Türkiye’de şehirlerarası yolcu taşımacılığı ve turizm sektörü, son bir yıldır tarihinin en zorlu dönemlerinden birini geçiriyor.
Artan akaryakıt fiyatları, tırmanan personel giderleri, katlanan zorunlu sigorta poliçeleri ve yedek parça maliyetleri, tekerin dönmesini imkansız hale getirdi. Sektör temsilcilerinin "sürdürülemez" olarak nitelendirdiği bu mali yükler, yarım asırlık köklü markaları ve sektöre büyük iddialarla giren yeni oyuncuları iflasın eşiğine ya da mahkeme koridorlarına taşıdı. Son 1 yılın bilançosu ise yolcu taşımacılığında krizin boyutunu gözler önüne seriyor.
YARIM ASIRLIK ÇINAR MALİ KORUMAYA SIĞINDI: KALE SEYAHAT KONKORDATODA
Sektördeki yaprak dökümünün en dikkat çeken örneği, 1975 yılından bu yana yollarda olan ve Türkiye genelinde yüzlerce şubesi bulunan Kale Seyahat oldu. Mali darboğazı aşamayan köklü firma, borçlarını yapılandırarak faaliyetlerini sürdürebilmek adına mahkemeye başvurdu. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi, geçtiğimiz aylarda Kale Otobüs Seyahat A.Ş., Kale Express, Grandtur, Çelebiler Turizm ve Bayraktar Saray Petrolcülük gibi grup şirketlerini de kapsayacak şekilde şirket hakkında 1 yıllık kesin konkordato mühleti verdi.
BÖLGESEL GÜÇLER DE DİRENEMEDİ: SAKARYA VİB, CESUR BİNGÖL VE ÇAĞDAŞ TRAVEL
Ekonomik türbülans sadece ulusal devleri değil, güçlü bölgesel markaları da vurdu. Yaklaşık 29 yıldır Marmara Bölgesi'nin en popüler yolcu ağlarından birini yöneten Sakarya VİB Turizm, nakit akışında yaşanan tıkanıklık nedeniyle borçlarını koruma altına alabilmek için konkordato talep etti. Mahkemenin 3 aylık geçici mühlet vererek komiser heyeti atadığı firma, yollarda kalma mücadelesi veriyor.
Benzer şekilde Doğu Anadolu ve farklı hatlarda seferler düzenleyen Cesur Bingöl ile taşımacılık sektörünün bilinen isimlerinden Çağdaş Travel da artan operasyonel maliyetlere dayanamayarak son bir yıl içinde mali koruma (konkordato) talep eden seyahat firmaları arasında yerini aldı.
KURTARILAMAYANLAR: KUŞÇU SEYAHAT VE LÜKS KARAKUŞ İFLAS ETTİ
Konkordato süreçleri her firma için can suyu olmaya yetmedi. Kocaeli merkezli olan ve 2011 yılından bu yana büyük kurumsal firmalara personel taşımacılığı, VIP transfer ve kültür turları düzenleyen köklü Kuşçu Seyahat (Kılıçbey Turizm), girdiği mali krizden çıkamadı. Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirketin konkordato talebini reddederek resmen iflasına hükmetti ve tasfiye sürecini başlattı.
Konya Ereğli merkezli Lüks Karakuş Turizm’in de iflas süreci kesinleşti. İflas masasının yaptığı incelemelerde, şirketin borçları karşısında üzerine kayıtlı hiçbir varlığının kalmadığı açıklandı.
BÜYÜK İDDİALARLA BAŞLAYAN YOLCULUK 3 AY SÜRMEDİ: HFH BOSFOR SEYAHAT
Sektördeki ekonomik krizin ne denli acımasız olduğunu gösteren en çarpıcı örnek ise HFH Bosfor Seyahat oldu. Ege Bölgesi’nde (İzmir, Aydın, Marmaris, Altınoluk) sıfır kilometre lüks otobüslerle ve büyük yatırımlarla seferlerine başlayan yeni firma, sektördeki ağır maliyet baskısına ve haksız rekabet şartlarına yalnızca 3 ay dayanabildi. Şirket, açılışından kısa süre sonra tüm seferlerini tamamen durdurarak piyasadan çekilmek zorunda kaldı.
SEKTÖR TEMSİLCİLERİ UYARIYOR: "MALİYETLER ACİLEN DÜŞÜRÜLMELİ"
Uzmanlar ve otobüs işletmecileri, otogar çıkış ücretleri, köprü ve otoyol gişelerindeki yüksek tarifeler ile sürekli artan motorin fiyatları karşısında bilet fiyatlarının vatandaşı zorlamayacak seviyede tutulmaya çalışılmasının kar marjlarını tamamen erittiğini belirtiyor. Son 1 yılda yaşanan bu iflas ve konkordato dalgasının, gerekli destekler (akaryakıtta ÖTV indirimi vb.) sağlanmadığı takdirde önümüzdeki dönemde de devam edebileceğinden endişe ediliyor.