Kamuoyunu gözetmeli

Bilgi İletişim Kültür Araştırma Derneği (BİLKAD)’nin, düzenlediği salı söyleşilerinde bu hafta ‘Sağlık Haberlerinin Sağlığı’ konuşuldu. Çok sayıda dinleyicinin katıldığı söyleşiye konuşmacı olarak Toplum Sağlığı Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı ve Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Zengin katıldı. Prof. Dr. Nazmi Zengin, sağlık haberlerinin toplumun konuştuğu konuların başında geldiğini fakat haberlerin topluma bilgi vermekten ziyade yayın kuruluşlarının kendi menfaatleri doğrultusunda yayın yaptığını söyledi. Toplumun merak etmesi açısından sağlıkla ilgili haberlerin gazete, dergi ve televizyon için önemli olduğunu dile getiren Nazmi Zengin, sağlık haberin yaygın basında en ön sırada yer alırken yerel basında magazin boyutuyla ele alındığını kaydetti.
BEDENEN, RUHEN VE SOSYAL OLARAK DA SAĞLIKLI OLMAK GEREKİYOR
 “Sağlık haberciliği çok değişik bir alandır” diyen Zengin, “Dünya Sağlık Örgütü 1960 yılında yapmış olduğu sağlık tanımında, ‘Sağlık, yalnızca hasta veya sakat olmamak değil bedenen, ruhen ve sosyal yönlerden tam bir iyilik halidir.’ demektedir. Dolayısıyla sağlıklı olmak için hasta veya sakat olmak gerekmiyor, ruhen ve toplumsal olarak da sağlıklı olmak gerekiyor. Dolayısıyla verilen haberlerde ruh halimiz bozuluyorsa ve toplumsal olarak çöküntü yaşanıyorsa burada sağlıklı bir birey ya da toplumdan söz edilemez” dedi. Zengin, toplum içindeki sosyal birleşenleri ortadan kaldırılmadığı sürece sağlıkla ilgili yapılan hiçbir çalışmanın fayda vermeyeceğini bildirdi. Zengin, “Sağlıklı bir toplum istiyorsak öncelikle azgelişmiş ülkelerdeki kalkınma sorunları ortadan kalkacak. Ekonomi tüm vatandaşlar arasında düzeltilecek. İşsizlik ortadan kaldırılacak, kültürel özellikler düzeltilecek, eğitim seviyesi yükseltilecektir. Bunlar yapılmadığı sürece her ilde 5-10 ben arasında sağlık merkezi açsanız da fayda vermez. Özellikle küreselleşen dünyada sağlıkla ilgili salgınların çok kısa sürede yayıldığı günümüzde bu önlemlerin alınması öncelikli madde oluşturmaktadır” 
SAĞLIKLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR DEĞİŞİYOR
Dünyanın küreselleşmeye başlamasıyla devletler sağlıkla ilgili projelerini değiştirmeye başlıyor. Eskiden bireye veya bölgeye ağırlıklı sağlık çalışmaları, tüm toplumları içine alacak şekilde yapılıyor. Dünyanın yeni bir sağlık politikasına doğru gitmeye başladığını aktaran Nazmi Zengin, dünya genelinde sağlıkla ilgili bir uzmanlaşmaya gidildiğini belirterek, dünyada sağlıkla ilgili alınan kararlarda tüm toplumların içine alındığına dikkat çekti. Sağlık çalışmaların çok dar bir alanda araştırmacılar tarafından yapıldığını anlatan Zengin, bilgiyi araştırmacıların ürettiğini duyurusunu ise basının yaptığını dile getirerek şunları söyledi: “Basın tüm dünyayı kaplamasıyla artık sınırlar ortadan kalkıyor. Ama her basındaki bilgi diğerinden farklı oluyor. Herkes kendi haberini oluşturuyor. Ancak sağlık haberlerinin bir bütün olması gerekir. Haberde ne, nerede, ne zaman, neden, niçin ve kim (5N1K) sorularının verilmesi lazım. Ancak bu tek başına yeterli değildir. Haberlerde ayrıca etik unsur önemli bir unsurdur. Sağlık haberler kamuoyunun yararını gözetmiyorsa gerçek bir sağlık haberi değildir. İyi bir sağlık haberinde yenilik, verilen tedavi yönteminin veya ilacın yarar ve zarar oranı, hastalar nasıl seçilmiş, bilginin kaynağı ne, diğer tedavi yöntemleri verilmiş mi, maliyeti gibi bilgiler yer almalıdır.”