Pabucumuz delindi

HER GEÇEN GÜN AZALIYOR
Türkiye’de ayakkabı imalatı konusunda adından söz ettiren Konya, bugün ne yazık ki çıkmaza girdi. Ayakkabı imalatı ve sahip olduğu kapasite ile İstanbul ve İzmir gibi birçok ili geride bırakan Konya, yaşanan ekonomik kriz, imalatçının vergi ve gider yükünün altında ezilmesi ile iflasın eşiğine geldi.
Kunduracı Mustafa Lamcı, “Bir zamanların en itibarlı meslek olan sektörümüz bugün çok kötü durumda. Birçok küçük esnaf bu gün bırakın işyerlerini çalıştırmayı borçlarını bile ödemekte zorlanıyor. Ufak tefek iş yapmak isteyen kalfalarımız ise evlerinden sanayiye gelecek dolmuş parası bile bulamıyor. Bunun en gerçek kanıtı bir zamanlar 2 bin 500’ü geçen esnaf sayısının bugün 800’lere kadar düşmesi” dedi.
DENİZE DÜŞEN YILANA SARILIR
Ekonomik krizin, işsizliğin, çaresizliğin esnafı haklı olarak kolayca bankalara yönelttiğine de dikkat çeken Lamcı, “Esnafımız ihtiyaçlarını karşılamak için kendilerine can simidi gibi uzatılan kredi kartlarına sarıldı. Bunun bedelini ise çok ağır ödedi. Şimdi Başbakanımız, ‘kredi kartı borcu olanları samimi bulmuyorum’ diyor. İyi de bu insanlar çaresizlik yüzünden kredi kartı almak zorunda kaldı. Dolmuş parası bulamayan, çocuğun ihtiyacını almak için çırpınan ancak çaresizlik yüzünden evine bir ekmek bile alamayan bir babaya kaldırım kenarlarında patates satar gibi dağıtılan kredi kartını uzatırsan tabi ki alır” diyerek yaşanan sıkıntının ciddi boyutlara ulaştığını söyledi.
ARADIĞINIZ KİŞİYE ULAŞILMIYOR
Kunduracılık sektörünün eskiden krizden kesinlikle etkilenmeyen bir sektör olduğuna da dikkat çeken Lamcı, “Bir tek selam, bir tek referans ile milyarlarca liralık alış veriş yapan ve borcunu gününden önce ödeyen esnaflarımızın birçoğu bu gün utandıkları için telefona bile çıkamayacak duruma geldi. Esnafı sıkıntıdan kurtarmak istiyorsanız öncelikle enerjide indirim, SSK ve vergilerde indirim, stopajda indirim ve üretim desteği yapmak zorundasınız. Ya değilse lüks otomobillerde uygulanan KDV indirimi, lüks evler için geçerli olan vergi indirimi küçük esnafın ne işine yarayacak.” diyerek yetkililerin bu konu hakkında gereken girişimleri yapmasını istedi.
HALİNİZ NE DİYE SORAN YOK
Konya ayakkabı sektörünün kendi kaderine terk edildiğini ileri süren küçük esnaf ise hiç bir yetkili tarafından aranıp hatırlarının sorulmamasından yakındı. Esnaf, “Bırakın hükümet yetkililerinin gereken desteği vermelerini kendi idarecilerimiz bile bizleri unuttu. Aylardır ne gelen var ne giden. Bir Allah’ın kulu gelip de haliniz ne diye sormuyor. Sonra bizleri kredi kartı kullanmakla, kredi kartının borçlarının ödenmemesi ile suçluyorlar. Paran yoksa niye kredi kartı aldın diyorlar. Ne yapacaktık? Hırsızlık mı yapacaktık. Kimse bizi kredi kartı kullanmakla suçlamasın. Bizi kredi kartı kullanmakla suçlayan hükümet bize destek olmak yerine ithalatın önünü açtı. Hükümetin ithalata verdiği imkanın yüzde biri bize verilse idi ne bizler ele güne muhtaç duruma düşerdik nede bu ülkenin küçük esnafı yok olup gitmezdi” diyerek çaresizliklerini dile getirdi.
HER KESİM ZARAR GÖRÜYOR
Sektörün yaşadığı sıkıntıdan birçok yan ürün satan firmaların da zarar gördüğünün söyleyen Algül Firması yetkilisi Kudret Çakır, “Bizim firmamız İstanbul’da. Ve uzun yıllardır Konya’da Kunduracılar sanayine, astar, iç taban, tekstil kısımları gibi birçok ürün getiririm. Geçmiş yıllarda ürünlerimizin yüzde 30 kar ile satar paramızın birçoğunu peşin kalan kısmını kısa vadeli çek ile alırdık. Şimdi yüzde 15’in altında kar ile satacak müşteri bulamıyoruz. Bununla da kalmadı şimdiye kadar vadeli sattığımız ürünlerden aldığımız çekler bile ödenmedi. Geri dönmeyen çek oranı her geçen gün artıyor. Ayakkabı sektöründe söz sahibi olan İzmir, İstanbul, Gaziantep, Hatay gibi illerde ki sanayilerde doluluk oranı yüzde 80 civarında idi. Şimdi gittiğimiz bu yerlerde sanayilerin doluluk oranı yüzde 5 ile 10 arasında. Bu korkunç bir rakam” dedi.
FİRMALAR MARKALARA YÖNELDİ
Aykent Sanayi Sitesinde bazı büyük firmaların kendilerini kurtarmaları için değişik alternatiflere yöneldiğini dile getiren Özbağcı Kundura Sahibi Mehmet Bağcı, “Bizler daha önce iç piyasaya imalat yapıyorduk. Ancak son zamanlarda iç piyasada satış yapan perakendecinin işlerin olmaması bizleri de zor durumda bıraktı. Sattığımız ayakkabının parasını alamamamız, verilen çeklerin geri dönmesi yüzünden işlerimizi yavaşlatmak zorunda kaldık. Ancak yaptığımız yatırımın karşılığını almak ve işçilerimizi çıkarmamak için bazı büyük markalar ile anlaşarak sadece o markalara üretim yapmaya başladık. Markalar ile anlaşma sağlanmamış olsa idi şu anda bizlerin durumu da aynı idi. Bu firmalar ile anlaşmamızın uzun süreli olmasını temenni ediyorum. Ancak yinede önümüzü görmek mümkün değil Çünkü bu markalar taleplerini kısarsa bizlerde kısmak zorunda kalacağız. Bizim gibi büyük birkaç firmanın dışında küçük esnafın ayakta kalması artık mucize. Konya’nın ayakkabı sektörün yeniden canlanması için başta oda başkanı olmak üzere hükümetin ciddi bir çözüm arayışı içerisine girmeleri gerekir. Yoksa bu sektör krize çok fazla direnemez” diyerek yetkililerin desteğini istedi.
ALİ SAİT ÖGE

Kunduracı Mustafa Lamcı

Kunduracı Mehmet Bağcı

Kundura malzeme satıcısı Kudret Çakır

Bir zamanlar her sokağı dolu olan Aykent Sanayi Sitesinde 2 bin 500 olan esnaf sayısının 800’lere düşmesi sektörün durumunu ortaya çıkardı.