Uzun yıllar sağlıklı yaşayabilmek için dengeli beslenme büyük bir öneme sahip olsa da son yıllarda çalışma saatlerinin uzamasıyla da beraber kişilerin düzenli kahvaltı yapmadığı ve bu öğünün belli bazı sebeplerle atlandığı gözlenmiştir.

Kahvaltı öğünü günün en önemli öğünü olsa da, kahvaltı yapılması aynı zamanda iyi bir sağlıklı olma göstergesidir. Düzenli ve dengeli yapılan kahvaltılar özellikle egzersiz ve bilişsel performansta bir artışa yol açarken, kahvaltı yapmama sonucunda ihtiyacınız olan kaloriye ulaşamamaya bağlı daha fazla kalori alma ihtiyacı, diyette alınan besinlerin dengesizliği nedeniyle vücudunuzun gereksiniminin karşılanamaması, beden kitle indeksinde yükselme bun bağlı kilo artışı ve sonucundaki sistemik hastalıklar, davranış bozuklukları ve iş yaşamında verimliliğin düşmesi gibi istenmeyen durumlar ortaya çıkmaktadır.

Bunların nedeni sabah kahvaltısı ile akşam yemeği arasındaki geçen yaklaşık 12 saatlik zaman süresi içerisinde yetersiz, dengesiz ve eksik beslenmeye bağlı olarak kan şekerinin aldığımız besinlerle düzenlenememesidir. Açlık kan şekeri düşüklüğü olarak adlandırılan hipoglisemi durumunun sıklığına bağlı bilişsel performans azalmaktadır. Aynı zamanda hipoglisemiye paralel insülin miktarının da düşecek olması stres yanıtını olumsuz etkilemekte ve özellikle de dikkat ve hafıza durumunuza etki etmektedir.

Organizmanın fizyolojik işlevlerinin devamlılığı ve organların korunmasında, besinlerin tüketilme sıklıkları ile öğün başına düşen besin ve enerji miktarı da önemlidir. Dengeli bir kahvaltı öğünü ile toplam enerjinin en az 1/5’ inin yani ortalama 1600 kalori aldığınızı var sayarsak bunun 300-400 kalorisini sabah kahvaltısından gelmesi gerekir.

Kahvaltı öğününün atlanması durumunda çabuk yorulma baş ağrısı dikkatte ve algılamada yetersizlikler oluşmakta hafızada kayıplar meydana geldiğinden özelikle okul çağı çocuklarında okul başarısı bu nedenle azalmaktadır.

Kahvaltı öğünü geceleri oluşan kan şekeri düşüklüğünü engellemesi açısından olduğu kadar içeriği ile de büyük önem taşır. Kahvaltı öğününde besin ögesi yoğunluğu ve daha fazla posa içeren besinler tercih edilmelidir. Kahvaltı da tam buğday, çavdar ya da yulaf gibi tam tahıl ürünleri ile posadan zengin beslenilmesi gerekir. İşlenmiş saf undan hazırlanmış hamur içerikli besinler, kızartılmış ve işlenmiş tahıl ürünleri ise tam bir doygunluk oluşturmadığı gibi bağırsakların düzenli çalışmasını engelleyecektir.

Ne yazık ki kahvaltı öğününde en fazla tüketilen içecek çaydır. Kolay ulaşılabilir ve geleneksel olması; özelikle demir emilimini azaltmaktadır. Bu nedenle kahvaltıda çay yerine taze sıkılmış meyve sularına yönelmek demir emilimini artıracağı gibi vücudun diğer ihtiyaçlarını da karşılayacaktır.

Diğer taraftan kahvaltı öğününde alınamayan vücudun ihtiyacı olan toplam enerji gereksinimi gün boyu devam etmekte ve organizma bu eksik kalan ihtiyacı vücuttaki yağ kütlesini de arttıran besinlerden sağlamak zorunda kalmaktadır. Aynı şekilde kahvaltıda alınması gereken özelikle protein grupları eksikliği sonucu daha fazla karbonhidrat içeren besinlere yönelim, vücut yağ yüzdesini artırırken, bu gıdaların glisemik indekslerinin yüksek olması ve kan şekerini normal seviyelerde tutamaması doygunluk oluşumunu azaltacaktır. Yapılan çalışmalarda düzenli kahvaltının iştahı düzenlediği ve diğer öğünlerdeki alınan toplam enerji miktarını azalttığı açıkça gösterilmektedir.

Kahvaltı öğünü alma alışkanlığına ek olarak kahvaltının içeriğinin de gereksinimlere uygun olması gerekir. Özelikle yüksek posa miktarı ve düşük glisemik indekse sahip yani kan şekerini yavaş yükselten kahvaltı öğününü vücut yağ yüzdesi azaltırken, özelikle diyabet ve kalp hastalıkları gibi sistemik hastalıkların engellenmesinde önemli rol oynuyor. Bu olumlu etkilerinin bilinmesine rağmen özelikle okul çağı çocuklarda yapılan çalışmalarda kahvaltı öğününü alma oranının yaklaşık %10 ile 30 arasında değişiyor.

Zinde bir güne başlamak, işinizden maksimum verim almak ve insanlara onları sevdiğinizi gösterebilmek için güne kahvaltıyla başlayın teklifimi bir düşünmelisiniz bence.. Sağlıklı günler dilerim..