Emekli maaşları yükselecek! Yeni sistem beğenildi

“Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem” olarak adlandırılan öneri, emekli maaşlarında artış sağlayabilecek bir dönüşümün kapısını araladı.

Dünya genelinde dijitalleşme ve yapay zekâ temelli dönüşümün çalışma hayatını kökten değiştirdiğine dikkat çeken Karakaş, özellikle Batı Avrupa ülkelerinde azalan nüfus ve robotik gelişmeler doğrultusunda sosyal güvenlik sistemlerinin yeniden yapılandırıldığını vurguladı. Küresel ölçekte artık “bütüncül yaklaşım” ve “yaşam boyu güvence” anlayışının ön plana çıktığını belirtti.

TÜRKİYE “YAŞLI ÜLKE” KATEGORİSİNDE

Karakaş, Türkiye’nin iki yıldır resmen “yaşlı ülke” kategorisinde yer aldığını ancak sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı bir reformun henüz hayata geçirilmediğini ifade etti. Değişen endüstri ilişkileri, yaşlanan nüfus, maaş ve yaş adaletsizliği ile erken emekliliklerin mevcut yapıyı zorladığını kaydetti. Hükümetin Orta Vadeli Program’da (OVP) sosyal güvenlik sistemine yönelik sorunları tespit ettiğini ancak 2023’ten bu yana planlanan bazı düzenlemelerin uygulamaya geçirilemediğini belirten Karakaş, dijital dönüşümün özellikle prim gelirlerini artırma hedefi taşıdığına işaret etti.

“ÇALIŞTIKÇA MAAŞ DÜŞÜYOR” ELEŞTİRİSİ

Mevcut sistemde önemli bir çelişki olduğuna dikkat çeken Karakaş, özellikle asgari ücret ve yakın seviyelerde çalışanların sistemde daha uzun süre kalmalarına rağmen emekli maaşlarında artış yerine düşüş yaşayabildiğini vurguladı. Bu durumun çalışanları erken emekliliğe ya da kayıt dışı çalışmaya yönelttiğini ifade etti. Karakaş’a göre çözüm, çalışmayı ödüllendiren bir modele geçmekten geçiyor. Maaş bağlama oranlarındaki düşüşlerin çalışanları cezalandırır hâle geldiğini belirten uzman isim, “Çok çalışan ve çok prim ödeyen daha yüksek maaş almalı” dedi.

EMEKLİLİKTE YENİ DÖNEM

Önerilen sistemin hayata geçirilmesi durumunda, daha fazla prim ödeyen ve sistemde daha uzun süre kalan sigortalıların daha yüksek emekli maaşı almasının önü açılacak. Böylece hem Sosyal Güvenlik Kurumu’nun mali yapısının güçlenmesi hem de çalışanların sisteme güveninin artması hedefleniyor. Uzmanlara göre, emeklilikte “çalıştıkça kazandıran” bir döneme geçilmesi halinde emekli maaşlarında yukarı yönlü bir iyileşme mümkün olabilecek. Yeni model, kamuoyunda da olumlu karşılanırken sosyal güvenlikte reform beklentisini yeniden gündeme taşıdı.