Konya'nın bu ilçesi il olacak! Su faturaları düşecek, hayat ucuzlayacak

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye'de 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasıyla ilgili önerisinin ayrıntılarını paylaştı. Bu iller arasında Konya’dan Ereğli yer aldı. Bahçeli, önerisinin gerekçelerini; merkezi idareye ilişkin iyileştirme ihtiyacının giderilmesi, yerel yönetimlerin hizmet odaklı etkinliğinin artırılması ve kamu hizmetlerinin insan merkezli tesis edilmesi olarak tanımladı. Ereğli’nin il olması durumunda görülebilecek senaryolar paylaşıldı.

EREĞLİ’NİN SINIRLARI DEĞİŞEBİLİR

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Konya Ereğlili Prof. Dr. Salih Yılmaz, sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Ereğli’nin il olması durumunda neler olabileceğini sıraladı. Her şeyden önce Ereğli'nin il olması durumunda sınırlarının değişebileceğine dikkat çeken Yılmaz, “Ereğli il olduğu takdirde Karaman'a bağlı Ayrancı, Konya'ya bağlı Halkapınar, Karapınar, Emirgazi ile Niğde'ye bağlı Ulukışla gibi yakın ilçelerin de yeni il sınırlarına dahil edilmesi bekleniyor. Ayrancı, coğrafi konumu gereği Konya Ereğli'ye doğrudan sınır komşusudur ve Ereğli ile sosyal, ekonomik bağları oldukça güçlüdür. Bu nedenle olası bir harita düzenlemesinde adı ilk geçen ilçelerden biridir. Ayrancı'nın Ereğli'ye bağlanması masadaki en güçlü idari varsayımlardan biridir ancak nihai karar kanun teklifinin meclise gelmesi ve resmi sınır düzenlemelerinin netleşmesiyle belli olacaktır” dedi.

YENİ MÜDÜRLÜKLER KURULACAK

Yılmaz, daha sonra şunları belirtti: “Ereğli’nin il statüsü kazanması, bölgede çok yönlü bir ekonomik sıçrama oluşturma potansiyeline sahiptir. Mevcut durumda Konya’ya bağlı en büyük taşra ilçesi olan Ereğli, il olduğunda kendi bütçesini yöneten, yatırımları doğrudan çeken ve idari olarak bağımsızlaşan bir merkeze dönüşecektir. Ereğli Belediyesi ve kurulacak olan İl Özel İdaresi, İller Bankası’ndan ve genel bütçeden ‘ilçe’ statüsüne kıyasla çok daha yüksek oranda pay alacaktır. Devlet yatırımları (hastaneler, çevre yolları, kültürel tesisler) doğrudan il merkezine yapılacağı için projeler Konya onayına takılmadan, çok daha hızlı hayata geçirilecektir. Ereğli, il olması durumunda devletin bölgesel yatırım teşvik sisteminde daha avantajlı bir dereceye (örneğin 4. veya 5. bölge teşvik kapsamına) alınabilir. Bu durum, vergi indirimleri ve arsa tahsisleri ile yeni yatırımcılar için Ereğli’yi bir cazibe merkezi haline getirir. Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Genişlemesi: Yatırım talebinin artmasıyla mevcut OSB hızla büyüyecek, gıda, tekstil ve metal sanayisinde yeni fabrikalar kurulacaktır. Tarım ve Hayvancılık Entegre Tesisleri: Türkiye’nin süt ve beyaz kiraz depolarından biri olan Ereğli’de, ham maddenin yerinde işlenmesini sağlayacak büyük ölçekli entegre fabrikaların kurulması kolaylaşacaktır. Yeni Kurumsal Kadrolar: Valilik, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü gibi onlarca yeni il müdürlüğü kurulacaktır. Bu da şehre yüzlerce memur, amir ve bürokratın (satın alma gücü yüksek beyaz yakalı personelin) taşınması demektir. Konut fiyatlarında bir sıçrama yaşanabilir. Bölgesel Ticaret Merkezi: Çevre ilçelerin (Halkapınar, Emirgazi, Karapınar, Ayrancı, Ulukışla) Ereğli’ye bağlanması veya resmi işlemler için Ereğli’ye gelmesi, şehirdeki ticari sirkülasyonu katlayacaktır.”

SU FATURASI CİDDİ ŞEKİLDE UCUZLAYACAK

İl olma beklentisi ve sonrasındaki nüfus artışının; konut, arsa ve ticari gayrimenkul fiyatlarını artırarak inşaat sektörünü ve yerel ekonomiyi canlandıracağını söyleyen Yılmaz, yatırım yapacakların şimdiden buna yönelik adım atmasının mümkün olduğunu aktardı. Yılmaz, şu konuların altını çizdi: “İl merkezi olan bir Ereğli, ulusal ve uluslararası perakende zincirlerinin, bankaların ve hizmet sektörü markalarının doğrudan radarına girecek, alışveriş ve sosyal yaşam alanları genişleyecektir. Şu an Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi'ne bağlı olan fakültelerin, il olunması durumunda bağımsız bir ‘Ereğli Üniversitesi’ne dönüştürülmesi hızlanacaktır. Yeni fakültelerin açılması, şehre binlerce öğrencinin gelmesi ve öğrenci ekonomisinin (yurt, kafe, ulaşım, esnaf gelirleri) doğması anlamına gelir. Üniversite bölgesinde yeni yapılaşma ve arsa-konut fiyatlarında yükselme beklenebilir. Özetle Ereğli’nin il olması, paranın ve yatırımın Konya merkez yerine doğrudan Ereğli’de kalmasını sağlayarak, şehri tarıma dayalı bir sanayi ve ticaret metropolüne dönüştürebilir. Ereğli il olduğunda, Konya Büyükşehir Belediyesi sınırlarından (ve dolayısıyla Büyükşehir Yasası kapsamından) çıkacaktır. Yeni kurulacak Ereğli ili, büyükşehir değil, ‘normal (il özel idareli) il’ statüsünde olacağı için şu an mahalle olan köyler idari ve ekonomik olarak köklü bir değişim yaşayacaktır. Büyükşehir yasasıyla köyler ‘mahalle’ yapılmış, bütçeleri ellerinden alınmış ve muhtarlar sadece resmi evrak takibi yapan bir konuma gelmişti. Ereğli normal il olunca, bu yerleşim yerleri yeniden tüzel kişiliğe sahip ‘Köy’ statüsüne dönecektir. Şu an köylerin yol, su, kanalizasyon gibi altyapı hizmetleri yüzlerce kilometre uzaktaki Konya Büyükşehir Belediyesi (KOSKİ vb.) tarafından yürütülmektedir. Ereğli il olduğunda kurulacak olan Ereğli İl Özel İdaresi, araç gereç ve bütçesiyle doğrudan köylerin yanı başında olacaktır. Bu da yol, su ve altyapı sorunlarına müdahale hızını ciddi şekilde artıracaktır. Büyükşehir statüsündeki mahallelerde su faturaları şehir merkezine endeksli ve yüksek tarifeden kesilir. Köy statüsüne geri dönüldüğünde, su fiyatları yasal olarak köy tarifesine düşecek ve faturalar ciddi oranda ucuzlayacaktır.

EREĞLİ’NİN TEK BAŞINA İL OLMASI YETMEZ

“Büyükşehir sınırlarında köy evleri ve arsaları için ödenen emlak vergileri ile iş yerlerinden alınan çevre temizlik vergileri, normal illerin köylerinde ya tamamen muafiyete tabi olur ya da çok daha düşük oranlarda uygulanır. Köylünün vergi yükü azalacaktır” diyen Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Konya Ereğlili Prof. Dr. Salih Yılmaz, devamında şunları sıraladı: “Büyükşehir belediyesinin katı imar kuralları, harçları ve ruhsat maliyetleri köylüyü zorlamaktadır. Köy statüsüne geri dönüldüğünde ev, ahır veya samanlık yaparken bürokratik işlemler azalacak, ruhsat harçları sembolik seviyelere inecektir. Büyükşehir yasasıyla birlikte köylerin ortak kullanımında olan meraların tasarrufu ilçe belediyelerine geçmişti. Ereğli il olup köyler eski statüsünü kazandığında, meralar yeniden doğrudan köy halkının ve hayvancılık yapanların ortak malı statüsünü daha güçlü koruyacaktır. Doğrudan İl Desteği: Tarım ve Orman İl Müdürlüğü doğrudan Ereğli’de kurulacağı için, köylülerin tarımsal desteklemeler, hibeler ve mazot/gübre destekleri için Konya'ya gitmesine gerek kalmayacak; işlemler yerinde çözülecektir. Ereğli il olduğunda, şu an ‘mahalle’ statüsünde olan eski beldeler (belde belediyeleri) ve büyük yerleşim yerleri (Aziziye, Belkaya, Zengen vb.) için iki temel senaryo masaya gelecektir. Mevcut büyükşehir sisteminde belediyelik haklarını kaybedip Konya Büyükşehir'in birer mahallesi haline gelen bu yerleşim yerleri, Ereğli'nin il olması durumunda şu şekilde etkilenecektir: Ereğli il yapıldığında, Türkiye'deki idari sisteme göre bir ilin altında birden fazla ilçe bulunması zorunludur. Ereğli'nin tek başına il olması yetmez; ona bağlı alt ilçelerin kurulması gerekir. Belkaya, Zengen ve Aziziye gibi köklü, nüfusu yoğun ve Ereğli merkezine mesafesi olan eski beldelerin ilçe statüsüne yükseltilmesi oldukça güçlü bir ihtimaldir. Eğer bu beldeler ilçe yapılırsa, içlerinde kendi Kaymakamlıkları, İlçe Emniyet Müdürlükleri, İlçe Tarım Müdürlükleri ve en önemlisi kendi İlçe Belediyeleri yeniden kurulur. Böylece geçmişte ellerinden alınan belediyelik haklarına, çok daha güçlü bir ‘ilçe belediyesi’ olarak geri kavuşurlar. Kendi bütçelerini yönetir, kendi başkanlarını seçerler ve yerinden hizmet alırlar. Eğer bu yerleşim yerleri doğrudan ‘ilçe’ yapılmazsa, büyükşehir sınırlarından çıkıldığı için mahalle olarak kalamazlar. Bu durumda önlerinde iki yol kalır: Türkiye'de büyükşehir olmayan illerde (örneğin Niğde, Karaman, Aksaray gibi) nüfusu 2.000'in üzerinde olan kasabalar ‘Belde Belediyesi’ olarak varlığını sürdürür. Aziziye, Belkaya ve Zengen'in nüfusları belediye olmak için yeterli olduğundan, yasal bir düzenlemeyle eski Belediye statülerini ve Belediye Başkanlıklarını geri kazanabilirler. Eğer belediye veya ilçe yapılmazlarsa, aynen diğer küçük köyler gibi tüzel kişiliği olan ‘Köy’ statüsüne dönerler. Alıntıladığınız su faturası ucuzlaması, emlak vergisi muafiyeti, imar kolaylığı ve mera haklarının köye devredilmesi gibi tüm avantajlar bu beldeler için de aynen geçerli olur. Eğer meclisteki bu iki senaryo harmanlanırsa, yeni Ereğli ili hem kendi içinden çıkardığı yeni ilçeler (Aziziye, Belkaya, Zengen) hem de çevreden katılacak mevcut ilçelerle (Halkapınar, Emirgazi, Karapınar ve muhtemelen Ayrancı/Ulukışla) birlikte 6-7 ilçeli, bölgede idari ağırlığı yüksek bir il haline gelebilir.”

EN AZ 2-3 MİLLETVEKİLİ OLACAK

Yılmaz, Ereğli’nin il olması durumunda yaşanabilecek siyasi senaryoları da paylaştı. Yılmaz, paylaşımını şu cümlelerle sonlandırdı: “Ereğli il olduğu takdirde, Türkiye'deki mevcut seçim kanunu ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) hesaplama yöntemlerine göre en az 2 milletvekili veya 3 milletvekili çıkarma hakkına sahip olacaktır. Özetle; yeni kurulacak bir Ereğli ili, TBMM'de en az 2-3 milletvekili ile temsil edilerek siyasi arenada kendi adına bağımsız bir güç haline gelecektir.”