Gazın deposu Tuz Gölü

Doğalgaz akışında yaşanacak muhtemel kesintide darboğaza düşmemek için yürütülen depo çalışmalarında sona gelindi. Tuz Gölü'ne doğalgaz inşası ihalesini kazanan Çinli China Tianchen Engineering Corporation firması önümüzdeki günlerde proje inşaatına başlayacak. 2015 yılında tamamlanacak projeyle ilk planda Tuz Gölü'nün altına 1 milyar metreküp doğalgaz depolanacak. İhtiyaç olması halinde depodan sisteme günlük 40 milyon metreküp gaz verilebilecek. Proje 640 milyon dolara mâl olacak.

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) uzun yıllardır konuşulan Tuz Gölü Yeraltı Doğalgaz Depolama Projesi'ne kazma vuruluyor. Depoyu yapacak Çinli firma kısa süre içerisinde çalışmalara başlayacak. Proje kapsamında, Aksaray'ın Sultanhanı beldesi yakınlarında açılmış olan 2 kuyuya ek olarak 10 kuyu daha açılacak. Proje yapım çalışmaları iki aşamada gerçekleştirilecek. Her bir aşamada 630 bin metreküp/kavern geometrik hacminde (yaklaşık 500 milyon metreküp) 6 adet kaverna (depo) oluşturulacak. 12 deponun tamamlanmasıyla yaklaşık toplam 1 milyar metreküp gaz depolama kapasitesine ulaşılacak. Böylece günlük Türkiye doğalgaz şebekesine 40 milyon metreküp gaz verilebilecek. Tuz Gölü Yeraltı Doğalgaz Deposu'nun ilk aşaması 2015 yılında devreye alınacak. 2018'de ise ikinci aşama tamamlanacak. Tesisin bitmesiyle toplam 1 milyar metreküp çalışma gazı kapasitesine ulaşılması planlanıyor. Projenin yapımı için Dünya Bankası'ndan da kredi sağlandı. Projenin hedefi, doğalgaz sisteminin arz-talep dengelemesini sağlamak. Doğalgazın yer altında depolanabilirliği açısından uygun olan ve Tuz Gölü'nün derinliklerinde bulunan tuz domlarının depo olarak kullanımı amacıyla geliştirilen projenin mühendislik çalışmaları daha önceden tamamlanmıştı.

‘TUZ GÖLÜ HAVZASINI ETKİLEMEYECEK’

Tuz Gölü Yeraltı Doğalgaz Deposu ile ilgili gazetemize değerlendirme yapan Selçuk Üniversitesi Mimarlık Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muazzez Çelik Karakaya, tuz mağaralarının çok yüksek bir geri çekme ve gaz tutma kapasitesine sahip olduğunu dile getirdi. Tuz Gölü’nde yapılacak olan doğalgaz depolama alanında doğalgazın yeraltında kalınlıkları yer yer bin – bin 500 metreyi bulan tuz yatakları içerisindeki büyük boşluklara doldurulacağını söyleyen Prof. Dr. Muazzez Çelik Karakaya, “Dolayısı ile bu derinlikteki bir doğalgaz deposunun Tuz Gölü’ne olumsuz bir etki yapması düşünülmemektedir. Daha önce yapılan jeolojik ve jeofizik (sismik) Tuz Gölü Havzasının güney ve güney batısında) çalışmalarla çeşitli kalınlıklarda, yayılımda tuz domları ve tuz duvarlarının varlığı tespit edilmiştir. Söz konusu domların depolama kapasitesi ise yapılacak çalışmalarla belirlenip, kapasitesine uygun şekilde depolama yapılabilir.  Havza derin ve kalın tuz yataklarına sahip olmasından dolayı uygundur” dedi.

DEPO KÖTÜ GÜN DOSTU OLACAK

Depolama ile kriz veya ihtiyaç halinde enerji kaynağının kullanıma sunumunda problem yaşanmayacağını ve bu nedenle projenin önemli olduğunu dile getiren Prof. Dr. Muazzez Çelik Karakaya, “Ayrıca yeraltında depolama aynı zamanda yüzeyde depolamaya göre daha güvenlidir. Fiyat krizlerinden yani arz – talep değişikliklerinden etkilenmesi zayıf olacaktır. Benzer şekilde dünyanın birçok ülkesinde tuz kayalarına doğalgaz depolamaları yapılmaktadır. Bu proje hizmete girdiğinde kullanmadığımız gaz için para ödemek zorunda kalınmayacak, fazla gaz depolanacak ve ihtiyaç halinde kullanıma sunulabilecektir. Her türlü tehdide (terör, savaş), doğal afet (deprem, sel, vb) karşı da yeraltı depolama oldukça güvenlidir” diye konuştu.

Tuz Gölü’ndeki kirliliğe de dikkat çeken Selçuk Üniversitesi Mimarlık Mühendislik Fakültesi Jeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muazzez Çelik Karakaya, gölün mevcut kirliliğinin nedeninin göle çeşitli yollarla atık boşaltılması olduğuna dikkat çekerek, yapılacak olan deponun göldeki kirliliğin artmasına neden olmayacağının altını çizdi. Prof. Dr. Karakaya, “Gölün kirlenmemesi için öncelikle ve özellikle göle karışan kirli suların kesilmesi gereklidir. Göle atık kirli sular bırakılmadığı sürece mevcut suyun buharlaşması ve kirli yüzeysel çökelimin atılması ile temiz tuz çökelimi elde edilecektir” diyerek sözlerini tamamladı.