Türkiye’de tütünle mücadele kapsamında hazırlandığı öne sürülen kapsamlı yasa teklifi taslağı kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Yeni Şafak tarafından paylaşılan bilgilere göre, 41 maddeden oluşan düzenleme, tütün ürünlerinin kullanımından satışına kadar pek çok alanda köklü değişiklikler öngörüyor. Ancak taslak henüz resmi olarak yasalaşmış değil.
KAPSAMLI YASAKLAR GÜNDEMDE
Taslağa göre tütün ürünlerinin kullanımı; kamu binaları, eğitim ve sağlık kurumları, çocuk oyun alanları ve açık hava etkinlikleri gibi birçok alanda büyük ölçüde yasaklanacak. Yeme-içme işletmelerinde de genel bir yasak öngörülürken, yalnızca belirli şartları sağlayan küçük ve izole alanlarda sınırlı kullanıma izin verilmesi planlanıyor.
Bu alanların:
- İşletmenin yüzde 10’unu geçmemesi
- 20 metrekare ile sınırlı olması
- Dışarıdan görünmemesi
- Servis yapılmaması
- 18 yaş altına kapalı olması
gerekecek.
Otellerde ise yalnızca özel olarak ayrılmış odalarda tütün kullanımına izin verilmesi öngörülüyor. Ayrıca sürücü koltuklarında ve taksiler dahil tüm toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi tamamen yasaklanacak.
AĞIR PARA CEZALARI GELİYOR
Taslak, kurallara uymayan kişi ve işletmeler için ciddi yaptırımlar içeriyor. Buna göre:
- Yasak alanlarda sigara içenlere 5 bin TL
- Kuralları ihlal eden işletmelere 50 bin TL’den başlayan cezalar
- Satış ve reklam ihlallerinde 5 milyon TL ile 25 milyon TL arasında cezalar
- Standart dışı üretim yapan firmalara en az 30 milyon TL ceza
uygulanması planlanıyor.
Ayrıca denetimler için özel “tütün denetim ekipleri” kurulacak ve bu ekipler doğrudan ceza kesme yetkisine sahip olacak.
2040 HEDEFİ DİKKAT ÇEKİYOR
Taslağın en çarpıcı maddelerinden biri ise 2040 yılına ilişkin hedef. Buna göre, 2040 itibarıyla tütün ürünlerinin üretim, satış ve kullanımının tamamen sona erdirilmesi amaçlanıyor. Bu tarihten sonra kuralları ihlal edenlere ağır adli ve idari yaptırımlar uygulanması öngörülüyor.
Ayrıca düzenleme, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni nesil ürünleri de açık şekilde yasak kapsamına alıyor.
SATIŞTA YENİ KURALLAR
Taslakta satış süreçlerine yönelik önemli değişiklikler de yer alıyor:
- Tütün ürünleri dışarıdan görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda tutulacak
- Doğrudan erişim engellenecek
- Satışlar elektronik sistem üzerinden yapılacak
- Yaş doğrulaması zorunlu olacak
Yetkisiz satış yapan veya kuralları ihlal eden işletmeler için ise ruhsat iptaline kadar giden yaptırımlar gündemde.
HENÜZ KESİNLEŞMİŞ DEĞİL
Söz konusu düzenleme henüz taslak aşamasında bulunuyor ve resmi olarak yürürlüğe girmiş bir yasa değil. Bu nedenle “Türkiye’de sigara satışı tamamen yasaklanıyor” iddiası şu an için kesinlik taşımıyor. Ancak taslakta yer alan hedefler, önümüzdeki dönemde tütün politikalarında daha sıkı bir sürece girilebileceğini gösteriyor.