Kabak kuru soğanın başına patladı

İLK KURBAN SOĞAN OLDU
Konya Yaş Sebze Meyve Komisyoncuları Derneği Başkan Vekili İbrahim Dönmez, soğan ve sebzede yaşanan fiyat artışını farklı bir bakış açısıyla değerlendirdi. Özellikle son günlerde soğan fiyatının artmasının vatandaşlar tarafından yanlış anlaşıldığının altını çizen Dönmez, “Soğandaki fiyat artışını tek bir faktöre bağlamak doğru olmaz. Ama bu faktörün birkaç nedeni var, bunlardan bir tanesi iklim faktörüdür. Bu yıl soğan genelde don dolayısı ile ekim zamanında hasar gördü. İkinci neden ise yeni hal yasasının ortaya çıkardığı boşluktan dolayı üreticiden ürün alan tacirlerin daha kuvvetlenmesi, küçük ve orta ölçekli esnafların küçülmesi nedeniyle sektördeki ticaret hacminin belli kişilerin ellerine geçmesi” dedi.
YASADAN ÇOK YASAK VAR
Dönmez, hal esnafının büyümesine yardımcı olacak kredi desteğinin verilmediğinden de yakınırken, “Hallerin büyümesine yardımcı olacak bir kredi desteği verilmiş olsaydı, şimdi hem küçük üretici, hem de küçük ve orta ölçekli esnaf bu durumda olmayacaktı. Yeni hal yasası taslağında aynı ticaret mensuplarının birbirinden ürün alması yasaklanmasına rağmen dışarıda tam bir serbestlik oluştu. Yasadaki bu boşluk yüzünden küçük esnaf bu ticareti yapamazken, dışarıdakilerin büyümesine imkan sağlandı. Bu geçmiş hal yasasının da yeni hal yasasının da en büyük ayıbıdır. Haksız rekabetin engellenmesi deniyor ise, bir istihdamın eşit şekilde dağılması algılanıyorsa ticaretin her yerde aynı olması gerekir. Şimdi yeni bir yasa çıktı ama yasadan çok yasak var. Sistemli bir yasa çıkarılmış olsaydı, yasaklara gerek olmazdı. Yasaksız ve sistemli bir toplumda yaşamak istiyoruz” şeklinde konuştu.
YASA TARIMA UYGUN DEĞİL
Dönmez, yeni hal yasasının herkesi gönülleyen bir yasa olduğunu ancak Türkiye tarım politikasına uygun olmadığını da vurgu yaparak, “Bu yasa bir hal yasası değildir. 5488 sayılı tarım yasamız var bütün tarım sektörlerinin kanunu budur. Bu varken, ikinci bir yasaya gerek yoktu. Genişletilmiş bir tarım yasası, tüm sektörün denetimini, ticaretini, üretim planlamasını düzenleyen bir yasa ile yönetilebilirdi. Haller yine mevcut olurdu. Tahsisler yine mevcut olurdu, sistem yine aynı ilerlerdi. Tüm tarım sektörleri de eşitlik içerisinde yönetilirdi. Bu yasa ile bu piyasada üç beş yıl sonra finansı güçlü olanlar hal idaresini ele geçirecek. Bunlar da hem üreten, hem toptancılık, hem de perakendecilik yapacak. Sistem buna götürüyor. Yasa bugün soğana vurdu yanlış politikanın kurbanı soğan oldu. Yarın bir gün domates veya başka bir sebze yasa kurbanı olacak” dedi.
HALDE DENGE SAĞLANMADI
Yeni hal yasasının belirli bir süre sonra büyük sıkıntılar getireceğini özellikle vurgulayan ve bu konu hakkında mutlaka yeni bir düzenleme yapılmasının altını çizen Dönmez, “Bizim sektörümüz ile ilgili sosyo-ekonomik dengeyi sağlayacak herhangi bir kanun Türkiye’de şu güne kadar çıkmadı. Devlet, kimseyi küstürmeden, işi bozmadan herkese bir pay verelim diyor. Bu sistem kısa bir süre gider. Giderken de birileri yıkılır, birileri yok olur. Bu nedenle biz bugün soğanı, yarın karpuzu 2,5 TL’ye yeriz. Yeni hal yasa taslağı Türkiye’ye fazla ömür biçmez, bunun için acilen yasaksız bir sistemle, cezayı kaldırabilecek bir formül getirilmeli” diyerek yasa ile ilgili görüşlerini dile getirdi,