Kan bağışı yetersiz

Son yıllarda kan bağışı hakkında duyarlılığı artırma amacıyla pek çok kurum tarafından sürdürülen çalışmalar meyvesini verse de ülkemizin kan açığı kapatılmış değil. Konya'da geçtiğimiz yıl ihtiyaç olan kanın yüzde 20'si kan bağışı yetersizliği yüzünden toplanamadı. Konya'nın kan tedarikinin sağlandığı Orta Anadolu Bölge Kan Merkezi stoklarında ise sadece 10 günlük kan var. Kızılay Kan Merkezi yetkilileri bağışın sadece ihtiyaç olduğunda değil, düzenli olarak yapıldığı takdirde hastalara faydalı olabileceğini ifade etti. İhtiyaç olan kanın stoklarda bulunmadığı durumlarda hasta yakınları, hastanın derdinin yanı sıra bir de kan bulma telaşına düşüyor. Oysa yapılan düzenli kan bağışı, bağışçının sağlığına da faydalı oluyor. Yapılan araştırmalar, kan bağışının kemik iliğinin yağlanmasını önleyip kan yapımını canlı tuttuğu için daha dinç olmayı ve kalp krizi ihtimalini yüzde 90 azalttığını ortaya koyuyor.

KONYA'YA GÜNLÜK 180 ÜNİTE KAN LAZIM

Kızılay Genel Müdürlüğü'nden alınan bilgiye göre Konya'da vatandaşlara lazım olan günlük kan ihtiyacı 180 ünite. Bu sayı 1 yılda 65 bin ünite kana tekabül ediyor. Konya'da hizmet veren 30 hastanenin 29'unun kan ihtiyacını Kızılay karşılarken Sağlık Bakanlığı tarafından Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Meram Tıp Fakültesi Hastanesi’ne verilen kan ihtiyacını karşılama yetkisi ile kan ihtiyacını kendisi karşılayabiliyor. İleriki dönemlerde bu yetkinin kaldırılarak kan toplama konusunda tek yetkinin Kızılay'da olacağı bildirildi. Kızılay 2013 yılında Konya'daki 29 hastanenen ihtiyacı olan 65 bin ünite kanın yüzde 80'ini karşılayabildi. Türkiye çapında isei Kızılay'ın kan karşılama oranı her geçen yıl artıyor. 2009 yılında 1 milyon 800 bin ünite kan ihtiyacının 848 bin 586 ünitesi (yüzde 47) karşılanırken, 2013 yılında 2 milyon 100 bin kan ihtiyacının 1 milyon 640 bin 878 ünitesi karşılanarak kan karşılama oranı yüzde 78'e çıkarıldı. Bunda son yıllarda Kızılay'ın çalışmaları ve sosyal sorumluluk projelerindeki artış nedeniyle vatandaşlarda oluşan bilinçlenme etkili oldu. Kan bağışları, vatandaşların kalabalık bulunduğu yerlerde kurulan stantlar ve kan bağışı kampanyaları ile artmış olsa da düzenli kan bağışı artmadığı için açık kapatılamıyor.

EN ÇOK A RH(+) KAN ARANIYOR

Konya'nın kan ve kan bileşenleri ihtiyacı, Ankara'da bulunan Orta Anadolu Bölge Kan Merkezi tarafından karşılanıyor. Nisan ayı itibarı ile Bölge Kan Merkezi'nin stok seviyesi ise yaklaşık 5 bin ünite. Bu sayı bölgenin yaklaşık 10 günlük kan ihtiyacına denk geliyor. Kan, özel saklama koşullarında saklanıyor. Plazma, kırmızı kan ve beyaz kan olarak 3 yapıda özel sıcaklık değerlerinde saklanan kan, Konya Kan Merkezi Tarafından günlük olarak talep ediliyor ve aynı gün Ankara'dan servis ediliyor. Kırmızı kan 40 güne kadar, beyaz kan 7 güne kadar, plazma kısım ise 2 yıla kadar stoklarda saklanabiliyor. En fazla ihtiyaç olan kan grubu ise yüzde 37 ile A Rh (+). 2. sırada yüzde 30 ile 0 Rh(+) bulunurken 3. sırayı yüzde 14 ile B Rh (+) alıyor.

Konya Kızılay Kan Bağış Merkezi Müdürü Dr.Kaya Levent şu an kan ihtiyacının yüzde 78'inin tedarik edilebilmesinin olumlu olduğunu fakat kan arayan vatandaşlar açısından hala bir eksiklik olduğunu belirtti. Levent, “Hasta refakatçisi hem hastasıyla ilgilenirken bir de kan aramak durumunda kalabiliyor. Bizler kan toplamak için vatandaşlarımızın ayağına gitsek te bu kan ihtiyacı, gönüllü, düzenli bağışçıların artmasıyla kapatılabilir” dedi.

DÜZENLİ KAN BAĞIŞI YAPILMALI

Toplanan kan miktarının yüzde 45'inin düzenli bağışçılar tarafından sağlandığını ifade eden Levent, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bu düzenli bağışçılar ne kadar artarsa, aradaki açığı o kadar hızlı kapatabiliriz. Amacımız bu düzenli kan veren bağışçıların sayısını artırmak. Vatandaşların en sık bulunan kan rakamlarına göre 'benim kanımdan çok kişide varmış' diyerek kan vermekten geri duruyor. Vatandaşlardan istirhamımız bu düşünceye kapılmadan düzenli kan bağışı yapmaları. Kan, acil ve sürekli bir ihtiyaçtır diye bir sloganımız var. Bize her gün, her ay kan lazım. Bu yüzden düzenli olarak kan vermelerini istiyoruz. Kan bağışını artırmak için merkezde zafer tramvay durağı karşısında kan alma birimi kurduk, ayrıca kızılay kan merkezlerinde, eski garajdaki il müdürlüğümüzde vatandaşlarımız kan verebilir. Ayrıca marketlerde ve işlek yerlerde kan alma noktaları kuruyoruz. Kan bağışında verilen 1 ünite kan sadece 480 ml. İnsan vücudu 1 litreye kadar olan kan kaybına bile dayanabiliyor. Bu yüzden verilen yarım litre kan insanın vücuduna zarar verecek miktarda bir kan değil. Erkekler 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 kere, kadınlar ise 4 ayda bir olmak üzere yılda üç kere kan verebilir.”

1 ÜNİTE KANLA 3 HAYAT KURTULUR

2013 yılında Konya'da 38 bin 500 ünite kan topladıklarını ifade eden Levent, Konya'da kan depolama merkezinin olmadığını belirten Levent, kanın ayrıştırılmasının ve depolanmasının Ankara'daki bölge müdürlüğünde yapıldığını belirtti. Levent, konuşmasına şöyle devam etti: “Kanlar günlük olarak Ankara'dan talep ediliyor ve günlük olarak oradan çıkışı yapılıyor. Konya merkeze gelen kanların aynı şekilde taşra ilçelere Konya merkezden dağıtılıyor. Biz kanı sadece tam kan olarak kullanmıyoruz, ünitelerine ayırıyoruz. Kan 3 üniteye ayrılıyor, beyaz kan, kırmızı kan ve plazma dediğimiz sıvı kısmı. Böylelikle bir ünite kan üç ayrı kişide tedavi amaçlı olarak kullanılabiliyor. Bu yüzden bizim sloganımız '1 Ünite kanla 3 hayat kurtarmak istemez misiniz?'dir.Vatandaşların kan bağışına daha fazla ilgi göstermesi gerekiyor.Kan tedarik oranı artsa da kan ihtiyacının tamamen karşılanmaması, kan bekleyen hastaları mağdur ediyor. Bağışlarının düzenli olarak devam etmesi kan ihtiyacı olanlar için büyük önem arz ediyor. Stoklar devamlı kullanıldığı için devamlı olarak kan bağışlarıyla takviye edilmesi gerekiyor.”

Kızılay Kan Merkez'ine kan verilmesi durumunda, yapılan testlerle AIDS, hepatit B, hepatit C, sifiliz, kan grubu taramasından ücretsiz olarak yararlanılmış olunuyor. Ayrıca bağışçıların iletişim bilgileri kaydedilerek kan verme vakitleri geldiğinde sistem otomatik olarak bağışçıyı bilgilendiriyor. Kızılay yetkilileri, vatandaşların bir gün kendi yakınının da kan ihtiyacı olabileceğini göz önüne alarak düzenli bağışta bulunmalarını talep etti.

HÂLİD ŞEN merhabahaber.com