Yetiştirici: Bilimin uyarıları dikkate alınmalı

6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen depremlerde 50 binin üzerinde vatandaş hayatını kaybetti, 100 binin üzerinde vatandaş ise yaralandı.

Asrın felaketi olarak adlandırılan depremlerin ardından 3 yıl geçti. Deprem yönetmenlikleri yeniden gündeme geldi. İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Konya Şube Başkanı Hasan Özgür Yetiştirici, asrın felaketinin yıldönümünde bir mesaj yayımladı.

‘TÜRKİYE’DE DEPREM BEKLENMEDİK BİR DOĞA OLAYI DEĞİL’

Yetiştirici, “6 Şubat depremlerinin 3. yılında bugün, on binlerce yurttaşımızı yitirdiğimiz, 11 ilde yaklaşık 40 bin binanın yıkıldığı, 200 binden fazlasının ağır hasar aldığı 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde, kaybettiklerimizi saygıyla ve rahmetle anıyoruz. Altını çizerek ifade etmek gerekir ki Türkiye’de deprem beklenmedik bir doğa olayı değil; tam olarak ne zaman, nerede ve ne büyüklükte olacağı tespit edilemese de öngörülebilir ve etkileri büyük ölçüde azaltılabilir bir gerçektir. Denilebilir ki yıkımın büyüklüğü, depremin ölçüsünden çok; yapı üretiminin kalitesi, denetimin niteliği ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkilidir” diye konuştu.

‘6-7 MİLYON KONUTUN ACİLEN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ GEREK’

Türkiye’de orta büyüklükte sayılabilecek depremlerde bile büyük yıkımların meydana geldiği bilindiğine dikkat çeken Yetiştirici, “Son olarak geçtiğimiz yıl Balıkesir Sındırgı’da 10 Ağustos ve 27 Ekim tarihlerinde meydana gelen 6,1 ve 6 büyüklüklerindeki iki deprem sonucu toplam 729 binadaki 1036 bağımsız bölüm ağır hasarlı veya yıkık olarak tespit edilmiştir. TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonunun 2023 tarihli raporu ülke genelinde 6-7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiğini; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise sadece İstanbul’da yaklaşık 600 bin konutun çok riskli olduğunu, toplamda 1,5 milyon konutun dönüşmesi gerektiğini ifade etmektedir. Kentsel dönüşüm, yalnızca eski binaların yıkılıp yenilerinin yapılması değildir. Zemin özelliklerinden nüfus yoğunluğuna, ulaşım altyapısından toplanma alanlarına kadar pek çok unsurun birlikte ele alınmasını gerektiren kamusal bir planlama meselesidir. Depreme hazırlık konusu deprem olmadan önce yapılanlardır. Okulların, hastanelerin, kamu binalarının ve altyapı sistemlerinin ne ölçüde güvenli olduğu ne kadarının güçlendirildiği ya da yenilendiği şeffaf ve bütüncül bir şekilde paylaşılmalıdır. Vurgulamak gerekir ki afet yönetimi, yalnızca arama-kurtarma ya da yardım ulaştırma kapasitesiyle değil, risk azaltma ve hazırlık düzeyiyle ölçülür” ifadelerini kullandı.

‘ŞEFFAF BİR YAPI ENVANTERİ OLUŞTURULMALI’

“Deprem Toplanma Alanları salt boş bir alanı ifade etmez” diyen Hasan Özgür Yetiştirici, şunları söyledi: “Bu alanlar üzerinde geçici barınma alanlarının kurulabileceği, elektrik, su, ısınma, duş, tuvalet gibi temel ihtiyaçların karşılanabileceği altyapıya sahip büyük ve geniş alanlar olarak tarif edilmektedir. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak bir kez daha vurguluyoruz ki ülke çapında güncel ve şeffaf bir yapı envanteri oluşturulmalı, kentsel dönüşüm risk temelli bir kamu politikası olarak uygulanmalı, yapı üretiminin tüm aşamaları; proje, imalat ve denetim süreçlerinde mühendislik hizmetlerinin tam ve doğru bir biçimde verilebilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı, uygulamalar sıkı bir şekilde denetlenmelidir. 6 Şubat’ta yitirdiklerimize karşı sorumluluğumuz, aynı acıların bir daha yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir. Bilimin ve mühendisliğin uyarıları dikkate alınmalıdır.”