Konya'da borçlar katlanıyor! Takibe düşen kredi miktarı açıklandı

Bankaların kullandırdığı kredilerin geri ödenmesinde yaşanan sorunlar giderek belirginleşiyor. Bankalara olan borçlarını ödeyemediği için yasal takibe düşen vatandaşlar kara kara düşünüyor.

Yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri kredi kullanmaya davet çıkarıyor. Milyonlarca kişinin borç krizi büyüdü. Selçuk Üniversitesi (SÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Alagöz, Türkiye’de özellikle 2013 yılı sonrasında hükümetin piyasa üzerindeki kontrolü kaybettiğine dikkat çekti.

‘TÜRKİYE GELECEKTEKİ GELİRİNİ BUGÜNDEN TÜKETTİ’

Prof. Dr. Mehmet Alagöz, “Hatalı ekonomik politikalar ülkedeki kaçak-yabancı nüfusun ve sığınmacı nüfusun artmasından kaynaklanan mali baskılar Merkez Bankası üzerinde siyasallaşan politik ağırlıklı yönetim anlayışıyla Türk ekonomisi bu sürecin tamamında üretimle gelir elde eden bir yapıdan borçla tüketim yapan ve satın adlığı her şeyi neredeyse kredi kartı, tüketici kredisi veya normal borçlanmayla yapan bir ülke ekonomisi haline getirildi. Bugün sabit gelirli aynı durumda enflasyon altında sürekli olarak eziliyor, sürekli olarak da ihtiyaçlarını karşılamak için bankalara borçlanıyor ve gelecekteki gelirlerini ipotek altına alıyor. Türkiye’de sabit gelirlerinin neredeyse tamamına yakını gelecekte elde etmeyi umut ettiği geliri bugünden harcadı. Diğer taraftan tüzel kişilere baktığımız zaman yani ekonomide reel üretime katkı sağlamayı umut ettiğimiz, beklediğimiz reel sektöre baktığımız zaman firmalar özellikle artan üretim maliyetlerinden dolayı piyasadaki gelirsizliğin getirdiği para eksikliğinden dolayı zor durumda. Sürekli olarak bankalardan yüksek faizle borç alarak veya çek-senet gibi değerli kağıtlar üzerinden iş yapma alışkanlığı elde etti. Ancak son 3 yıldır Türkiye’de özellikle Hazine Bakanlığının uyguladığı kur korumalı mevduat kararının doğurduğu sonuçlarla yüksek oranda bir finansal sıkıntı içerisine girildi. Reel sektör finansal sıkıntı içerisinde. Hem sabit gelirli hem de gerçek kişiler de finansal sıkıntı yaşıyor. Bu durum otomatik olarak firmaları ve kişileri bankacılık sistemine gelecekteki gelirlerini ipotek ederek faiz ödeyen bir topluma dönüştürdü. Ancak bunun sürdürülebilirliği mümkün değildi. Uzun yıllardır bu stratejinin Türkiye ekonomisi için sürdürülmeyeceğini dile getiriyorduk. Günümüzde geldiğimiz noktaya bakıldığı zaman artık bankacılık sektörü verdiği kredileri geri alınmaz noktaya ulaştı” dedi.

FON KRİZİNİN BANKALARA MALİYETİ HENÜZ BİLİNMİYOR

Fon krizinin bankacılık sektörüne olan maliyetinin ne kadar olacağının henüz tahmin edilemeyeceğine vurgu yapan Prof. Dr. Alagöz, “Dolayısıyla borçlardaki ödenememezlik ve fon krizinin aralık aynın sonunda bankacılık sektöründe meydana getireceği olumsuzlukla birleşeceği için şu an ekonomi çökmüş vaziyette. Özellikle Konya bunu net bir şekilde hissediyor. Konya özelinde protesto edilen senetlerin muazzam şekilde arttığını görüyoruz. 2020 yılında 43 milyon 298 bin 304 TL’lik değeri olan bir senet protesto edilirken 2025’in sonu itibarıyla 1 milyar 334 milyon 618 bin 880 TL’ye çıkmış. Protesto edilen senetlerin ne kadar yüksek boyutta olduğu, Konya ekonomisinin ne kadar sıkıntıda olduğunu net bir şekilde görüyoruz. Eğer ki, Konya özelinde bankacılık sektöründe kredi miktarına baktığımız zaman insanların ve firmaların gelirsizlikten dolayı banka kredisine muhtaç edildiğine baktığımız zaman, mesela 2015 yılında yaklaşık 30 milyar TL bankacılık sektöründen kredi alan Konya ekonomisi, 2026 yılının eylül ayına geldiğimiz zaman bankacılık sektöründen kullanılan toplam kredi miktarı 525 milyar TL’ye çıktı. 30 milyar TL’den 10 yıllık süre içerisinde 525 milyar TL gibi bir rakama yükselmiş. Yüksek oranda Konya’da yaşayan insanların ve var olan firmaların gelirsizdik ve işletme finansmanın yetersizliği, artan maliyetlerden dolayı bankacılıktan sürekli olarak borç parayla gelecekte elde edecekleri gelirleri ipotek ederek yüksek faizli kredi aldıklarını görüyoruz” diye konuştu.

ALAGÖZ: KONKORDATO VE İFLASLAR KAPIDA

“Bankadan faizle elde edilen krediler artık geri ödenmiyor” diyen Prof. Dr. Mehmet Alagöz, “Kredilerin geri ödenmesi durumu varsa ekonomide bir sorun yoktur ama biz şu verilere baktığımızda örneğin 2007 yılında alınan kredilerin 100 milyon TL’si geri ödenemezken 2015 yılında alınan kredilerin 831 milyon TL’si geri ödenemez olmuş. 2026 Eylül ayı itibarıyla ise 23 milyar 860 milyon TL’lik bir kredi geri ödenemez noktada. Rakamın ne kadar önemli olduğunu anlayabilmek adına son yaşadığımız fon krizinde yüksek gelir elde eden kişilerin yani 10 kişinin elde ettiği gelir kadar Konya’da borcunu ödeyemez noktadaki insanların borçları ödenebiliyor. Bu 10 kişinin 2 milyar TL fon vurgunu yaptığını düşünürsek; 2 milyar TL’lik fondan bu kadar parayı haksız yere alan kişinin toplam elde ettiği gelir Konya ekonomisinin takipte olan bütün borçlarını ödüyor. Bu çok büyük bir rakam. Ülke ekonomisinde gelirsizlik, firmalarda işletme finansman yetersizliği söz konusu. Bankadan faizle elde edilen krediler artık geri ödenmiyor. Sadece 2025 ve 2026 Eylül ayı arasında yüzde 45 civarında kredilerin takibe düştüğünü görüyoruz. 2025 yılında 14 milyar TL’lik bir takipteki alacak var ama 2026 yılı eylül ayında bu 24 milyar TL’ye yükselmiş. 2024 itibaren bakılırsa bu yılda 10 milyar TL takibe düşmüş, 2025 yılında 14 milyar TL, 2026 ise 24 milyar takibe düşmüş. Ekonomi son 3 yıldır açık bir şekilde sinyali veriyor. Ekonomide sabit gelirliler ve firmalar borcunu ödeyemiyor, buna bir çözüm üretilmesini talep ediyor. Bu noktadan sonra yapılacak şey önce firmanın konkordato süreci arkasından bu süreçte finansal yetersizlikler sağlanamaz ise iflaslar ortaya çıkacak. Hükümetin bu duruma çözüm üretmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

BORCU BORÇLA KAPATMA DEVRİ SONA ERDİ!

Borcu borçla kapatma devrinin de bittiğine dikkat çeken Selçuk Üniversitesi (SÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Alagöz, şunları söyledi: “Bankalar artık kredi kullandırmıyor. Geçmişte hükümet böyle dönemlerde pek çok kez yapılandırma çıkardı. Ne yazık ki, yapılandırmalar da çözüm olmadı. Yapılandırma sadece sorunu birkaç ay sonrasına erteler. Hükümet eğer yapılandırma çıkartacaksa, bununla beraber gelirsizlik ve işletme finansman yetersizlik sorununa da uygulanacak politikaları eş zamanlı ortaya çıkaracak uygulamaları hayata geçirmesi lazım.”