Konya Ansiklopedisi

Yıllardır, kültür ve medeniyet şehri, Selçuklu Devletinin Başkenti Konya'nın, şanına yakışır bir ansiklopedisi olsun istenmiş. Zaman zaman bunu ciddi ciddi düşünenler ve kısmen teşebbüse geçenler de olmuş. Merhum Selçuk Es, Konya Ansiklopedisi ismi altında fazla iddialı olmayan bir çalışma da yapmış, bölüm bölüm mahalli gazetelerde yayımlamış ve öylece kalmış. Demek ki yayınlama imkânı bulamamış veya ansiklopediyi hazırlayıp, bastırıp, piyasaya sürecek alt yapıyı oluşturamamış.
Konusu ve hacmi ne olursa olsun, alt yapıyı hazırlamadan, ansiklopedi çıkarmak kolay bir iş değildir. Türü nasıl olursa olsun yayıncılığın yapısında zaten zorluk var. Hele bu, bir de ansiklopedi olursa daha da zorlaşır. Türkiye gibi okuma oranı çok düşük olan bir ülkede bu işler, daha da zordur. Zor kelimesinin en çok lâzım olduğu ve kullanıldığı alanlardan birisi de yayın galiba. Her şeyden önce finans meselesi. Dikkat ederseniz ülkemizde çok fazla ansiklopedi yok. Olanların bir çoğu da tercüme.
Ansiklopedi çıkarmak, üniversite açmaktan ve fabrika kurmaktan daha zor olsa gerek. Neredeyse her şehrimizde bir üniversite var veya kısa zamanda olacak. Ama her şehrimizde o şehirle ilgili bir ansiklopedi yok. Rahmetli Reşat Ekrem Koçu'nun hazırladığı, bir veya iki cildini de bastırdığı İstanbul Ansiklopedisi bile yayın dünyasına girme şansını yakalayamadı.
Medeniyetlerin çıkış noktası Anadolu, dünya ilim, kültür ve sanatının sanki merkezi. Müstakil ansiklopediye ihtiyaç duyan ve o ansiklopediyi besleyecek kültüre sahip olan  tarihî şehirlerimizden biri. Modern şehirciliğin ve yerel kalkınmanın öncülüğünü yapan ve diğer şehirlere de örnek olan Konya, inşaallah ansiklopedi konusunda da örnek olur.
Selçuk Üniversitesi kurulduktan, mahalli medya modern teknik baskı ve şekil  imkânlarına kavuştuktan sonra Konya Ansiklopedisi bir ihtiyaç olarak daha da çok hissedilmiş ve öyle kalmış. Kimse harekete geçme cesaretini gösterememiş. Konya'nın tarihi geçmişi, kültür ve medeniyet zenginliği, zihniyet açılımı ve son yıllarda Konya'ya olan büyük ilgi ve yöneliş, Konya'nın aydınlarını ansiklopedi çıkartmaya zorlamış ve âdetâ itelemiştir.
Selçuklu ruh ve karakterinin merkezi olan Konya, tarihî önem ve şöhretinin yanında kültür, ilim, irfan, fen ve edebiyat şöhretine de fazlasıyla sahiptir.  Başlı başına bir ansiklopedi konusu olan gönüller sultanı Hz. Mevlâna ve yakınları Konya'da medfundur. Selçuklu ve Osmanlı kültür, medeniyet ve sanat eserleri, Konya'yı süslemekte ve şekillendirmektedir. Her sene binlerce yabancının ve sayısız ilim adamının ziyaret ettiği Konya, ansiklopedisiz düşünülebilir mi? Yolsuz, ağaçsız, meydansız, sanayisiz, fuarsız ve üniversitesiz düşünülemediği gibi. Hz. Mevlâna'sıyla şöhreti Türkiye sınırları dışına çıkan ve bir dünya şehri olan Konya, her türlü kültür hizmetine fazlasıyla lâyıktır.  Konya'nın fiziki yapısının ön plâna çıkarıldığı gibi, manevi yapısının da ön plâna çıkartılması gerekir.  Bu konuda amaca uygun en güzel organizasyon, Mevlâna İhtifalleridir.
Bütün bu tarihî malzemeyi ve manevî birikimi Konya'ya yakışır bir üslup ve şekille asrımıza sunmanın zamanı gelmişti. Konya'nın zihniyeti ve fikir hamûlesi buna müsaitti. Selçuk Üniversitesi, Mevlâna ve kültürle ilgili kurumlar, mahalli medya bunu besleyecek ve gerçekleştirecek güçtedir. Nihayet bu ihtiyacı duyan ve bu alandaki boşluğu gören bir grup değerli insan, araştırmacı yazar Av. M. Ali Uz'un öncülüğünde bir araya gelmiş ve bu çalışmayı başlatmıştır. Bu teşebbüse ilgisiz kalmayan Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek devreye girmiş, teşebbüse  manen ve maddeten sahip çıkmış ve Kültür A. Ş. nin katkılarıyla Konya Ansiklopedisinin birinci cildi nihayet çıkmıştır. Hayırlı olsun!
Şu anda Konya Ansiklopedisinin birinci cildi elimizde. Rüyalar gerçek oldu. Allah kısmet eder de yayını devam ederse kısa zamanda diğer ciltlerini de göreceğiz.  Senede en az iki cilt çıkarsa beş senede tamamlanmış olacak. Tamamlanmaması için bir sebep yok. Konya'da şehircilik hizmetlerini ve imar hareketlerini başarılı bir şekilde yürüten Büyükşehir Belediyesinin bu işi de başaracağına inanıyoruz. Aslında Konya Ansiklopedisi, hizmetleri zengin göstermek ve kültür hizmetlerine de önem verildiğini belgelemek için Büyükşehir Belediyesi açısından bir şanstır ve bir vitrindir.
Konya Ansiklopedisinin l.Cildi büyük boy, 384 sayfa, karton kapaklı ve ciltli. İyi cins kuşe kağıda Erman Ofset tesislerinde basılmış. Ön kapak Sırçalı Medrese'den alınmış Selçuklu çini motifi, arka kapak İnce Minare Medresesinden alınmış  tavan göbeği motifi. Konya Ansiklopedisine de bunlar yakışır.
Konya Ansiklopedisinin 1.cildinin 3.sayfasında şu bilgiler yer alıyor:
Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınlarının 155 numaralı yayını, Yayın Kurulu M. Ali Uz'un başkanlığında su akademisyen ve ilim adamlarından oluşuyor:  Prof. Dr. Hâşim Karpuz (Başkan Yardımcısı), Ercan Uslu (Aynı zamanda koordinatör), Ali Işık (Aynı zamanda redaktör), Bekir Şahin, Hasan Yaşar,  ve Dr. Mehmet Birekul (Aynı zamanda editör). Bilim Kurulu ise Prof.Dr. Yusuf Küçükdağ'ın başkanlığında  17 profesör, 2 doçent, 3 yard. Doçent ve 1 doktordan oluşuyor.  Görsel danışman Prof. Dr. Hâşim Karpuz ve Ahmet Kuş. Kapak tasarımı  Ali Riza Büyükvadi. Ofis hizmetleri; Şeyma Işıcık. Mali işler; Yakup Acar ve Osman Ceylan. Bu bilgilerden sonra Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek'in takdim yazısı, yayın kurulunun Konya Ansiklopedisinin Yazım Esasları, iki sayfalık genel kısaltmalar, yedi sayfalık bibliyografya kısaltmaları ve yirmi altı sayfalık bibliyografya yer alıyor. Ansiklopedide aşağı yukarı her sayfada konu ile ilgili  fotoğraf, resim, harita, kroki, şema renkli basım olarak kullanılmış. Belli ki Ansiklopedinin ihtiyaca cevap vermesi ve Konya'yı temsil edebilecek şekil, nitelik ve içerik ve estetikte olması, beğenilmesi için hiçbir fedakârlıktan kaçınılmamış.
Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek, Konya Ansiklopedisini takdim yazısını, verilen hizmetin lüzum ve önemini dile getirdikten sonra şu güzel cümlelerle tamamlıyor:
“Bu güne kadar Konya'nın dününe ait birkaç önemli çalışmanın yanında pek çok tarihî bilgi ve belgenin bir araya getirilmediğini gören Büyükşehir Belediyemiz, kapsamlı ve kalıcı bir başvuru kaynağı hazırlamak için hemen yola koyuldu, ansiklopedi hazırlığını başlattı. Yediden yetmişe tüm Konyalılar, araştırmacılar ve bu şehrin sevdalıları için yeni bir hazine olacak bu eser, insan unsuruna ağırlık veren, tarihi, edebiyatı, sanatı, folkloru, mîmariyi, musikiyi göz ardı etmeyen bir anlayışla hazırlanıyor.  Konya Ansiklopedisinin dünden yarına şehrin kültürel, tarihî, mimarî bir envanteri, bir bilgi kaynağı olarak kültür hayatımızda yerini alacağı inancındayım. Ansiklopedinin hazırlanmasında çok değerli katkılarda bulunan düzenleme, danışma ve bilim kurulu üyelerine de ayrıca teşekkür ediyorum.  Kültür dünyamıza kazandırdığımız bu muhteşem eserin hayırlara vesile olmasını diliyorum.”
Yayın Kurulunun kaleme aldığı üç sayfalık ön sözden, ön sözün özeti niteliğindeki aşağıdaki anlamlı cümleleri alıyorum:
“Konya Ansiklopedisiyle Anadolu'nun binlerce yıldır var olan bir şehrin, eski bir başkentin, bilgi, kültür ve sanat birikiminin derli toplu ve sistematik bir biçimde bir arada belgelenmesi amaçlanmış; bu ansiklopedi ile  Konya'nın coğrafi, tarihî, insanî, siyasî ve ekonomik  bilgilerinin toplanması, kültür ve sanat eserlerinin belirlenerek tarihin yeniden yazılması hedef    lenmiş; Konya'nın ruhunun, toprağının, kokusunun ve bütün renklerinin yansıtılması arzulanmıştır.”
Yazımı ben de Yayın Kurulunun şu güzel temennisiyle bitiriyorum:”Umarız ki bu ansiklopedi, temel başvuru kaynağı olarak şehir hafızasındaki yerini alır.”
Konya kültürüne böyle bir eser kazandıranları içtenlikle tebrik ve su yüzüne çıkmasına vesile olanlara teşekkür ederiz.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Arşivi