Engelliye yaklaşım; ‘medeniyet testi’

Özağan, rapordaki detayları bölümler halinde şu şekilde anlattı: “Türkiye’de 2002 verilerine göre yaklaşık 8,4 milyon engelli vatandaş bulunduğunu ve bunun toplam nüfusa oranının yüzde 12,29 olduğu kaydedilen raporda engellilerin yalnızca yüzde 13,7’sinin mesleki eğitimden faydalanabildiği vurgulandı. Engelli bireyler ve devletler için medeniyet testi aracıdır. Engelliye karşı ilgisizlik, küçümseme, dışlama, engelleme gibi sorunların nedeni büyük ölçüde bu farkında olmamadır, denilen raporda engelliye yaklaşımda başarılı toplumların, engellilere insani muameleyi gerçekleştirdikleri ve engellinin yükünü en aza indirdikleri kaydedildi. Türkiye’de son yıllarda engellilikle ilgili önemli politikalar oluşturulduğuna ve yasal düzenlemeler yapıldığına işaret edilen raporda, özellikle 2005 yılından sonra ‘yardım temelli anlayıştan, hak temelli anlayışa’ geçişin başladığının gözlendiği belirtildi.”

Özağan, devlet bütçesinden engellilere ayrılan paylarda önemli artışlar gerçekleştiğine ilişkin tespite de yer verilen raporda şu detaylara yer verildiğini aktardı: “Bakım, eğitim, istihdam, ulaşabilirlik gibi birçok konuda engellilerin karşı karşıya olduğu çok ciddi sorunlar devam etmektedir. Bu sorunların bir kısmı, kurumların, personel ve ekipman olarak yeni politikalara cevap verebilecek donanıma sahip olmamasından kaynaklanmaktadır. Ancak yeni politikaların hayata geçirilmemesindeki asıl önemli sorun, kurum yöneticilerinin kendilerini yeni politikalara uyarlamaları konusundaki isteksizlikleridir. Yöneticiler, mevzuattaki bazı boşluklardan yararlanarak engellilik alanında kendilerine yüklenilen sorumlulukları yerine getirmemektedirler. Yapılan çalışmalar, birçok duruda, yapmış olarak yapmanın ötesine geçmemektedir. Kurum binasının girişine tekerlekli sandalyeler için rampa gibi çok kolay bir fiziki düzenlemenin bile çoğu kurumda yıllardır yapılmamış olması bunun en basit göstergesidir. Engellilerin haklarının korunması ve kendilerine insanca yaşayabilme imkanlarının sağlanması konusundaki ihmallerin temelinde, toplumsal farkındalık zafiyeti yatmaktadır.”
Veli Özağan, engellilerin erişebilirlikle ilgili haklı taleplerinin bir an önce karşılanmasını istediklerini vurguladı.