2009 en çok enflasyona yaradı

Türkiye Kamu-Sen Konya İl Temsilciliği 2009 yılı değerlendirme raporunu açıkladı. Açıklanan rapora göre 2009 yılında açılım tartışmalarıyla birlikte toplumda gerginlik yaşandı ve Ermenistan’la ilişkilerin sonu bilinmez bir sürece doğru gitti. Ekonomik süreçte ise Türkiye sıkıntılı bir yılı geride bıraktı. İhracat yüzde 27,6, ithalat yüzde 36,8 azalırken, temel besin maddelerinde de gözle görülür bir artış yaşındı. Kapanan şirket sayısında yüzde 5,6 artış yaşanarak, 8860 şirket kepenk indirdi.
EKONOMİK ÇÖKÜNTÜ YAŞANDI
Türkiye Kamu-Sen Konya İl Temsilcisi Sadi Eriş, 2009 yılının ekonomik krizin en ağır etkilerinin hissedildiği, işsizliğin çığ gibi büyüdüğü, esnafın tek tek kepenk indirdiği, memur, emekli, işçi, dul ve yetimlerin çaresiz bırakıldığı bir yıl olarak geçtiğini söyledi. Sadi Eriş, yeni yılda yapılması planlanan 31 TL’lik asgari ücret zammını ise simitle protesto etti. 2009 yılı siyasi gelişmelere değinen Sadi Eriş, “Açılım tartışmaları ile başlayan ve Ermenistan sınırının Karabağ sorunundan bağımsız bir şekilde açılmasına kadar gidebileceğini düşündüğümüz sonu bilinmez süreç, terör olaylarının artmasına, güvenliğimizin zaafa uğratılmasına, devletimizin kurumları arasında yaşanan gerginliğe neden olmaktadır. Ekonomik krizle birlikte özellikle dış ticaret hacmi daralmış ve işsizlik körüklenmiştir. İhracat 2008 yılının Ocak-Ekim dönemine göre yüzde 27,6 oranında azaldı. İthalat hacmindeki azalış yüzde 36,8’i buldu. Toplam dış ticaret hacmi ise yüzde 33,2 oranında daraldı. Bunun sonucu, işsizlik, yoksulluk ve açlık arttı. Ocak-Kasım dönemleri incelendiğinde son bir yıl içinde kurulan şirket sayısı yüzde 13 azalırken, bir yıl içinde tam 8 bin 860 şirket kepenk indirmiş ve kapanan şirket sayısındaki artış yüzde 5,6 olmuştur. Şirketlere ne kadar parasal destek yaparsanız yapın, piyasa çarkları kendi süreci içinde işlemezse, şirketler kapanır” dedi. “2009 yılı boyunca, zorunlu olarak tüketilen mal ve hizmet fiyatlarında yaşanan artış, dar ve sabit gelirlilerin alım gücünün azalmasına, iç piyasalardaki durgunluğun artarak devam etmesine neden olmuştur” diyen Eriş şöyle konuştu: “Kasım ayları itibarı ile son bir yıl içinde kuru soğan yüzde 54, gazete yüzde 53, koyun eti yüzde 52,5, tavuk eti yüzde 45, dana eti yüzde 23, portakal yüzde 17,5, mandalina yüzde 35, patates yüzde 22, deterjan yüzde 25, su yüzde 13,5, beyaz peynir yüzde 9 zamlanmıştır. Ama bir yıllık enflasyonun yüzde 5,53 olduğu iddia edilmektedir. Enflasyon ne kadar düşerse düşsün görülmektedir ki, halkımızın alım gücü günden güne azalmaktadır.” Eriş, son bir yıllık süreçte, işsizliğin yüzde 10,7’den yüzde 13,4’e yükseldiğini aktararak, işsizlik sayısının 2 milyon 601 binden 3 milyon 396 bine ulaştığını bildirdi.
İŞTE 2009 YILININ GENEL GÖRÜNÜMÜ
2009’un genel görünümünü çizen Eriş, “Emeklilik yaşı 60’tan 65’e çıktı. Başka geliri olan dul eşe bağlanan ölüm aylığı oranı yüzde 75’ten yüzde 50’ye düşürüldü. 20 ay askerlik borçlanması için tahsil edilen para 2 bin 272 TL’den 4 bin 440 TL’ye yükseltildi. Yaşla sınırlı olmaksızın ana-babalarından sağlık yardımı alan kız çocuklarına yaş sınırı getirildi. Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edeceklerin emekli maaşlarının kesilmesi kararlaştırıldı. Asgari ücretin üçte biri kadar geliri olan 18 yaşın üstündeki herkesten eğitim görmemeleri kaydıyla Genel Sağlık Sigortası adı altında prim alınmaya başlandı. İşsiz kalanların Sağlık Sigortası 6 aydan 3 aya indirildi. Sağlık hizmetlerinin sunumunda alınan katılım payları artırıldı; reçete başına 3 TL katılım payı getirildi. Devlet hastanelerinde her muayene için 5 TL, özel hastanelerde 12 TL katılım payı alınmaya başlandı. En düşük memur maaşına 37,5 TL zam yapılırken, dört kişilik aileden kesilen katkı payı yıllık 572 TL oldu. Fiili hizmet hakkına sahip olan kamu görevlilerinin bu hakları ellerinden alındı.
YENİ ASGARİ ÜCRET ZAMMINA SİMİTLE PROTESTO
Yeni yılda asgari ücrete yapılan 31 TL’lik zamma değinen Sadi Eriş, verilen zammın 4 kişilik bir aile için günlük bir simit parası olduğuna dikkat çekti. Bir simitle dört kişilik aile nasıl karnını doyurabileceğini soran Eriş, “Elindeki simidi dörde bölüyorum ve herkese bir parça düşüyor. Fakat 5. Kişiye yine bir şey kalmıyor. Günlük bir simit parasıyla asgari ücretli nasıl geçinecek. Böyle bir zam kabul edilemez, işçiler açlığa terk edilemez” diye konuştu.
HASAN AYHAN