Aile içinde çocukların bir rolü vardır. İki ya da daha fazla çocuklu ailelerde her çocuğun bir rolü vardır. Çocuktaki bu rol ailenin diğer bireylerinin etkisiyle gelişir. Ve etkilenen bireyi etkinleştirir.
Mesela sınıfımda çift yumurta ikizleri vardı. Biri bir çeyrek saat önce doğmuş, olmasına karşı diğer ikiz ona abla gözüyle bakmakta da diğerinde de ablalılık kuruntusu içindeydi. Bazen bu tavırlarına gülümsüyordum.
Biri çeyrek saat önce doğmasına karşı diğerine önderlik, buyrukluk yapmakta diğeri de ona boyun eğmektedir.
Aile içinde kendinden birkaç yaş küçük olan kardeşini rakip olarak gören erkek çocuğu, daha küçük kardeşini benimser ve ağabeyliğini ona kabul ettirir. Eğer ağabey ve ablalarından yaş farkı çok olan evin küçüğü evde onlardan anne ve baba şefkati bekler. Büyüklerde ona ana baba gibi davranışı sergilerler.
Genelde evlerde küçük kardeşi ağabeyleri ve ablaları adınla çağırmazlar ona kız ise (bebeğim) erke ise (aslan, koç) gibi adlar takarlar onunla çağırırlar.
Çocuklar büyüdükçe çevreye açıldıkça, akran guruplarının ve arkadaş guruplarının etkisi altına girmektedir.
Eğer ebeveynin koyduğu normlar ile çevredeki normlar çatışır ise çocuk, evde ve dışarıda çatışmamak için, evde başka dışarıda, başka davranıp ikiyüzlü olmaktadır.
Çocukların üzerinde akran gruplarının etkisi çoktur. Akran kabulü. Çocuğun bir guruba girmesi arkadaşlarının kabullenip onaylamasıdır. Genelde sınıf içinde görülür. Burada çocuğun sosyal becerileri etkili olmaktadır. Kısacası sınıf arkadaşlarının değerlendirmesidir.
Bunun yanında çocuğun üstünde etkisi olan öğretmenlerdir. Öğretmenlerin ana sınıfı ve birinci kademenin birinci devresi birinci sınıfta öğretmen çocuk için bir idoldur. Çocuğun üzerinde etkisi çoktur. Dördüncü sınıftan itibaren bu etki zayıflamaya başlamaktadır. Çocuğun kişilik gelişiminde öğretmenler başrolü oynamasalar dahi büyük etkisi vardır. Bu yüzden araştırmacılar öğretmenlikte kişiliği sağlam insanları görevlendirmeyi sürekli canlı tutmuşlardır.
Çünkü ilköğretim döneminde çocuk oyundan biraz daha koparak akademik ve sosyal konulara odaklanır. Kendi akranlarını kıstas alır. Onlarla kendini kıyaslar öğrendiklerine ve yaptığı çalışmalara onay ister. Çocuk kendi gelişimi içinde takdir edilmeli yaptığı çalışmaların onaylanması onu daha fazla çalışmaya yöneltir. Yoksa başarılı akranlarıyla kıyaslama yapılan çocuk, kendini yetersiz görürse, yetersizlik duygusuna ve aşağılık kompleksine kapılır. Öğretmen çocuğun başarılarına geri bildirim verdikçe onay ve takdir ettikçe çocuk daha fazla çalışır kendini başarılı görür. Öğretmen çocuğun başarılarını çalışmalarını takdir etmez onaylamasa çocuk kendini yetersiz ve başarısız görür gelişeceğine daha çok karamsar duygular içinde olur.
Rogers’e göre benlik, bireyin benlik algılama şekli, bireyin kendini başkalarının algılama ve değerlendirme şeklidir. Bu yüzden çocuğun sınıfta yaptığı çalışmaları onaylanması takdir edilmesi gereklidir.
Sınıf içinde demokratik ortamın olması durumunda çocuk gerekli hoş görü ve saygıyı görünce çocuğun yeteneklerini keşfedip sergileyeceği için ideal benlik ile gerçek benliği uyum içinde olan çocuk, mutlu çocuk olacaktır.