Başer Esed gidici

Suriye’deki gelişmeleri Aydınlar Ocağı’nda anlatan Yrd. Doç. Dr. Özgür Sarı, “Suriye bir alevi devletidir” diyerek Suriye’de Baas İdeolojisi’nin yavaş yavaş öldüğünü ve Başer Esed’in de gidici olduğunu söyledi

Konya Aydınlar Ocağı’nın Salı Sohbetleri’nde, Suriye’deki STK’lar ve son gelişmeler ele alındı.

Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özgür Sarı, Çizgi Kitabevi yayınları arasında çıkan “Suriye’de Liberalleşme Hareketleri ve Sivil Toplum Örgütleri” adlı kitabından hareketle, Suriye’yi ve bu ülkedeki STK’lar ile son gelişmeleri anlattı.

Yrd. Doç. Dr. Özgür Sarı, Suriye üzerine yapılan çalışmaların daha çok Hatay, Su Sorunu ve PKK-Şam İlişkisi gibi konular üzerine yoğunlaştığını ifade ederek kendi sahasının “Kalkınma Politikaları” olmasına rağmen TİKA’nın aylık bin 500 dolar bursuyla, Suriye’de 2008-2009 yıllarında saha araştırması yaptığını ve o dönemde TİKA’nın başında Hakan Fidan’ın bulunduğuna işaret etti. Suriye ile Türkiye arasındaki sınırın suni bir sınır olduğunu belirten Sarı, “Halep şehri, Başkent Şam’a göre tam bir Osmanlı ve Türk şehridir. Cana yakın ve sıcak kanlı olan Halepliler, Konya insanıyla üç yönden aynı özelliği taşıyor. Halep insanı yemeği, ibadeti ve ticareti çok seviyorlar” dedi.

Sarı, 1920’de Arap milliyetçiliği ruhuyla Fransızlara karşı ayaklanan Suriye’nin, bağımsızlığını elde ettikten sonra ilk cumhurbaşkanlarının Türk olduğunu ve 1970’de gerçekleştirilen bir askeri darbeyle ülke idaresini Hafız Esed’in ele geçirdiğini ifade etti.  Suriye’de yüzde 10’luk alevilerin, yüzde 90’lık sünni Müslümanları yönetmeye başladıklarına dikkati çeken Sarı, “Hafız Esed, Türkmen cumhurbaşkanlarını hiç sevmiyordu. Tabiki Türkleri de. Türkiye’ye karşı düşmanlık beslediği için kapılarını Öcalan’a açıyor. Suriye’de aleviler devlet idaresinde memur olur, sünni Müslümanlar ise tüccar. Suriye’de okutulan tarih kitaplarında Osmanlı, vahşi olarak gösterilebiliyor. Bildiğiniz gibi Hafız Esed döneminde Hama katliamı olmuştu” diye konuştu.

Suriye’nin ekonomisi hakkında da bazı bilgiler veren Sarı, mercimek üretiminde dünyada birinci olan Suriye’nin,  zeytinyağı üretiminde Türkiye’nin önünde olduğunu ve kişi başına düşen milli gelirin de 3 bin 500 dolar olduğunu belirtti. “Ben araştırma yaptığımda nüfusu 18 milyondu, şimdiki nüfusu ise 25 milyon” diyen Sarı, Baas ideolojisinin kurucusunun ise Mişel Eflak adında Suriyeli bir Hristiyan Rum olduğunu ve Suriye’de genel geçer sözlerden birisinin de; “her 3 kişiden 4’ü mahaberattan” diye ifade etti.

SURİYE 2002’DE HATAY’DA VAZGEÇTİ

Hafız Esed’den sonra Suriye’nin başına, diğer oğlu trafik kazasında öldüğü için İngiltere’de okuyan Başer Esed’in getirildiğini kaydeden Sarı, Başer’in, Hama’lı zengin bir ailenin kızı olan Esma ile İngiltere’de evlendirildiğini ifade etti. Başer’in, ilk olarak ekonomiye ve daha sonra dış politikaya ayar verdiğini ve Batı’yla, Türkiye üzerinden muhatap olduğunu ifade eden Sarı, “Hafız Esed, 2002’de Hatay’dan vazgeçiyor. Türkiye ile bu konuda mutabakat imzalıyor. Suriye’de Nusayrilik değil, Baas İdeolojisi ağır basıyor. Devlete sadakatin ölçüsü “Baascılık” olarak nitelendirilebilir” dedi.

Suriye’de sivil toplum teşkilatlarıyla ilgili bilgiler de veren Sarı, “1950 Suriye Anayasası’nın 49. Maddesine göre; “Baas İdeolojisi’ne hizmet etme ve onun propagandasını yapma şartıyla sivil toplum örgütü ve dernek kurma” şartı yer alıyor. Suriye’de Öğrenci Birliği ve Kadın Birliği dahil 11 sivil toplum kuruluşuyla görüştüm. Bu arada başkanlığını Başer Esed’in yaptığı Suriye Bilgisayar Cemiyeti’nin varlığını da ifade etmeliyim. Suriye’de demokratikleşme ve insan hakları ile etnik köken üzerine örgüt kurmak da yasak. Şam Baharı ise, camilerde ve sanal âlemde gerçekleştirilen örgütlenmelerle başlıyor. Onun için katliamlar hep cami önlerinde yaşanıyor” dedi.

Dinleyicilerden gelen soruları da cevaplandıran Özgür Sarı, “Suriye bir alevi devletidir” diyerek Suriye’de Baas İdeolojisi’nin yavaş yavaş öldüğünü ve Başer Esed’in de gidici olduğunu söyledi. Sarı, Suriye’deki STK’lara Batı’dan gelen fonlar vasıtasıyla ciddi kaynakların da aktarıldığını sözlerine ekledi.

HABER MERKEZİ