Ulus devletler ortadan kalkıyor

Bilgi İletişim Kültür Araştırma Derneği (BİLKAD), düzenlediği Salı söyleşilerine devam ediyor. BİLKAD’ın bu haftaki Salı söyleşisinde ‘Türkiye’de Kimlik Sorunu’ konuşuldu. Çok sayıda dinleyicinin katıldığı söyleşiye konuşmacı olarak, Selçuk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Aydın katılırken, oturum başkanlığını Prof. Dr. Yasin Aktay yaptı. Prof. Dr. Yasin Aktay, millet ve devlet kavramlarından bahsederek, öncelikle devletin oluşturulduğunu ve kurulan devlete göre milletin inşa edildiğini söyledi. “Kimlikler insanların kendi seçimidir” diyen Aktay, bireylerin kimlikleri kendisini tanımlamak için kullandığı bir araç olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Aktay, milliyetçi ve Kürt milliyetçisi kanatların mevcut siyasi söylemlerinin karşılıklı kutuplaşmaya neden olabileceğini ifade etti. Doç. Dr. Mustafa Aydın da, toplumların eskiden beri bir kimliğe sahip olduğunu dile getirerek, kimliklerin sosyal bir etiketleme sonucu meydana geldiğini kaydetti. Başat (üst kimlik) kimliklerin diğer kimliklere karşı bazı zamanlar baskı unsuru oluşturduğuna değinen Aydın, bu durumunda zaman zaman çatışmaya yol açtığını belirtti. Aydın, sözlerine şöyle devam etti: “Aynı durum Cumhuriyet tarihinde yaşanmıştır. Diğer etnik gruplara karşı verilen hiçbir söz yerine getirilmemiştir. Özellikle 1924 yılından itibaren İslam’dan uzaklaşılmasıyla devlet içinde yaşayan unsurlar isyan etmeye başladı. Bunların başında ise Kürtler geldi. Kürtler 1930’dan 1937’ye kadar birçok defa isyan etmişlerdir. Bunun nedeni ülke içinde yaşayan ve devlete adını veren üst kimliğin bu gruba karşı yaptığı uyguladığı baskıcı tutumdur. Bunun nedeni ulus devlet yaratma projesinden kaynaklanmıştır. Ama gelinen noktada bu yanlıştan geri dönülmüştür. Ülke diğer etnik unsurlarında yaşadığı kabul edilmeye başlamıştır.”

Ulus devletlerin sonunun geldiğine işaret eden Aydın, dünya da 3 bin farklı kimliğe sahip topluluğun yaşadığını bildirdi. Aydın, Türkiye’nin mozaik bir yapısının olduğunu ve bu mozaik yapı içinde tüm etnik gruplarında yaşadığının farkına vararak, birlikte yaşama zamanının geldiğinin altını çizdi. Yeni açılımla birlikte önerilerini de sıralayan Aydın, “Herkesin belirttiği gibi ‘Türkiyelilik’ kavramı sorunu çözmez. Bunun yerine aynı devlet altında birlikte yaşayacak eşitlikçi çözümler sunmalıyız. Aynı zamanda Anayasa’dan Türklük tanımı çıkarılmalıdır. Çünkü kimlik sosyal bir olgudur. Milliyetçilik duygusunu oluşturmamak gerekiyor. Bu durum Kürtleri ezilmiş hissederek, baskı bir tutum takınmalarına sebep oluyor” dedi. Kürtlerin de artık bir devlet istemediğini ifade eden Aydın, bundan 10 yıl önce Kürtlerin devlet istediğini fakat gelinen noktada refahın artmasıyla bu isteklerinden vazgeçtiklerini söyledi.

HASAN AYHAN