Sulak alanların kurutulması çölleşmeyi teşvik ediyor

Sinop Üniversitesi Gebze Meslek Yüksekokulu Müdürü Yrd. Doç. Dr. Alpay Tırıl yaptığı açıklamada, sulak alanların çevre kalitesini koruma, biyolojik çeşitliliği destekleme ve insanların sosyoekonomik yaşam kalitesini arttırma gibi birçok değer taşımalarına rağmen, dünyada ve Türkiye'de tarih boyunca tahrip edilen ekosistemlerin başında geldiğini söyledi.
Türkiye'nin sulak alanlar açısından zengin bir ülke olduğunu, ancak özellikle son 50-60 yılda yoğun olarak tahribat yaşandığını belirten Tırıl, bu tahribatın Türkiye'nin çölleşmesini hızlandırdığı gibi biyolojik çeşitliliğinin de azalmasına neden olduğunu ifade etti.
Etkin koruma altına alınması gereken birçok sulak alan olduğunu vurgulayan Tırıl, ''Bir yandan koruma devam ederken, diğer yandan kurutma çalışması yapıldığını görmek üzücü bir olay. Bu konuda özellikle Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün duyarlı olduğunu söylemek zor. Türkiye'nin birçok sulak alanı 1960'lı yıllardan itibaren DSİ eliyle kurutulmuştur'' dedi.
Türkiye'nin sulak alan varlığının 3 milyon hektar civarında olduğunu belirten Tırıl, Türkiye'deki irili ufaklı binlerce sulak alandan 135 tanesinin uluslararası öneme sahip olduğunu ifade etti.
Bunlardan 13 tanesinin Ramsar Sözleşmesi kapsamında koruma altına alındığını dile getiren Tırıl, Ramsar Sözleşmesi kapsamındaki alanlarımızın toplamının 180 bin hektara ulaştığını ancak bu alanın yeterli olmadığını belirtti.
Sulak alanların kurutulmasının yanlışlığının Antalya'daki Avlan gölünde vatandaş tarafından anlaşılması üzerine yeniden sulak alan oluşturulmaya çalışıldığını hatırlatan Tırıl, ''Avlan gölü 1970'li yıllarda büyük paralar harcanarak kurutulmuştur. Daha sonra ovada taban suyunun düşmesiyle çevredeki elma ağaçlarının kuruduğu ve çiftçiye çok büyük zarar verdiği gözlenmiştir. DSİ, köylülerin yoğun baskısı sonucunda yeniden gölü oluşturmaya çalışmaktadır'' diye konuştu.
ÇÖLLEŞME TEHLİKESİ
Tırıl, Orta Anadolu'nun sulak alanların kuruması ve kurutulmasına bağlı olarak çölleşme tehdidi altında olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
''Türkiye'de sulak alanların kuruması çölleşmeyi teşvik ediyor. Orta Anadolu, Türkiye'nin jeomorfolojik oluşum sürecine bağlı olarak eski bir iç denizin kalıntısı olan irili ufaklı birçok sulak alana sahiptir. Bu sulak alanlar kendilerini besleyen kaynaklar üzerine baraj yapılması, taban sularının aşırı çekilmesi gibi yerel nedenlere ve küresel ısınmaya bağlı olarak hızla kurumaktadır. Sulak alanların kurumasıyla vejetasyon değişmekte, aşırı otlatma nedeniyle de zemin çıplaklaşmaktadır. Toprağın ince taneli olması, üzerindeki bitki örtüsünün kalkması nedeniyle rüzgarla kolaylıkla taşınmasını sağlamaktadır. Bu durum sulak alanların taban toprağının hareketli çöl kumlarına dönüşmesine neden olacaktır.''