Türkiye'nin en meşhur traktör fabrikası iflas etti! 91 yıl önce kuruldu

Türkiye'de ekonomik krizler ülkenin bir gerçeği olarak görülüyor. Bu görüşü destekleyen birçok argüman gün yüzüne çıktı. Pandemiden sonra artan konkordato ve iflas davaları ekonomik buhranı derinden hissettiriyor. Peki Türkiye'de daha önce yaşanan krizlerde bu kadar çok firma iflas ya da konkordato ilan etti mi?

Takvimler 21 Şubat 2001'i gösterdiğinde Türkiye tüm zamanların en büyük ekonomik krizlerinden birisini yaşadı. Türk Lirasının bu kadar çok değer kaybettiği nadir bir yıl yaşanmıştı. Ülkede irili ufaklı binlerce işletme 2001 krizinde iflas etti. 2001'den sonra yeniden toparlanmaya başlayan Türkiye ekonomisi 2021 yılında koronavirüs salgını ve yanlış politikaların sonucunda tekrar kırmızı alarm verdi. Son 5 yılda ülke genelindeki iflas ve konkordato sayısı zirveye ulaştı. 20 yıl önce olduğu gibi günümüzde yine iflasları tetikleyen bazı durumlar var. Fabrikalarda vefatlar sonucunda miras kavgaları ve dedikodular iflas ve konkordato sürecini hızlandırabiliyor.

91 YIL ÖNCE KURULAN YERLİ TRAKTÖR FABRİKASI SADECE BİR ÖRNEK

Geçmiş yıllarda yaşanan krizlerle şimdiki krizleri kıyaslayanlar o dönemki iflasları araştırıyor. Türkiye'nin önde gelen fabrikalarından birinin nasıl iflas ettiği tüm detaylarıyla ortaya çıktı. Yerli ve milli traktörde ülkenin 1 numarası olan bu fabrika farklı gerekçelerle iflas etmiş. 91 yıl önce yanı 1935 yılında Bursa'da kurulan fabrika 1940 yılında İstanbul'a taşınma kararı aldı. İflas eden meşhur firmanın ismi herkes tarafından bilinen Uzel Traktör.

İBRAHİM UZEL VEFAT EDİNCE MİRAS BÖYLE DAĞITILDI

1960 yılında traktör üretimine başlayan Uzel, sektöre büyük soluk getirdi. Üretim yeni başlamışken 1963 yılında fabrikanın sahibi İbrahim Uzel vefat etti. Çocukları mirasları paylaştı. Oğlu Ahmet Uzel yüzde 40, büyük kızı yerine hisseyi yönetecek olan kocası Cemal Atay yüzde 40, diğer iki kızı da yüzde 10'ar hisse aldı.

YATIRIM İÇİN 100 MİLYON DOLAR BORÇ ALDI

Miras paylaşımı sonrası aile içi çatışmaların arttığı konuşuluyor. Bu sebeple fabrikada sorunların ortaya çıktığı belirtiliyor. İlerleyen yıllarda yüzde 40’lık hisse sahibi Cemal Atay vefat etti. Fabrikadaki hisselerde dengesizlik böylece başlamış oldu. Ahmet Uzel 100 milyon dolar borç buldu ve 1996 yılında hisseleri tek elde topladı. Bundan iki yıl sonra yani 1998 yılında ise vefat etti. Yani fabrikanın hikayesinde vefatlar geniş yer buluyor.

100'E YAKIN ÜLKEYE İHRACAT YAPIYORDU

Yüksek borçlar fabrikayı sıkıntıya soktu. Ciro düştü ancak Önder Uzel şirketin başına geçti ve şirketi oldukça da toparladı. Uzel markası 100'e yakın ülkenin pazarına giriş yapmıştı bile. 2007 yılından sonra aralarındaki anlaşmazlık sebebi ile Serdar Uzel, annesinin ve kız kardeşinin tarafına geçti ve temyize giden davanın seyrini değiştirdi. Uzel şirketi tekrar araştırılmaya başlandı. Bankaların şirkete olan güvensizliği ve tedarikçilerin paralarını alamayacakları yönündeki korkuları üretimde sorunlara yol açtı. Böylece piyasadaki güven de kırıldı.

DOLANDIRICI DEDİKODUSU İFLAS SÜRECİNİ HIZLANDIRDI

Üretim zirveyi görmüşken beklenmedik bir şey yaşandı. Fabrikadan alacağı olanlar kapıya dayandı. Aile içindeki bazı kişilerin Önder Uzel'in ‘dolandırıcı’ olduğu yönündeki iddiaları, şirketi iflasa sürükledi. Kısa süre sonra Uzel Traktör iflas etti. İflastan sonra işçiler haklarını alamadı. Fabrika kısa süre sonra yağmalandı. Türk sanayisi adına üzücü bir tablo ortaya çıktı. Bir zamanlar Türkiye'nin en büyük yerli traktör fabrikası olan Uzel Traktör böyle talihsizlik olaylar nedeniyle tarihe gömüldü.