Emlak sektörü ertelenmeden memnun

Ticaret Bakanlığınca, taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcının dolandırıcılık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli ortamda gerçekleştirilmesi için Güvenli Ödeme Sistemi oluşturuldu.

Ekim ayı itibarıyla devreye alınması beklenen sistemin uygulanmasına geçiş, gerekli teknik çalışmaların devam etmesi nedeniyle dün Resmi Gazete'de yayımlanan "Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"te yapılan değişiklikle 1 Aralık'a ertlenlendi.

Öte yandan, yine Bakanlıkça taşınmaz ticaretinde şeffaflığı artırmak ve spekülatif fiyat artışlarının önüne geçmek için Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) uygulanıyor. Sistem kapsamında, taşınmaz sahipleri e-Devlet üzerinden aynı taşınmaz için birden fazla yetki belgeli emlak işletmesine ilan yayımlama izni verebiliyor.

Emlak sektörü temsilcileri ise söz konusu alanlarda yapılan çalışmaları yakından takip ettiklerini, Güvenli Ödeme Sistemi'nin tüm çalışmaların tamamlanmasıyla en iyi haliyle devreye alınacağını belirtti. Sektör temsilcileri, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nde taşınmaz satışı için birden fazla emlakçının yetkilendirilmesi yerine, sürecin tek bir işletme üzerinden yürütülmesine yönelik yeni düzenleme talep etti.

"TAPU HARÇLARI YÜZDE 1'E DÜŞÜRÜLMELİ"

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, emlak danışmanlığı faaliyetlerinin Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldüğünü, sektörün ihtiyaçları doğrultusunda Bakanlıkla sürekli istişare halinde olduklarını söyledi.

Güvenli Ödeme Sistemi'nin, gayrimenkul alım satımlarında nakit taşıma riskini ve tapudaki güven problemlerini ortadan kaldıracak çok doğru bir uygulama olduğunu belirten Taylan, mevcut piyasa şartlarında sistemin işlevsel olabilmesi için mali düzenlemelere ihtiyaç olduğuna dikkati çekti. Gayrimenkullerin tapuda gerçek değerinin altında gösterilmesi alışkanlığının sistemi aksatabileceğini dile getiren Taylan, şu değerlendirmede bulundu: "10 milyon liralık bir gayrimenkulün tapu değeri 3 milyon lira gösterildiğinde, sadece 3 milyon lira Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden ödenecek, kalan kısım yine kayıt dışı veya elden teslim edilmek zorunda kalacak. Sistemin, otomotiv sektöründeki gibi tıkır tıkır çalışabilmesi için iki temel öncelik var. Birincisi, Hazine ve Maliye Bakanlığı'mızın tapu harçlarını yüzde 1 seviyesine düşürmesi gerekir. Bu yapıldığında vatandaş gerçek bedel üzerinden satış göstermeye yaklaşacaktır. İkincisi ise değer artış kazancı vergisidir. Geçmiş yıllarda mülkünü belediye rayiç bedeli üzerinden düşük göstererek almış vatandaş, bugün gerçek değerden satmaya kalktığında çok yüksek bir gelir vergisi yüküyle karşılaşıyor. Bu nedenle Güvenli Ödeme Sistemi'nin sağlıklı uygulanabilmesi için tapu harçlarının düşürülmesinin yanı sıra tüm vatandaşlara bir defaya mahsus değer artış vergisi muafiyeti getirilmelidir. Aksi halde sistem işlevsel çalışmayacaktır."

"BİR MÜLK İÇİN BİR EMLAK OFİSİ YETKİLİ OLMALI"

Taylan, kaçak emlakçılıkla mücadelede ise Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nin önemli bir adım olduğunu söyledi. Taylan, sistemin vatandaşa e-Devlet'e girerek gayrimenkulü için seçtiği emlak ofisine, 3 aylık ilan verme yetkisi tanıdığını anımsattı. Kamuoyunda bu yetkinin aynı zamanda pazarlama, satış ya da kiralama yetkisi olduğu yönünde yanlış bir algı oluştuğuna işaret eden Taylan, şöyle konuştu:

"Bu sadece bir ilan verme yetkisiydi ve biz ayrıca ofislerimizde pazarlama sözleşmesi de yapmak durumundaydık. Bakanlığımız bu konudaki talebimizi haklı buldu. Yakın zamanda hayata geçecek düzenlemeyle, tek ekran üzerinden hem Elektronik İlan Doğrulama Sistemi yetkisi hem de pazarlama sözleşmesi yetkisi aynı anda doldurulabilecek. Böylece kağıtla yürütülen sözleşme sistemi ortadan kalkmış olacak."

Sistemdeki bazı açıkların kötü niyetli kişilerce suistimal edilmesini önlemek amacıyla da yeni adımlar atıldığını dile getiren Taylan, "yabancı mülk sahibi" seçeneği üzerinden yapılan sahte beyanların önüne geçilmesi için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile sistem entegrasyonu sağlandığını ve yetkisiz ilanların engelleneceğini ifade etti.

Taylan, mevcut mevzuatta, bir gayrimenkulün birden fazla emlak ofisine verilebildiğini, bunun da pazarlama sürecini olumsuz etkileyip konsantrasyon kaybına yol açtığını belirterek, "Sektör temsilcileri olarak talebimiz, 3 aylık yetkilendirme sürecinde bir mülk için yalnızca tek bir emlak ofisinin yetkili kılınmasıdır, bunun için bir yönetmelik değişikliği gerekiyor. Bakanlığımıza taleplerimizi ilettik, sürecin takipçisiyiz." dedi.

"TAŞINMAZ İŞLEMLERİ GERÇEK DEĞER ÜZERİNDEN YAPILMALI"

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası Başkanı Burak Arpacı da Güvenli Ödeme Sistemi'nin uygulama tarihinin 1 Aralık'a ertelenmesini olumlu bulduklarını söyledi.

Arpacı, sistemin her tarafa entegre olması, sistem açıldığında ise satışlarda engel teşkil etmeyecek şekilde devreye girmesinin önemli olduğuna işaret ederek "Çalışmaların tamamlanmasıyla Güvenli Ödeme Sistemi dört dörtlük devreye girmiş olacak." dedi.

Sektörün gayrimenkulün satışında sadece bir emlak işletmesinin yetkili kılınmasını talep etme nedeninin ilan sitelerindeki fiyat karmaşası ve mükerrer ilanların önüne geçmek olduğunu belirten Arpacı, "Gayrimenkul sahipleri, hangi emlak ofisiyle, hangi emlak danışmanıyla muhatap olacağını bilsin. Tek emlakçı yetkilendirmesinin, gayrimenkul sahipleri ve danışmanlarının haklarını korumaya katkı sağlayacağını düşünüyoruz." diye konuştu.

Arpacı, rayiç bedel ile gerçek değer arasındaki farkın vatandaşlardan makul oranlarda alınması ve taşınmazların gerçek değerlerine ulaştırılması, tüm işlemlerin de bu değer üzerinden yapılması gerektiğini kaydetti.