Türkiye'de üretim sektöründe yaşanan daralma yeni alanlara yayılıyor. Tekstil sektörünün ardından ayakkabı üreticileri de artan maliyetler nedeniyle zor günler geçiriyor. Son 3,5 yılda sektörde istihdam yüzde 40, ihracat ise yüzde 50 geriledi. Fabrikaların kapanmasıyla yaklaşık 150 bin kişi işini kaybederken bazı üreticiler çareyi fabrikalarını Mısır ve Fas'a taşımakta buldu.
AYAKKABI ÜRETİCİLERİ MISIR VE FAS'A YÖNELDİ
Türkiye'deki iş gücü ve enerji maliyetlerinin yükselmesi, ayakkabı üreticilerinin rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Sektörde faaliyet gösteren bazı firmalar, daha düşük üretim maliyetleri ve vergi avantajları nedeniyle fabrikalarını Mısır ve Fas'a taşıyor. Üretim tesislerinin yurt dışına yönelmesi, Türkiye'deki istihdam ve ihracat rakamlarına da yansıyor. Ekonomik koşullar nedeniyle vatandaşların yeni ayakkabı satın alma sıklığı azalırken ayakkabı tamircilerine olan talebin arttığı belirtiliyor.
İHRACAT YARI YARIYA GERİLEDİ, İTHALAT ARTTI
Ayakkabı sektöründe yaşanan daralma ihracat ve ithalat rakamlarında da kendisini gösterdi. 2022 yılında 377 milyon çift olan ayakkabı ihracatı, 2025 yılında 187 milyon çifte kadar geriledi. İhracat geliri ise aynı dönemde 1,3 milyar dolardan 1 milyar dolara düştü. Diğer taraftan Türkiye'nin ayakkabı ithalatında yükseliş yaşandı. 2022 yılında 25 milyon çift olan ithalat, 2025 yılında 76 milyon çifte çıktı. Böylece yerli üretimdeki gerilemeye karşılık ithal ürünlerin pazardaki ağırlığı arttı.
ÜRETİCİLER MALİYET VE HAKSIZ REKABETTEN ŞİKAYETÇİ
Ayakkabı üretiminde kullanılan deri, taban, kauçuk ve kimyasal maddelerin fiyatlarındaki artış da firmaların yükünü ağırlaştırıyor. Yerli üreticiler ayrıca düşük kıymet beyanı ve kayıt dışı ticaret nedeniyle haksız rekabetle karşı karşıya kalıyor. Sektörün rekabet gücünü yeniden kazanabilmesi için maliyetleri azaltacak önlemlerin alınması ve kapsamlı bir sektörel eylem planı hazırlanması gerektiği ifade ediliyor.