Kamu neden yok?
Yayınlanma:
1 Ocaktan itibaren uygulanmaya başlayan Yapı Denetim Kanununu değerlendiren İMO Başkanı Ali Çınar, kanun en büyük eksikliğinin kamu binalarını kapsamaması olduğunu söyledi
YAPILARI ÖZEL DENETİM FİRMALARI DENETLEYECEK
Türkiye, 1999 Marmara Depremi’nin ardından yapı alanında önemli adımlar attı. Yürürlükteki mevzuatın yanı sıra çıkarılan yeni kanunlar, bu alanda atılan adımları kapsıyor. Türkiye’nin yıllardır beklediği Yapı Denetim Kanunu, yapı sektörünün ihtiyaç duyduğu önemli düzenlemelerin başında geliyor. Kanunla birlikte inşaat sektörü yeni bir yapılanmaya bürünürken, yapılar özel yapı denetim firmaları tarafından denetlenecek.
“YASA EKSİKLİKLERİNE RAĞMEN ÖNEMLİ”
İnşaat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Ali Çınar, kanunun imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlediğini belirtti. Yasanın bazı eksikleri olmasına rağmen önemli bir gelişme olduğunu aktaran Ali Çınar, 2012 yılından itibaren de yapı müteahhitlerinin sicillerinin kayıt altında tutulacağını kaydetti.
“KAMU BİNALARI YASA KAPSAMI DIŞINDA”
Yasanın en önemli eksikliğini ise kamu yapılarının denetim altına alınmaması olduğunu aktaran Çınar, bu durum yanlış olduğunu belirtti. Çınar, “Bu kanun sadece özel sektörün yaptığı yapıları kapsıyor. TOKİ’nin yapmış olduğu binaları ya da kamudaki binalar bu yasa kapsamı içinde değildir. Aslında bunlar da bu yasa kapsamının içinde olmalıydı” dedi.
Türkiye, 1999 Marmara Depremi’nin ardından yapı alanında önemli adımlar attı. Yürürlükteki mevzuatın yanı sıra çıkarılan yeni kanunlar, bu alanda atılan adımları kapsıyor. Türkiye’nin yıllardır beklediği Yapı Denetim Kanunu, yapı sektörünün ihtiyaç duyduğu önemli düzenlemelerin başında geliyor. Kanunla birlikte inşaat sektörü yeni bir yapılanmaya bürünürken, yapılar özel yapı denetim firmaları tarafından denetlenecek.
“YASA EKSİKLİKLERİNE RAĞMEN ÖNEMLİ”
İnşaat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Ali Çınar, kanunun imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlediğini belirtti. Yasanın bazı eksikleri olmasına rağmen önemli bir gelişme olduğunu aktaran Ali Çınar, 2012 yılından itibaren de yapı müteahhitlerinin sicillerinin kayıt altında tutulacağını kaydetti.
“KAMU BİNALARI YASA KAPSAMI DIŞINDA”
Yasanın en önemli eksikliğini ise kamu yapılarının denetim altına alınmaması olduğunu aktaran Çınar, bu durum yanlış olduğunu belirtti. Çınar, “Bu kanun sadece özel sektörün yaptığı yapıları kapsıyor. TOKİ’nin yapmış olduğu binaları ya da kamudaki binalar bu yasa kapsamı içinde değildir. Aslında bunlar da bu yasa kapsamının içinde olmalıydı” dedi.
1 Ocak’tan itibaren uygulanmaya başlayan Yapı Denetim Kanunu’nu değerlendiren İMO Başkanı Ali Çınar, kanun en büyük eksikliğinin kamu binalarını kapsamaması olduğunu söyledi.
Türkiye 1999 Marmara Depremi’nin ardından yapı alanında önemli adımlar attı. Bu adımların başında ise mevcut kanunların yanı sıra yeni kanunlarda çıkardı. Bu kanunların en önemli ise Türkiye’nin yıllarca beklediği Yapı Denetim Kanunu’dur. Daha önce Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu, Bursa, Çanakkale, Denizli, Düzce, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova illerinde geçerli olan Yapı Denetim Kanunu artık tüm illerde uygulanacak. Bakanlar Kurulu’nun 27640 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan onayıyla 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu 1 Ocak 2011’den sonra tüm illerde uygulanmaya başladı. Söz konusu kanunla ilgili konuştuğumuz İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Konya Şube Başkanı Ali Çınar, yasanın bazı eksikleri olmasına rağmen önemli bir gelişme olduğunu aktardı. Çınar, yasanın en önemli eksikliğini ise kamu yapılarının denetim altına alınmaması olduğuna dikkat çekti.
* Türkiye son 10 yıl içinde yapı alanında önemli kanunlar çıkardı. Bu kanunlardan biri de şüphesiz Yapı Denetim Kanunu’dur. Bu kanunu nasıl karşılıyorsunuz?
– 1999’da yaşamış olduğumuz Marmara Depremi ülkemizde acı bir hadiseydi. Bu depremden çok dersler çıkardık. Bu noktada yapılarlarla ilgili kanunlarda da ciddi çalışmalar yapıldı. Depremin zararlarının azaltılması için 595 sayılı Yapı Denetim Kararnamesi çıktı. 595 sayılı yasa 2000 yılında 27 pilot ilde uygulanmıştı. Bu kararnameyi daha sonra Anayasa Mahkemesi iptal etti. 2001 yılında 19 pilot ilde uygulanmak üzere Yapı Denetim Kanunu yasalaştı. Aradan geçen 9 yıl sonra bu kanunun tüm Türkiye’de uygulanmasına karar verildi. İMO olarak yıllarca çeşitli platformlarda ifade etmeye çalıştığımız bu yasanın tüm illere yayılmış olması, tek bir sistemi olacak olması, karmaşık sistemlerin olmaması ve özellikle taşra bölgelerde de yapıların denetlenecek olması ülkemiz için büyük bir kazançtır.
* Kanuna göre yapıların denetimini kimler yapacak? Ayrıca kanunda en önemli gördüğünüz eksiklik nedir?
–Yapıların fen sanat kuralları çerçevesinde yapılmasını, yönetmeliklere, standartlara göre yapılmasını artık yapı denetim firmaları sağlayacak. Bu firmalar tamamen özeldir. Bu yapı denetim firmaları tamamen mimar ve mühendislerin kurmuş oldukları firmalardır. Dışarıdan biri gelip yapı denetim firması kuramaz. Yapıların temel aşamasından başlayıp, çatı aşamasına gelinceye kadar ve iskan edilinceye kadar ki tüm aşamalardan yapı denetim şirketleri sorumlu olacaktır. Bu firmalar ince inşaatlarda iki yıl, kaba yapılarda da 15 yıl sorumluluk almış olmaları gerekiyor. Bu yapı denetim kanunu sadece özel sektörün yaptığı yapıları kapsıyor. TOKİ’nin yapmış olduğu binaları ya da kamudaki binaları bu yasa kapsamı içinde değildir. Aslında bunlar da bu yasa kapsamının içinde olması gerekiyordu.
* Yapı denetim firmaları sorumluluk olarak kime bağlı olacak?
– Yapı denetim firmaları sorumluluk olarak Bayındırlık İl Müdürlüklerine bağlı olacak. Bayındırlık İl Müdürlüğü bununla ilgili bir komisyon kurdu. Alt yapı çalışmalarını bitirdi. Şuanda da çok aktif şekilde çalışmalarını yapıyorlar. Müdürlük firmanın denetiminde bir uygunsuzluk görürse firmayı kapatabilecektir.
* Firma denetçileri kaç kişiden oluşacak ve kaç yıl süreyle denetim yapabilecekler? Ayrıca kanun mevcut yapıları da kapsayacak mı?
– 2 tane inşaat mühendisi, mimar, elektrik ve makine mühendisinden olmak üzere 5 tane ana denetçinin olması gerekiyor.Bunlar önceden 12 yıl denetçi olabiliyorlardı son çıkan kararla birlikte bu süre 5 yıla düştü. 1 Ocak’tan itibaren yeni ruhsat alan tüm yapılarda Yapı Denetim Kanunu uygulanacak. Kişi daha önce ruhsat almışsa ruhsatı öldürmediği sürece mevcut haklarını kullanacaktır ama ruhsatı öldüyse yeni ruhsatı aldığında kanuna tabii olacaktır. Yapı ruhsatının süresi 5 yıldır. 5 yıl içinde vatandaş binayı bitiremedi mi o zaman belediyeye gidip ‘ruhsatımı uzatmak istiyorum’ derse ve ruhsatın süresi bitmeden bunu yapıyorsa Yapı Denetim Kanunu’na tabii olmuyor. Burada önemli kriter ruhsattır.
* Yapı Denetim Kanunu’yla birlikte yapı müteahhitliği de gündeme geldi. Yapı müteahhitliğini nasıl görüyorsunuz?
– 1 Ocak 2011’den itibaren yapı denetim firmalarının yanı sıra bir de yapı müteahhitliği devreye girecek. Bundan sonra vatandaş yapılarını müteahhit kanalıyla yapacak. Mal sahibi bir defaya mahsus ben inşaatımı kendim yapacağım derse o zaman ilgili ticaret odalarına gidecek, kayıt olduktan sonra binasını yapacak. Onun haricinde bunu iş olarak gören mal sahipleri artık yapılarını yapı müteahhitleri tarafından yapılmasını sağlayacaktır.
Yapı müteahhitlerinin 2012 yılından itibaren artık sicilleri tutulacak. Odamızın 1992 yılında çıkardığı bir bültene baktım. Orada berberlerin bile diploma aldığı bir yerde müteahhitlik tanımı yapılmalı. Yıl 2011 halen müteahhitlik tanımı yapılmıyor. Onun için artık müteahhitlere karşı bir düzenlemenin yapılması zamanı geldi. 2012’den itibaren bunların sicilleri tutulacak, müteahhit imara aykırı bir imalat yapmışsa imara uygun hale getirmediği sürece ikinci bir işe izin verilmeyecek.
HASAN AYHAN
* Türkiye son 10 yıl içinde yapı alanında önemli kanunlar çıkardı. Bu kanunlardan biri de şüphesiz Yapı Denetim Kanunu’dur. Bu kanunu nasıl karşılıyorsunuz?
– 1999’da yaşamış olduğumuz Marmara Depremi ülkemizde acı bir hadiseydi. Bu depremden çok dersler çıkardık. Bu noktada yapılarlarla ilgili kanunlarda da ciddi çalışmalar yapıldı. Depremin zararlarının azaltılması için 595 sayılı Yapı Denetim Kararnamesi çıktı. 595 sayılı yasa 2000 yılında 27 pilot ilde uygulanmıştı. Bu kararnameyi daha sonra Anayasa Mahkemesi iptal etti. 2001 yılında 19 pilot ilde uygulanmak üzere Yapı Denetim Kanunu yasalaştı. Aradan geçen 9 yıl sonra bu kanunun tüm Türkiye’de uygulanmasına karar verildi. İMO olarak yıllarca çeşitli platformlarda ifade etmeye çalıştığımız bu yasanın tüm illere yayılmış olması, tek bir sistemi olacak olması, karmaşık sistemlerin olmaması ve özellikle taşra bölgelerde de yapıların denetlenecek olması ülkemiz için büyük bir kazançtır.
* Kanuna göre yapıların denetimini kimler yapacak? Ayrıca kanunda en önemli gördüğünüz eksiklik nedir?
–Yapıların fen sanat kuralları çerçevesinde yapılmasını, yönetmeliklere, standartlara göre yapılmasını artık yapı denetim firmaları sağlayacak. Bu firmalar tamamen özeldir. Bu yapı denetim firmaları tamamen mimar ve mühendislerin kurmuş oldukları firmalardır. Dışarıdan biri gelip yapı denetim firması kuramaz. Yapıların temel aşamasından başlayıp, çatı aşamasına gelinceye kadar ve iskan edilinceye kadar ki tüm aşamalardan yapı denetim şirketleri sorumlu olacaktır. Bu firmalar ince inşaatlarda iki yıl, kaba yapılarda da 15 yıl sorumluluk almış olmaları gerekiyor. Bu yapı denetim kanunu sadece özel sektörün yaptığı yapıları kapsıyor. TOKİ’nin yapmış olduğu binaları ya da kamudaki binaları bu yasa kapsamı içinde değildir. Aslında bunlar da bu yasa kapsamının içinde olması gerekiyordu.
* Yapı denetim firmaları sorumluluk olarak kime bağlı olacak?
– Yapı denetim firmaları sorumluluk olarak Bayındırlık İl Müdürlüklerine bağlı olacak. Bayındırlık İl Müdürlüğü bununla ilgili bir komisyon kurdu. Alt yapı çalışmalarını bitirdi. Şuanda da çok aktif şekilde çalışmalarını yapıyorlar. Müdürlük firmanın denetiminde bir uygunsuzluk görürse firmayı kapatabilecektir.
* Firma denetçileri kaç kişiden oluşacak ve kaç yıl süreyle denetim yapabilecekler? Ayrıca kanun mevcut yapıları da kapsayacak mı?
– 2 tane inşaat mühendisi, mimar, elektrik ve makine mühendisinden olmak üzere 5 tane ana denetçinin olması gerekiyor.Bunlar önceden 12 yıl denetçi olabiliyorlardı son çıkan kararla birlikte bu süre 5 yıla düştü. 1 Ocak’tan itibaren yeni ruhsat alan tüm yapılarda Yapı Denetim Kanunu uygulanacak. Kişi daha önce ruhsat almışsa ruhsatı öldürmediği sürece mevcut haklarını kullanacaktır ama ruhsatı öldüyse yeni ruhsatı aldığında kanuna tabii olacaktır. Yapı ruhsatının süresi 5 yıldır. 5 yıl içinde vatandaş binayı bitiremedi mi o zaman belediyeye gidip ‘ruhsatımı uzatmak istiyorum’ derse ve ruhsatın süresi bitmeden bunu yapıyorsa Yapı Denetim Kanunu’na tabii olmuyor. Burada önemli kriter ruhsattır.
* Yapı Denetim Kanunu’yla birlikte yapı müteahhitliği de gündeme geldi. Yapı müteahhitliğini nasıl görüyorsunuz?
– 1 Ocak 2011’den itibaren yapı denetim firmalarının yanı sıra bir de yapı müteahhitliği devreye girecek. Bundan sonra vatandaş yapılarını müteahhit kanalıyla yapacak. Mal sahibi bir defaya mahsus ben inşaatımı kendim yapacağım derse o zaman ilgili ticaret odalarına gidecek, kayıt olduktan sonra binasını yapacak. Onun haricinde bunu iş olarak gören mal sahipleri artık yapılarını yapı müteahhitleri tarafından yapılmasını sağlayacaktır.
Yapı müteahhitlerinin 2012 yılından itibaren artık sicilleri tutulacak. Odamızın 1992 yılında çıkardığı bir bültene baktım. Orada berberlerin bile diploma aldığı bir yerde müteahhitlik tanımı yapılmalı. Yıl 2011 halen müteahhitlik tanımı yapılmıyor. Onun için artık müteahhitlere karşı bir düzenlemenin yapılması zamanı geldi. 2012’den itibaren bunların sicilleri tutulacak, müteahhit imara aykırı bir imalat yapmışsa imara uygun hale getirmediği sürece ikinci bir işe izin verilmeyecek.
HASAN AYHAN
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.