir.” diye
Hakikat yalnız dudaktan dökülmez.
Can bulur kalpte, bilekte, alın terinde.
Hakk’ın dirilten sözü
Önce canda hayat bulmalı.
---
Korkut Atam...
Oğuz’un töresi
Senin heybende.
Töre; bizi biz yapan,
Geçmişten geleceğe uzanan bir meşale...
Yedi atana rahmet!
Binlerce yıl ötesinden
İlim ve hikmet nedir,
İnsan nasıl olunur,
Aile nasıl ayakta durur,
Bir boy nasıl birlik olur,
Bir devlet nasıl kurulur;
Öğrettin bizlere.
Soy soyladın, boy boyladın...
Sözünü bıraktın
Zamanın ötesine. Biz de dinledik.
Şimdi anladık ki:
Devlet önce gönülde kurulur.
Töre önce insanla başlar.
Bir obayı ayakta tutan önce kılıç değil,
İrfan...
Korkut Atam
Sözün hâlâ yaşıyor.
Nefesin üstümüzde
Ellerin dokunuyor kalbimize...