TBMM Genel Kurulu’nda, 1535 maddelik Türk Ticaret Kanunu Tasarısı geçen hafta kabul edilerek yasalaştı.
Yeni Türk Ticaret Kanunu, 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek. Birçoğu tüketiciler lehine alınan öyle önemli kararlar var ki saymakla bitmez.
Biz en azından bazılarını özetlemeye çalıştık. İçlerinde öyle yeni maddeler var ki artık her işletmeye zorunlu hale gelecek internet sitesinden, otobüste lahmacun ve benzeri kokucu gıdaların yemenin yasaklanmasına, kamyon ve minibüs arkalarında sıkça görmeye alıştığımız yazıların yasaklanmasından, tek kişilik yönetim kurulu oluşturulma iznine, hatta SPK’dan izinsiz para toplanmasından, evin kapısına gelip satış yaparken ortaya çıkan hileli durumlardaki verilecek cezalara, özellikle giyim satışı yapanların sıkça başvurduğu sezon sonu indirimlerindeki yeni düzenlemelere kadar birçok değişiklik göze çarpıyor.
Gazetelerin ve haber ajanslarının verdiği bilgilere göre yeni kanunun bazı maddeleri şöyle:
Tüm işletmelere artık internet sitesi zorunluluğu var. Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde internet sitesini oluşturmayan veya ''bilgi toplumu'' hizmetlerine önem göstermeyen şirket yöneticileri, 6 aya kadar hapis ve 300 güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Küçük ölçekli işletmelere ise internet sitesi kurmaları için 1 yıl süre verilecek. Şirketin kuruluşu, sermayesinin artırılması ve azaltılması ile birleşme, bölünme, tür değiştirme ve menkul kıymet çıkarma gibi işlemlerle ilgili belgelerin sahte düzenlenmesi durumunda, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Şirket sermayesi hakkında yanlış beyanda bulunanlar ile işletme ve aynı niteliği farklı gösterenlere 3 aydan 2 yıla kadar hapis uygulanacak. Denetim elemanlarına eksik veya gerçeğe aykırı bilgi verenler de 2 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak. Görevleri nedeniyle öğrendikleri işletme sırlarını açıklayanlar 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.
Yanlış tedavi uygulayan doktor, yanlış savunma yapan avukat, kötü yönetim sergileyen şirket yetkilisi ''Sorumluluk Sigortası'' kapsamında tazminat ödeyecek.
SEZON SONU İNDİRİMLERİ!
Haksız rekabetin önlenmesini de düzenleyen yasa, tüketicilerin korunmasına ilişkin hükümler getiriyor. Başkalarını veya mallarını ve fiyatlarını, yanıltıcı, incitici ve kötüleyici beyanlar, karşılaştırmalı ve aşırı reklamlar, paye, diploma veya ödül almadığı halde bunlara sahipmiş gibi hareket etme, rekabeti bozucu satış yöntemleri, haksız rekabet sayılacak. İş yerine yanıltıcı şekilde, ''Paris'ten diplomalı terzi'' gibi sahte belge asarak haksız rekabet yaratanlara 2 yıla kadar hapis cezası verilecek. Ticari işletmesi, malları, iş ürünleri, faaliyeti, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında, ''gerçek dışı veya yanıltıcı'' açıklamalarda bulunmak suç sayılacak. İşletmeler, rekabette öne geçmek için ''sezon sonu'' indirimi diye hiç bitmeyen kampanyalarla tüketiciyi yanıltamayacak. ''Yüksek kalite, düşük fiyat'' sloganıyla mağazaya çekilen müşterilere, reklamı yapılan ürünlerin yerine, ucuzluk uygulanan başka mallar verilerek tüketiciler aldatılamayacak.
Kooperatifler ticaret şirketi sayılacak. Anonim şirketlerde, yönetim kurulunun en az 3 üyeden oluşacağına ilişkin mevcut hüküm kaldırılıp, AB hukukuyla uyum sağlanarak, en az 1 üyeli yönetim kuruluna olanak tanınıyor. Anonim şirketin, esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş 1 veya daha fazla kişiden oluşan bir yönetim kurulu olacak. Tüzel kişiler, yönetim kurulu üyesi olabilecek. Tüzel kişi adına, yönetim kurulu toplantılarına gerçek kişiler katılarak oy kullanacak. Yönetim kurulu üyelerinin 4'te 1'inin yüksek öğrenim görmüş olması şartı aranacak.
Kooperatifler ticaret şirketi sayılacak. Ticaret şirketleri; kolektif, komandit, anonim, limited şirketler ile kooperatiflerden oluşacak.
Ticaret şirketlerine, devredilebilir elektronik ortamlar, alanlar, adlar ve işaretler gibi değerler ile fikri mülkiyet hakları da sermaye olarak konulabilecek.
Şirketler, sermaye olarak koydukları taşınmaz veya diğer bir ayni hak üzerinde tasarruf edebilmek için bunları tapu siciline tescil ettirecek. Böylece, Anadolu'da sermaye olarak konulmuş taşınmazların şirket adına yıllarca tescillerinin yapılmamasından doğan sorunların önüne geçilecek. Malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin özellikleri, miktarı, kullanım amaçları, yararları veya tehlikeleri gizlenerek müşteri yanıltılamayacak. Sadece açıklamalar değil, malın biçimi, paketlenme tarzı, etiketteki takdim gibi görsel algılamalar da yanıltıcı olmayacak. Taksitli satış ve tüketici kredilerinde dürüst davranılmaması, haksız rekabet sayılacak. Uygulanan faiz veya vade farkı, ödemelerin nasıl yapılacağı ve taksitle satış yapanın unvanı açıklanacak. Bu haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenlere, 2 yıla kadar hapis ve para cezası verilecek.
GSM operatörleri de abonelerine haksız rekabet unsuru içeren bir mesaj göndermeleri durumunda, mesajın kim tarafından gönderildiğini açıklayacaklar.
Meslekleri gereği bir hata yapıp, tazminat talebiyle karşılaşacağını düşünen kişilerin düzenleyeceği sözleşmelerle ilgili olarak, ''sorumluluk sigortaları'' kavramı Türk hukukuna ilk defa girdi. Zarar gören, uğradığı zararı doğrudan sigortacıdan isteyebilecek. Buna göre, sigortacı, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene tazminat ödeyecek. Yanlış tedavi uygulayan doktor, yanlış savunma yapan avukat, kötü yönetim sergileyen şirket yetkilisi karşılaştıkları tazminat taleplerini, sorumluluk sigortası kapsamında karşılayabilecek. Ancak, sigortacı, sigortalının sorumluluk konusu olayı kasten gerçekleştirmesinden doğan zararlardan sorumlu olmayacak.
Toplu taşım araçlarının dış yüzeyinin de sade bir görünümde olması gerekecek. Kamyon ve dolmuşlarda sık görülen, ''Rampaların ustasıyım, gözlerinin hastasıyım'', ''Aşıksan vur saza, şoförsen bas gaza'', ''Aşk çekenin, yol gidenin'' şeklindeki yazılar kaldırılacak.
Bizim yorum da biraz kamyon arkası yazısı gibi olacak ama alınan yeni kararların pek çoğu son derece doğru…
Ne işletmeler sorumluluklarını yerine getiriyor ne de tüketiciler sahip oldukları haklarından haberdar. Örneğin sigorta bile başlı başına en basit, hakkımızı hiç aramadığımız ama sürekli araçlara düzenli para aktardığımız bir zorunluluk. Bir trafik sigortasından dahi alması gerekeni ne yazık ki haberi olmadığı için almayan hatta hakkını arayamayan, adeta “ne yapalım başa gelen çekilir” diyerek boşveren o kadar çok vatandaşımız var ki…
Kaza olmuş, sigorta var, her yıl poliçeye para veririz ama olan kaza sonrası gidip de sigortadan gereken mücadeleyi vermeyiz. Sadece arabayı düşünür araç için gerekli işlemleri yaparız. Yaralının alabileceği parayı alan olmaz. Oysa bir havuz var da sen hakkını aramazsan orda öyle kalıyor. Biraz araştırın, girin internete şöyle ortaya çıkan meblağa ne kadar şaşıracaksınız. Dudak uçuklatan rakamlar var. Hakkı olanın hakkını almadığı için orada öylece kalan.
Hayırlısı diyelim hayırlısı olsun.
Hakkınızı arayın.
Sağlık ve mutluluk dolu günler dileğiyle…