Muharrem ayının olmazsa olmazı! İşte aşure kaynatmanın maliyeti

Konya’da Muharrem ayının gelmesiyle birlikte evlerde ve mahallelerde aşure telaşı başladı. Yüzyıllardır süregelen dayanışmanın, paylaşmanın ve bereketin simgesi olan aşure geleneği bu sene ekonomik sıkıntıların gölgesinde kaldı. Aşure yapabilmek için kullanılan malzemeler, bu yıl her zamankinden daha büyük bir ekonomik sabır gerektiriyor.

Kültürel mirasın yaşatılması için malzemeler tezgahlardan tek tek seçilirken, fiyat etiketleri manevi coşkuya gölge düşürdü. Aşurenin Konya için inanç ve kültür dünyasında sadece bir tatlı değil; komşuluk ilişkilerini bağlayan, dargınları barıştıran devasa bir toplumsal çimento hükmünde olduğunu ifade eden Konyalılar, paylaşmanın önemine dikkat çekti.

Şehrin tarihi mahallelerinde kadınlar bir araya gelerek imece usulü odun ateşinde kazanları kurmaya başladı. Paylaşmanın doruk noktasına ulaştığı bu günlerde, pişen aşureler her yıl olduğu gibi bu yıl da ‘komşu hakkı’ gözetilerek kapı kapı dağıtılacak. Konya’nın bu köklü geleneği, zorlu zamanlarda toplumsal kenetlenmenin en güzel örneğini sunmaya devam etti.

İŞTE CEP YAKAN MALZEME LİSTESİ!

Konya piyasasında yapılan fiyat araştırması, bir tencere aşurenin maliyetinin geçen yıla oranla ciddi ölçüde arttığını gözler önüne serdi. Aktar ve kuruyemişçilerde hareketlilik çıksa da vatandaş gramaj hesabı yapmak zorunda kaldı. İşte Konya tezgahlarında güncel aşure malzeme fiyatları: 900 gram nohut 94 TL, 900 gram kuru fasulye 99 TL ve aşurenin kıvamını veren 1 kg bulgur 59 TL’den alıcı buluyor. 250 gram kuru incir 125 TL (kilo fiyatı ise 682 TL ile zirveyi zorluyor), 250 gram kayısı 167 TL, 60 gram kuş üzümü ise 89 TL. 1 kg ceviz içi 649 TL’ye fırlarken, 80 gram fıstık ise 52 TL’den tezgahlarda yer alıyor.

'GRAMLA ALIYORUZ'

Fiyatlardaki bu artış, Konyalı ev hanımlarını ve ailenin geçimini sağlayan babaları kara kara düşündürdü. Geçmiş yıllarda çuvalla ya da kilolarca alınan kuruyemişler, bu yıl yerini gramlık paketlere bıraktı. Konyalılar, "Eskiden konu komşuya bol bol dağıtmak için dev kazanlar kaynatırdık. Bu sene gelenek bozulmasın, çocukların boğazından geçsin ve birkaç yakın komşuya uzatalım diye ölçüyü küçülttük. Malzemeleri kilo ile değil, 60-80 gramlık paketlerle ucu ucuna denk getirmeye çalışıyoruz. Her şeyin pahalı olduğu bu dönemde zor bela geleneklerimizi yaşatmaya çalışıyoruz" diyerek dert yandı.

KONYA ESNAFI UMUTLU

Tarihi çarşı esnafı ise Muharrem ayı nedeniyle işlerinde bir nebze de olsa hareketlilik yaşandığını belirtti. Ancak onlara göre de eski bayram havası yok. Esnaf, "Aşure ayı bizim en yoğun olduğumuz dönemdir. Müşteri geliyor ama eskisi gibi cömertçe poşetleri dolduramıyor. Cevizi, inciri tadımlık alan var. Biz de vatandaşa yardımcı olmak için paketleri küçülttük, 60 gramlık, 80 gramlık aşurelik setler hazırladık. Ekonomik şartlar belli, hem biz ayakta kalmaya çalışıyoruz hem de vatandaşın geleneğini sürdürmesini istiyoruz. Bazen vatandaş fiyatlardan şikayet ediyor ama bizim de yapabilecek bir durumumuz yok. Ülkenin içerisinde bulunduğu hal ortada. Herkes perişan" şeklinde konuştu. Tüm yüksek maliyetlere ve ekonomik sıkışmışlığa rağmen Konya, aşure kültüründen vazgeçmeyeceğini bir kez daha kanıtladı. Uzmanlar, aşurenin sadece bir tüketim maddesi olarak görülmemesi gerektiğinin, onun arkasındaki "yoklukta bile bölüşme" felsefesinin toplumu ayakta tuttuğunun altını çizdi. Konyalı vatandaşlar sözlerini şu ifadelerle noktaladı: "Bütçelerimizi zorlama pahasına da olsa bu Muharrem ayında da o kazanları kaynatacağız ve bereketi komşularımızla paylaşarak çoğaltmaya devam edeceğiz. Zorlu ekonomik şartlara rağmen geleneklerimizi sürdürüyoruz. Günümüzde eski geleneklerimizi sürdürmek kolay değil. Her türlü geleneğimizin kaybolduğu bu dönemlerde biz imkanımız oldukça geleneğimizi sürdürmeye çalışıyoruz."