Denetim zaafiyeti

Manisa'nın Soma ilçesindeki maden kazasında hayatını kaybedenlerin sayısı 282'ye ulaştı ve facia Türkiye tarihinin en büyük maden kazası olarak kayıtlara geçti.  Türkiye tarihinin en büyük maden kazası olan ve 1992 yılında Zonguldak Kozlu'da yaşanan kazada 262 kişi hayatını kaybetmişti. Soma’daki maden kazası ihtimaller zinciri olarak da tarihe geçti. 2010 yılından bu yana 8 defa denetlenen madende böyle bir facianın yaşanması kafalarda soru işareti bıraktı. Türkiye’de son 31 yılda 14 büyük maden kazası yaşandı.  Bu kazalarda bugüne kadar Soma felaketi hariç toplam 597 işçi hayatını kaybetti. Türkiye bu rakamlara göre ölümlü maden kazalarında dünyada ilk sırada yer aldı.

KONYA’DA YERALTI MADEN OCAĞI YOK
Soma’da yaşanan faciadan sonra gözler Konya’daki maden ocaklarına çevrildi. Konya’daki maden ocaklarında da aynı facianın yaşanıp  yaşanmayacağı merak konusu olurken, cevabı Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Doç. Dr. Fethullah Arık verdi. Konya’da şuanda kapalı çalışan ve yeraltında olan maden ocağının olmadığının bilgisini veren Arık, “Ladik’te 30 yıl önce yeraltında maden ocağı çalışmaları yapıldı ama devam etmedi. Ilgın’da ve Beyşehir’de kömür ocakları aktif bir şekilde devam ediyor ama açık ocak madenciliği yapılıyor. İş sağlığı ve güvenliği yönünden tedbirler alınıyor. Şu anda eksik bir şey var demek yanlış olur” dedi. Konya’daki maden ocaklarında endüstriyel ham madde üretiminin gerçekleştiğini kaydeden Arık, bu ocaklarda yaşanabilecek iş kazalarının ise heyalan ve iş makinelerinden kaynaklanabileceğini ifade etti. Yangın ve gazdan dolayı meydana gelen kazaların bu ocaklarda gerçekleşmesinin mümkün olmayacağını kaydeden Arık, “Ancak tozdan dolayı kanserojen maddeler zamanla vücutta birikiyor. İşçilerde akciğer kanseri olma riski var. Ortamda toz olduğu zaman maske takılıyor ama tozun iş sahasında olmaması için önlem alınmalı” diye konuştu.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Türkiye’deki kömür rezervleri bakımından Soma madeninin önemli yer tuttuğunu işaret eden Arık, madenin 2000 yılından sonra özelleştirildiğini ve 2005 yılında mevcut şirketin aldığını söyledi. İşçilerin genelinin taşeron olarak çalıştığını da ifade eden Arık, işçilerin güvenliğinde ve denetimlerde zafiyetlerin olduğunu kaydetti. Denetimlerin kağıt üzerinde yapıldığını da ileri süren Arık, “Türkiye’nin en büyük madenlerinde denetimler yapılırken tüm detaylara bakılıyor mu? Trafo neden patladı? Yangının bu kadar hızlı yayılmasına rağmen neden otomatik söndürme yok? Bunları da en ince detayına kadar araştırmak lazım. Artık tek umudumuz diğer madencilerin sağ olarak kurtulması. O madende 5 bin 500 kişi çalışıyor. Belli bir süre kapalı kalacak. O işçiler ne yapacak ve ölenlerin yakınlarına ne gibi yardımlar yapılacak. Bunlarla ilgili kampanyalar başlatılmalı” ifadelerini kullandı.

DENETİMLER KÂĞIT ÜZERİNDEN YAPILIYOR
Türkiye Maden İşçileri Sendikası Konya ve Havalisi Şube Başkanı Ali Özmen ise, yeraltında çalışmanın dünyanın en zor işi olduğunu dile getirdi.  Almanya’da son 40 yılda maden kazasında 3 kişinin öldüğünü hatırlatan Özmen, bu istatisklere bakıldığında Türkiye ile kıyaslamanın mümkün olmayacağını belirtti.  Soma madeninin 2010 yılından bu yana 8 defa denetlendiğini hatırlatan Özmen, denetimlerde birçok eksiğin görmezden gelindiğini söyledi. Kağıt üzerinden yapılan denetlemelerin bu tür sonuçları her zaman doğuracağını ifade eden Özmen, “Biz her zaman önce iş sağlığı ve güvenliği diyoruz ama müteahhitler kolay yoldan para kazanmak için istiyorlar ve bir şekilde denetimlerde kılıf uyduruyorlar. Maden faciasında yüzlerce kişi öldü ve hala madende çıkarılamayan işçiler var.Ben resmi açıklamalara inanmıyorum. Mahsur kalan işçiler çok fazla. Çünkü, yangın vardiye değişiminde oluyor. Kaç kişinin girip çıktığı bilinmiyor. Bu bilgiye ulaşmak oldukça güç. Soma’da askerden gelen bir genç iş kaygısına düşüyor ve maden ocağında çalışmaya başlıyor. O gence ustaların yanına vererek işi öğrenmesi isteniyor. Önce bir eğitim verilmiyor. Bu şekilde işçi çalıştırılmaz” açıklamasında bulundu.

MEHMET AKİF SÜTÇÜ merhabahaber.com