Zirai don ve mazot korkusu! Meyve ve sebzede ucuzluğu unutun

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Altunhisar ilçesinde elma üreticisi Cemil Acer ile 650 dönüm elma bahçesinde bir araya gelerek üretim sürecinde yaşanan sorunları yerinde dinledi. Görüşmede zirai don riski, artan girdi maliyetleri, TARSİM sigortası, ihracat sorunları ve elma fiyatları değerlendirildi.

"MALİYETLER YÜZDE 40'A YAKIN ARTTI"

Elma üreticisi Cemil Acer, üretimde maliyet artışlarının üreticiyi zorladığını belirterek, "Bu sene malum savaş da etkili oldu. Maliyetler yüzde 40'a yakın yükseldi. Senenin başındayız, önümüzdeki süreçte ne olacağını bilmiyoruz. Şu ana kadarki yapılan işlere göre yüzde 40'a yakın bir artış var. Bundan sonra süreç yeni başladı. Budama yaptık, bundan sonra bakım süreci devam edecek. Elmanın bakımında budama önemli. İlaçlama var, gübreleme var. Bunun yanında hasat ve işçilik sorun var," dedi.

"TARSİM SİGORTA DEĞİL, ORTAK GİBİ"

Geçen yıl kurulan TBMM Ziraidon Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer'in "TARSİM'le ilgili sigorta yaptırmayı düşündüğünüzde karşınıza çıkan sorunlar var mı?" sorusuna Cemil Acer şu yanıtı verdi: "Tabii ki çok büyük sorun var. Kronik bir sorun bu. Modern hayatta her yıl bütün ürünleri sigorta ettirmek istiyorum ve sigorta maliyetine katlanmak istiyorum. Bu üretim maliyetinin içerisine konması gereken bir durum. Ama şu andaki Türkiye'deki TARSİM sisteminde bu olanaksız. Örneğin 1 milyon liralık elmayı sigorta ettirmek istiyorum. Benden 1 milyon liranın yüzde 20'si kadar sigorta primi istiyor. Yani 200 bin lira. Yüzde 20 muafiyet var, yüzde 30 da ekstra müştereken muafiyet var."

Gürer'in "Yani TARSİM ortağınız gibi mi çalışıyor?" sorusuna elma üreticisi Acer, "Tabii ki. 1 milyon liralık ürünü sigorta ettiriyorsanız yüzde 100 don olsa bile yarısını ödeyecek. 500 bin lira ödeyecek, onun için de benden 200 bin lira prim istiyor. Her yıl yüzde 20 maliyet ekleyemem. Bu sürdürülebilir bir durum değil," dedi.

ARTAN GİRDİ MALİYETLERİ ÜRETİMİ ZORLUYOR

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, gübre, mazot ve elektrik fiyatlarının üretimi doğrudan etkilediğini belirterek, "Gübre geçen yıla göre önemli ölçüde artış gösterdi. Mazota gelen zamlar ve elektriğe yapılan zamlar sulama maliyetlerini doğrudan etkiliyor.İşçilik sorunu da ,nakliye gider artışı da ambalaj ve benzer ek giderlerde geçen yıla göre önemli artış göstermesi üretim maliyetlerine yansıyor" dedi.

Cemil Acer, "Girdi maliyetlerindeki artış nedeniyle doğal olarak artacak. Şu anda yurt dışı pazarda ciddi sorun var. Dolar kuru düşük olduğu için uluslararası piyasada rekabet zorlaştı. Geçen yıl tüccar elmayı 40-50 liraya aldı. Depolama, ilaçlama, işçilik gibi maliyetler de var" diye konuştu.

Niğde Elma Üretici Birliği yönetiminde de yer alan üretici Cemil Acer, yaklaşık 1700 hektarlık alanda üretim yaptıklarını belirterek modern tarım yöntemleri kullandıklarını ifade etti. Damlama sulama ve bilimsel üretim teknikleriyle verimliliğin yüksek olduğunu ancak buna rağmen sorunların devam ettiğini dile getirdi.

Ömer Fethi Gürer'de, Türkiye'nin en önemli sorunlarından birinin üretim öncesi, üretim süreci ve üretim sonrası pazarlama ile depolama süreçlerinde kamunun yeterince katkı sağlamaması olduğunu belirterek, sigortadan işçiliğe kadar her alanda destek verilmesi gerektiğini söyledi. Müteşebbislerin yatırım yaptığını ancak sorun yaşandığında üreticinin yanında olunması gerektiğini ifade eden Gürer, üretimin artması için girdi maliyetlerinin sübvanse edilmesinin önemine dikkat çekti.

ZİRAİ DON RİSKİ DEVAM EDİYOR

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer Nisan ayında hava sıcaklıklarının düşük seyretmesinin zirai don riskini artırdığına dikkat çekerek, "Nisan ayına geldik, hava hala soğuk. Nisan sonuna kadar böyle giderse zirai don riski var. Bu nedenle TARSİM yeniden yapılandırılmalı. Üreticinin yanında olan bir sistem kurulmalı," şeklinde konuştu.

2026 ELMA FİYATI TAHMİNİ

Elmanın pazardaki fiyatının 100 lira civarında olduğu belirtilirken, Gürer'in "Bu yıl kaç liradan satılmasını bekliyorsunuz?" sorusuna üretici Cemil Acer şu yanıtı verdi: "2026 hasat döneminde tarlada 25 lira normal bir fiyat olur."

"VATANDAŞ DAHA UYGUN FİYATA ELMA YİYEBİLİR"

"Don olmazsa vatandaş daha uygun fiyata elma yiyebilir mi?" sorusuna ise üretici Cemil Acer, "Pazarda elma fiyatı çok yüksek. Vatandaşın yemesi gerekiyor. Muz 60-80 lira, elma 100-150 lira. Elma Anadolu'nun temel gıdasıdır. Makul fiyatlarda olması gerekiyor" dedi.

GÜRER: "ARACI SAYISI AZALTILMALI"

Görüşmenin sonunda CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin raf fiyatını aldığı yönündeki algının doğru olmadığını belirterek, "Bazen üretici raftaki fiyatı alıyormuş gibi düşünülüyor. Oysa üretici maliyetleri hesaplıyor, makul bir kar koyuyor. Ürün en az dört aracının elinden geçiyor. Rafa gelene kadar fiyat katlanıyor. Bu sistemi düzeltmek lazım. Aracılık azaltılmalı, ürün daha uygun fiyatla vatandaşa ulaşmalı" şeklinde konuştu.