Dr. Halide Nur Özüdoğru Erdoğan'ın yazdığı “Kırsal Yaşamda KADIN VE DİN” (Konya Örneği) isimli eserini tanıtmaya çalışacağım.
Bu eserin yazarı, çok değerli dostum hocam ilahiyatçı Emekli Öğretmen Şükrü Özüdoğru'nun kızıdır. Şükrü Özüdoğru'nun pekçok sayıda eseri vardır. Bizce de en büyük eseri ilim dünyasına bir alim yetiştirmesidir.
Dr. Halide Nur Özüdoğru Erdoğan 1979 yılında Konya'da dünyaya gelmiştir. 1996 yılında Konya İmam Hatip Lisesi'nden 2001 yılında da Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun olmuştur. 2003 yılında "İmam Hatip Öğrencilerinin Dini İnanç ve Tutumları ile Sosyo-Kültürel Beklenti ve Sorunları (Konya Örneği) isimli teziyle Selçuk Üniversitesi Din Sosyolojisi Dalı'nda yüksek lisansını tamamlamıştır. 2009 yılında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Anabilim Dalı Din Sosyolojisi Bilim Dalında "Kırsal Yaşamda Kadın ve Din” (Konya Örneği) isimli teziyle doktorasını vermiştir. İngilizce ve Arapça bilen Halide Nur Özüdoğru Erdoğan, Halil Erdoğan ile evi olup Tarık isminde de bir oğlu vardır.
Dr. Halide Nur Özüdoğru Erdoğan'ın,"Kırsal Yaşamda KADIN VE DİN” (Konya Örneği) isimli eseri Mimar Muzaffer Caddesi'nde bulunan Çizgi Kitapevi yayınlamıştır.
Yazar bu eserini şöyle özetlemiştir:
Bu çalışmada bir Orta Anadolu şehri olan Konya'da yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir seviyesi gibi çeşitli değişkenler açısından farklılıklar gösteren kırsal alanda yaşayan kadınların dini inanç, ibadet ve sosyal yaşamları incelenmiştir. Mülakat ve gözlemlerimizle birlikte 415 kadın katılımcıyla anket çalışması yapılmıştır.
Konya'daki kasabalar, geleneksel bir toplum özelliği taşımakla birlikte hızlı bir değişim süreciyle de karşı karşıya bulunan, dini hayatın yaşanan değişimle birlikte çeşitli düzey ve yoğunlukta farklılaştığı yerlerdir. Yaşanan değişim süreciyle birlikte kadınların sosyal konum ve statülerinde meydana gelen dönüşümler kadın dindarlığının çeşitli boyutlarındaki farklılaşmaları da beraberinde getirmiştir.
Araştırmamıza katılan kadınların, ülke genelinde yaşanan hızlı sosyo-kültürel değişim sürecinden çeşitli düzeylerde etkilendikleri ifade edilmelidir. Bu değişme olgusu diğer alanlar gibi dini hayat üzerinde de etkilidir. Dolayısıyla toplumda yaşanan sosyal ve kültürel değişme süreci ile dini hayat arasında karşılıklı bir etkileşim söz konusudur.
Araştırmada, kırsal alanda yaşayan kadınların, sosyo-kültürel değişim süreçleri çerçevesinde kır toplum yapısı içindeki yeri ve dini inanç, tutum ve yaşayışlarının din sosyolojisi bakımından incelenmesi yapılmıştır.
Dr. Halide Nur Özüdoğru Erdoğan eserinin önsözünde de okurlarına şöyle seslenmektedir:
Sosyal hayatın devamlı farklılaştığı bir süreçte, sosyal şartlar ve ilişkiler de değişmektedir. Değişen ve farklılaşan alanlardan birisi de din ve toplum ilişkileridir. Din, tarih boyunca sosyal bir olgu olarak daima insanların gündeminde bulunmuştur. Ancak dinin anlaşılması ve uygulanması her toplum açısından bir sorun olarak belirmektedir. Bu sorunun çözümlenmesi açısından din ve toplum ilişkilerinin nasıl bir anlam ve boyutta olduğunun tespiti büyük önem taşımaktadır. Bunun için de her toplumun ayrı ayrı incelenmesi ve oradaki dini inanç, ibadet ve sosyal hayatın sosyolojik açıdan araştırılması ve ülkemizin din haritasının çıkarılması gerekmektedir. Bu haritanın ortaya koyduğu bilimsel veriler çerçevesinde genel anlamda Türk toplumu ve din ilişkileri konusunda sağlıklı düşünce ve uygulamalar geliştirme imkanı elde edilecektir. Kadın dindarlığının Konya kırsalı örneğinde ele alındığı çalışmamızda, hem gelenek hem de değişimin etkisinde olan kadın dindarlığında yaşanan dönüşümün niteliklerini belirlemeyi hedeflenmektedir.
Araştırmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, denenceler ve gerçeğe ulaşmada takip edilecek yol haritası olan yöntemden oluşmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde sosyal değişme, din ve kırsal toplum ilişkisi, din ve toplum ilişkisi, ayrıca sosyal değişme sürecinde kadın, kırsal alandaki kadın ve din ilişkisi kavramsal olarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü, Konya kırsalında yapmış olduğumuz alan araştırmasının bulguları ve yorumlarından oluşmuştur. Bu bölümde öncelikle araştırma alanımız olan Hotamış ve Avşar-Çetmi kasabalarının tarihi, coğrafi, sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel özellikleri incelenmiştir. Örneklem alınan kadınların yaş, öğrenim durumu, sosyo-ekonomik statüsü, medeni durum ve diğer özellikleri incelenip bu örneklem grubunun yaş, öğrenim düzeyleri gibi bağımsız değişkenlere bağlı olarak dinin inanç, ibadet ve toplumsal alanlarda nasıl bir tutuma sahip oldukları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca dinin, bireysel ve toplumsal açıdan kırsal yaşamdaki kadınların hayatında nasıl bir fonksiyonu olduğu gözlemlenerek de yorumlanmaya gayret edilmiştir.
Yaptığı yayınlarla, Konya ve Türk Kültürüne çok büyük hizmet eden, Konyalı yazarlara kapılarını sonuna kadar açan, onların eserlerini yayınlayarak ilim dünyasına tanıtmaya çalışan Çizgi Kitapevi'ne, Elife ve Sükrü Özüdoğru'ya, binbir güçlükleri yenerek böylesine güzel bir eseri bizlere kazandıran, günün 24 saati yerine 25 saatini bizler için feda eden Dr. Halide Nur Özüdoğru Erdoğan'a, çok kıymetli eşi Halil Erdoğan'a ve çok sevgili oğulları Tarık'a teşekkür etmeden geçemeyeceğim.