Bunalım kısaca iç çatışmalar sonucu ortaya çıkan, iç çatışmaların insana uyguladığı baskılar ve üzüntülerdir. Korkuyla, bunalımın özelliklerinden, öznellik ve nesnellik boyutundan bakacak olursak. Korku ve bunalım zihnin hoşa gitmeyen durumlar karşısında tehlike ve tehdit karşısındaki irkilmeleridir. Bu tepkiler otonom sinir sistemin sempatik sinir sistemiyle ilgilidir. Bunalım özneldir. Korku gibi nesnel değildir. Korku, elle tutulup gözle görülen tehditler ve tehlike karşısındaki tepkilerdir. Korkudan çocuk kaça bilir. Yapışık fobi korkuları değilse, korkudan kurtulma durumu ve büyüdükçe korkunun gerilemesi durumu vardır. Hayvanlardan korkan bir çocuğun büyüyünce korkmaması korkuyu yenmesi durumudur. Ama bunalımdan kaçarak kurtulma şansı yoktur. Çünkü bunalım çocukla bitişik nereye giderse oda gitmektedir.
Bunalımda, çocuk çözemediği ve hedefi tutumayan, ya da birbirleriyle çelişen güdülerin etkisiyle oluşan iç çatışmalar yaşamasıdır.
Çocuk bebeklik çağında ailenin eğitimine girer. Çocuğun güdüleriyle ebeveynin koyduğu yasaklar, sınırlar ile iç çatışma başlar. Ebeveyn çocuğun toplumsal rahatı için böyle bir disipline girişmek zorundadır.
Çocuk kendi endişeleri nedeniyle bir davranışı yapmaktan vazgeçiyorsa bu öznel bir davranış ve iç çatışma ve bunalımdır. Yani anne ve babasını çok sever bu sevdiklerinle zaman zaman çocuğa tavır koyacaklar. Ya da yaptığını onaylamayacaklar. Çocuk ise her istediğinin olmasını, isteyecektir. İstekleri, yapılmadığı için öfkelenecek, başka bir zaman anne ve babayı sevecek. Çocuk öfke ve sevgi arasında bocalayacak. Aslında anne ve babası iyi bir ebeveyndir. Çocuk, öfkesini içinde saklasa dahi, kendini bu öfkeden dolayı suçluluk duygusu yaşayacak, anne babayı sevdiği için dışarı vuramayacak bunalıma girecektir. Aile çevresinin verdiği değerler ile çevrenin zorladığı değerler, kendi buyruğunca yaşamaması bir iç çatışma ve bunalımdır.
İnsan olay karşısında duyusal, algısal, ya da duygu ve güdü ile ani tepkiler verir. Ancak olaydan sonra oturup düşünerek sebep sonuç ilişkisi kurabilir. Çocuk bunu muhakeme yapıp sebep- sonuç ilişkisini muhakeme edemeyip daha çabuk bunalıma düşmektedir.
KORKU VE BUNALIM DUYGULARI FARKI
Korku tehlike gidince bitecektir eğer yapışkan fobi dediğimiz korku değilse
Bunalım, bunun tam tersi öfke, sinirlilik sanki biraz sonra bir şeyler olacakmış gibi memnuniyetsizlik, can sıkıntısıdır. Sebepsiz insanın her gittiği mekânın ve toplumun sıkması durumu, gittiği her yerde sıkıntıdan patlayacak sanki kötü bir şeyler olacakmış, kötü bir şeyler onu beklermiş endişe gibi karamsarlık olması hali ve durumu.
BUNALIM VE GÜDÜ İLİŞKİSİ
Bunalıma karışık güdüler sergilemektedir. Kaçamama çabası, boyun eğme, huzursuzluk, savaşmak, heyecanlı davranış, çok uslu ya da, çok yaramazlık göstermesi, davranışlarında tutarsızlık.
BUNALIMDA AİLE ETKİSİ
Çocuğun ebeveynden birisini ya da çok yakın birini kaybetmesi ve aileden ayrı düşmesi ve ayrı yaşaması çocukta bunalım oluşturur.
Çocukta genelde ihtiyaçları olduğunda bu ihtiyaçlara cevap verilmediği zaman, sevgi ve güven istediği zaman sevgi güvenden yoksun bırakılması ya da reddedilmesi, sevgi, ilgi şefkat verilmediğinde çocuk bunalıma düşer. Ya da baskıcı bir aile ve çevre ortamında bulunup bunu değiştiremediği, kişiliğini tehdit altında görür. Savunma durumuna geçtiğinde. Bunu ailenin uyguladığı baskılara karşı çıkmayı düşünüp ve çıktığı zaman onlarla muhtaç olduğunu hissedecek yani iki dere arasında kalıp bu yüzden kendisiyle iç çatışmaya düşecek. Sonuç olarak bu durumda bunalıma düşecek. Bir korku anında yalnız kalması yani karanlıkta kalması buna benzer bir durumda bir şeyden korktuğunda, korkuyu giderecek zamanda ailenin ihtiyaca olumlu cevap vermemsi durumunda bilinçaltına korkuları yerleşecek. Kendine güvenini kaybetmesi sonucu bunalıma düşecektir. Ve ya ailenin kendi bunalımını çocuğun gelişiminde en çokta benlik oluşumunda ailenin çocuğa yansıttığı öz benliği değil de bunalımlı benliğini aktarması, çocuğu bunalıma sürükler.
AİLE KAVGALARI
Eşler arasındaki kavga ve geçimsizlik anne babanın bunalımlı olması durumunda; eğer çocuğun içyapısı dirençli değil duyarlı ise, çocuğa yansıması çocuğu bunalıma sürekler. Yıllar önce bir öğrencim sürekli dersin ortasında ağlayarak eve kaçıp gidiyordu. O kadar ani ve hızlı kaçıyordu ki bir çocuğa yetişemiyordum. Sebebini sorduğumda annesini evde bulamam korkusu. Baba ve anne dövüşmüş. Baba çocukla ananeyi evden ikisinde bir gün kovmuş. Sonra araları düzelmiş ama çocukta bu duygu yerleşmiş. Babam annemi evden kovdu mu diye çocuk evden kaçamaktaydı. Bir yıl çocuğun bu durumuyla uğraştık. Baba ve anne çocuğa güven aşıladı. Bir daha böyle bir şey olmayacağını ona anlayacağı dille anlattılar Boşanma sonucu ailenin bölünmesi üvey anne ve üvey baba durumu ortaya çıkmasıyla; çocuğu bunalıma sürekler çocuğun evden soğuması, aileye, yeni duruma ısınamama gibi durumlar ruhi bunalıma sürükler.