Kuru fasülye 7.5 TL'yi geçti

Türk mutfağının vazgeçilmezleri arasında bulunan ve bir zamanlar “gariban” yemeği diye adlandırılan kuru fasülyenin fiyatı uçtu. Kuru fasülyenin pazardaki fiyatı 7-7.5 TL arasında değişirken, bazı marketlerde ise kuru fasülyenin kilosu 10 TL'ye geçti. Lokantalarda ise kuru fasülyenin porsiyonu 4 TL'den satılıyor. Önceki yıllarda Konya Ovası'nda yaygın bir şekilde ekilen kuru fasülye hem masraflı olması hem de fiyatının düşük olması nedeniyle yerine ayçiçeği ve mısıra bırakmıştı. Ekimin azalması ve ihracatın azalması kuru fasülye fiyatlarını uçurdu. Sektör temsilcileri, çiftçinin bu yıl fasulye ekmediğini belirtirken, global pazarda yaşanan arz sıkıntısına dikkat çekti.

FASÜLYE EKİM ALANLARI AZALDI

Konya Ticaret Borsası Başkanı (KTB) Başkanı Muhammed Uğur Kaleli, kuru fasülye fiyatlarının artmasında ekim alanlarının azalması ve üretimin düşmesinin etkili olduğunu söyledi. Bu yıl fasülye üreticisi olan ABD ve Arjantin'de kuraklık yaşandığını kaydeden Kaleli, “Toptancı piyasalarında aylık ve yıllık bazda fiyatı en çok artan ürün kuru fasulye oldu. Fasulye fiyatları Amerika ve Arjantin’de yaşanan kuraklıktan, hava koşullarından dolayı dünyada da yükseldi. Ekim alanlarının 1990 yılından bu yana yaklaşık yüzde 60 azalmasına bağlı olarak bakliyat üretiminde bir düşüş görülmüştür. Türkiye’de 930 bin dekar alanda yaklaşık 200 bin ton kuru fasulye üretildi” dedi.

FASÜLYE PARA ETMEYİNCE ÇİFTÇİ EKİMİ BIRAKTI

Konya'da Türkiye fasulye üretiminin yaklaşık yüzde 30’unu üretildiğini aktaran Kaleli, “Türkiye genelinde olduğu gibi bakliyat üretiminde önemli bir il olan Konya’da ekim alanlarının azalmaya başlaması sektörü ilerisi için kaygılandırmaktadır. Bir yıl önce çiftçi zarar ediyordu. Fasulye 3-4 yıldan beri ithal edildiği için çiftçinin malı para etmiyordu. Çiftçi bu yıl fasulyeyi az ekti. Çiftçi bu sezon daha çok kazandırdığı için ve ekimi- hasadı makineyle yapıldığı fasulye yerine ayçiçeği ve mısır ekmeye yöneldi. Bu da rekolte düşüşüne ve fiyat artışına neden oldu. Fasulyenin Türkiye’de harman sezonundan bu yana fiyatının yüzde 50 kadar artmasında bunun da etkisi vardır” diye konuştu.

BAKLAGİL ÜRETİMİ TEŞVİK EDİLMELİ

Tarım, Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı'nın baklagil üretiminde kilo başına 10 kuruş prim desteği verdiğini aktaran Kaleli, şu önerilerde bulundu: “Prim desteklemesi artırılması üretimi artırdığı gibi kayıt dışılığın da önüne geçmesi açısından önemlidir. Bakliyat ürün desteklerinin ton başına 300 TL’ye çıkarılması sorunların çözülmesine katkı sağlaması kadar, kayıt dışılığın önüne geçerek devletin gelirini de arttıracaktır. Toprak verimliliğinin artırılması ve korunması yönünden önemli katkılar sağlayan baklagillerin ekim nöbetine alınması teşvik edilebilir. Referans fiyatlarının yükseltilerek, fon uygulamasında tavan fiyat belirlenmesi, ithalat cazibesi ortadan kaldırılabilir.

İhracat kaydı ile ithalatı yapılan bakliyatın içeriye girişlerinde tam ve etkin kontrollerin yapılarak, re-export adı altında tekrar piyasaya sürülmesinin önüne geçecek etkin bir kontrolün yapılması, haksız rekabetin de önüne geçecektir. İthal ürünlerin yerli etiketi ile satışının yapılmasına ağır yaptırımlar getirilerek, paketlerinin üzerinde ürün menşeinin belirtilmesi sağlanabilir.

Bakliyatın devlet ve kurum ihalelerinde malın menşeinin belirtilerek (yerli ya da ithal), yerliye yönlendirilebilir.”

LOKANTALAR DA ZARAR EDİYOR

Bu fiyat ise lokantalar zarar ettiriyor. Esnaf yakında kuru fasülye fiyatlarına zam yapmaya hazırlanıyor. Çeçen Kardeşler Lokantası Sahibi Bekir Çeçen, “Kuru fasülyenin porsiyonunu 4 TL'ye sattığımız zaman zarar ediyoruz. Eskiden az etli kuru derdi müşteri, şimdi az kurulu et ver diyecek noktaya geldi. Fasülye fiyatı neredeyse et fiyatlarına yaklaştı. Sanayilerde orta gelirlinin en çok tercih ettiği yemeklerden olan kuru fasülye artık lüks yemekler arasına girdi” dedi. Kurucu Mehmet Ağa olarak bilinen Mehmet Ali Dönmez, kuru fasülye fiyatlarındaki artışın kendilerini de olumsuz etkilediğini fakat herhangi bir zam yapmayı düşünmediklerini söyledi. Fasülyeyi toptan aldıklarını belirten Dönmez, fasülyeyi kiloyla alanların zarar ettiğini söyledi. Melike Hatun Çarşısı'nda ise kuru fasülyenin kilosu 7.5 TL'den satılıyor.

ADEM DEMİREL merhabahaber.com