Kira gelirini beyan etmeyene yeni ceza! Duyanlar vergi dairesine koşacak

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında kira gelirlerini mercek altına aldı. Kira kazancını beyan etmeyen mülk sahipleri için yeni ve daha caydırıcı bir denetim süreci başlatılırken, yapay zekâ destekli takip sistemi ve saha kontrolleri eş zamanlı olarak devreye alındı.

YAPAY ZEKÂ İLE “AKILLI DENETİM” DÖNEMİ

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hayata geçirilen yeni sistemle birlikte, banka hesaplarındaki düzenli para hareketleri ile tapu sicil kayıtları anlık olarak karşılaştırılıyor. Aylık düzenli gelir elde etmesine rağmen kira beyannamesi vermeyen ev sahipleri, sistem tarafından otomatik olarak “riskli mükellef” olarak işaretleniyor. Bu aşamadan sonra herhangi bir ihbar ya da şikâyete gerek kalmadan inceleme süreci doğrudan başlatılıyor.

MALİYE EKİPLERİ SAHADA: KAPI KAPI DENETİM

Denetimler yalnızca dijital verilerle sınırlı kalmıyor. Vergi müfettişleri ve saha ekipleri, özellikle kira sirkülasyonunun yoğun olduğu bölgelerde fiili kontroller gerçekleştiriyor. Yapılan denetimlerde kiracılara;

• Kiranın banka yoluyla mı yoksa elden mi ödendiği
• Sözleşmede yer alan tutar ile fiilen ödenen rakamın aynı olup olmadığı

gibi sorular yöneltiliyor.

Kiracıdan alınan bilgilerle ev sahibinin beyanları arasında uyumsuzluk tespit edilmesi halinde, mülk sahibi hakkında geriye dönük yasal işlem başlatılıyor.

VERGİ KAÇIRANA KATLANAN CEZALAR

Denetimlerde usulsüzlük tespit edilen ev sahiplerini yalnızca eksik ödenen vergi değil, çok daha ağır bir mali yük bekliyor. Beyan edilmeyen tutar için vergi aslına ek olarak “vergi ziyaı cezası” kesiliyor. Bu ceza, kaçırılan vergi tutarı kadar uygulanırken, ayrıca gecikme faizleri de hesaba ekleniyor. Böylece beyan edilmeyen kira gelirleri, ev sahiplerine katlanarak geri dönüyor.

AMAÇ CAYDIRICILIK VE KAYIT DIŞILIĞIN ÖNLENMESİ

Yetkililer, yeni sistemin temel amacının ceza kesmekten ziyade kayıt dışı kazancı önlemek olduğunu vurguluyor. Yapay zekâ destekli denetimlerin önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaştırılacağı, kira gelirlerini gizleyen mülk sahiplerine yönelik kontrollerin artarak süreceği belirtiliyor.