1500 yıllık dua gün yüzüne çıktı

Karaman’ın Ermenek İlçesi’nde geçtiğimiz günlerde hizmete açılan Ahmet Keleşoğlu Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, yalnızca bölgenin tarihî eserlerini değil, Anadolu kültürünün yüzyıllardır yaşattığı sözlü geleneklerin izlerini de ziyaretçilerle buluşturuyor. Müzenin dikkat çeken eserlerinden biri olan Geç Roma Dönemi’ne ait Grekçe (Eski Yunanca) yazıt, günümüzde Anadolu’da hâlâ kullanılan bir duanın yaklaşık 1500 yıl önceki biçimini gözler önüne serdi.

ANTİK YAZITIN MESAJI YÜZYILLARI AŞTI

2016 yılında Germanikopolis (günümüz Ermenek) yakınlarında bulunan Karalar Mevkiinde gerçekleştirilen yol yapım çalışması sırasında açığa çıkartılan ve Karaman Müzesinde sergilenen yazıt; Ermenek’te Ahmet Keleşoğlu Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nin açılmasıyla birlikte ait olduğu müzede geçmişten günümüze taşıdığı mesajla ziyaretçilerinin dikkatini çekti. Yazıtta şu ifadeler yer alıyor:“Selam Ey dostum. Benim için ne diliyorsan sana iki katı olsun. Burası Nikopssianis’in çiftliğidir (mülküdür); ayrıca buraya Toareza topothesia (Toareza Mevkisi) da denir.”

‘ALLAH SANA İKİ KATINI VERSİN’ SÖZÜNÜN KÖKENİ

Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Alkan, söz konusu yazıt üzerine kaleme aldığı makalede, Geç Roma Dönemi’nde Germanikopolis’in (Ermenek) kenar mahallelerinden birinde yaşayan Nikopssianis adlı varlıklı bir yurttaşın konutu ve tarım arazilerinden oluşan çiftlik mülkünü tanımlamak amacıyla hazırlanan bir “mülkiyet yazıtı” olduğunu ve yazıtta yer alan dua ifadesinin de günümüzde Anadolu’nun birçok bölgesinde kullanılan “Hakkımda ne düşünüyorsan Allah sana iki katını versin” sözünün bilinen en eski örneklerinden biri olduğunu değerlendirdi.

GEÇ ROMA DÖNEMİ’YLE BAĞLANTILI

Yazıt üzerinde yapılan bilimsel incelemeler, bu ifadenin kökeninin tek tanrılı inanç geleneğiyle bağlantılı olduğunu ve Geç Roma Dönemi’nden itibaren kullanıldığını ortaya koyuyor. Benzer ifadelerin Frigya bölgesindeki bazı mezar yazıtlarında da görüldüğünü, ancak Ermenek’teki örneğin söz konusu duanın Anadolu’daki tarihsel devamlılığını göstermesi açısından ayrı bir önem taşıdığını belirtiyor. Yaklaşık 1500 yıl önce taşa kazınan bu temenni, bugün hâlâ günlük hayatta aynı anlamla yaşamaya devam ediyor.

GERMANİKOPOLİS'TEN GÜNÜMÜZE UZANAN TARİHÎ MİRAS

Geç Antik Çağ’da tarımsal üretimiyle öne çıkan Germanikopolis’in (Ermenek) ekonomik gücüne ışık tutan eser, aynı zamanda Anadolu’da sözlü kültür ile tarihî miras arasındaki güçlü bağı da gözler önüne seriyor. Yazıt, aynı zamanda dönemin kırsal yaşamı ve mülkiyet yapısı hakkında da önemli bilgiler sunuyor.

Bugün Ermenek İlçesinde yer alan Ahmet Keleşoğlu Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nde sergilenen bu yazıt, ziyaretçilerine yalnızca bir arkeolojik eseri değil, yüzyılları aşarak günümüze ulaşan bir Anadolu duasının tarihî tanıklığını da sunuyor. Günümüzde hâlâ kullanılan “Hakkımda ne düşünüyorsan Allah sana iki katını versin” sözünün köklerini görmek isteyenler için bu eser, yerinde görülmesi gereken en dikkat çekici kültür varlıklarından biri olarak öne çıkıyor.