Merkez Meram ilçesi Şükran Mahallesi’nde bulunan Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’nde yaklaşık iki buçuk ay önce tadilat çalışmaları başlamıştı. Selçuklu Sultanı 2. Gıyaseddin Keyhüsrev devrinde1242 yılında Bedreddin Muhlis tarafından yaptırılan, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden 1924 yılına kadar fıkıh ilminin okutulduğu medrese olarak kullanılan müze, 1960’lı yıllarda Mezar Anıtları Müzesi olarak ziyarete açılmıştı. Selçuklu ve Osmanlı devirlerinden kalma önemli mezar taşlarının sergilendiği Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’ndeki tadilat çalışmaları devam ediyor.
GEÇMİŞLE GELECEK ARASINDAKİ KÖPRÜ
Konya Anıtlar ve Röleve Müdür Yardımcısı Hanefi Kartal, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün zaman zaman tarihi eserlerin tadil ve restorasyonu için ödenek çıkardığını ve bu doğrultuda, tarihi eserlerin daha önceden belirlenen eksiklerinin giderildiğini dile getirdi. Ecdadın koruyup asırlar boyunca sağlam bir şekilde bıraktığı değerleri gelecek nesillere yine sağlıklı bir şekilde aktarabilmek için belirli aralıklarla Türkiye genelindeki bütün tarihi eserlerde restorasyon çalışması yapıldığını dile getiren Hanefi Kartal, “Bu tür tarihi eserler, geçmiş ile gelecek arasındaki köprüdür. Bu köprülerin sağlam bir şekilde varlığını sürdürebilmesi, bizim geçmişini bilen bir yeni neslin yetişmesini sağlayacaktır. Ayrıca bu tür eserler Türk kültürünü yansıttığı için korunmalı ve varlıklarını sürdürmesi sağlanmalıdır” dedi.
2. DÜNYA SAVAŞI’NDA CEPHANE OLARAK KULLANILMIŞ
Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’nin 2. Dünya Savaşı sırasında cephane olarak kullanıldığını dile getiren Konya Anıtlar ve Rövele Müdür Yardımcısı Hanefi Kartal, bu dönemde medresenin büyük zarar gördüğünü belirli bir kısmının da yıkılmış olduğunu söyledi. 1960’lı yıllarda başlayıp 1985 yılına kadar devam eden tadilat ve restorasyon çalışmalarında medresenin yıkılan bölümlerinin orijinaline uygun bir şekilde yeniden yapıldığını aktaran Kartal, 2009 yılına gelinceye kadarki süreç içerisinde binanın yine yıprandığını ve şimdilerde tadilat işlerinin devam ettiğini söyledi.
MEDRESE, İÇİNDE YUMURTA AKI BULUNAN
HORASAN SIVASI İLE SIVANIYOR
Tarihi eserlerin tadilat ve restorasyonunda maliyetin yadsınamayacak kadar çok olduğunu ve bu nedenle bir çırpıda binanın tamamında çalışma yapılamadığını ifade eden Hanefi Kartal, “Devlet belirli dönemlerde bu tür eserlerin tadil edilmesi için ödenek çıkarıyor. Ancak, çıkarılan ödenek binanın tamamında düzenleme yapmaya yetmiyor. Çünkü göze görünmeyecek kadar küçük bir yerdeki tadilat işleminde bile dudak uçuklatacak kadar büyük paralar harcanabiliyor. Örneğin, Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’nin dökülen sıvaları daha uzun ömürlü olduğu için Horasan Sıvası kullanılarak yapılıyor. Ecdadın da kullandığı bu sıva türünün özelliği, içerisinde çimento ve kum bulunmaması. Bu sıva için özel olarak taş kırdırılıyor. Alaşımında ise kireç, keten ve yumurta akı bulunuyor. Bu sıva türü daha sağlam ve daha uzun ömürlü oluyor” dedi. Binanın çürümesine neden olan en büyük etkenin rutubet olduğuna dikkat çeken Kartal, bunu önlemek için de su ve ısı yalıtımına önem verdiklerini, müzedeki mezar anıtlarının ziyaretçilere en iyi şekilde teşhiri için de düzenleme yaptıklarını belirtti. Bu tür tarihi binaların tadilat ve restorasyon işlerinin ihale usulü ile verildiğini ancak, ihalede aranan ilk şartın daha önce tarihi bina tadilatı yapmış olmak olduğunu söyleyen Hanefi Kartal, tadilat işlerinin işin erbabı olan ustalar tarafından yapıldığını sözlerine ekledi.
RASİM ATALAY
Konya Anıtlar ve Röleve Müdür Yardımcısı Hanefi Kartal, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün zaman zaman tarihi eserlerin tadil ve restorasyonu için ödenek çıkardığını ve bu doğrultuda, tarihi eserlerin daha önceden belirlenen eksiklerinin giderildiğini dile getirdi. Ecdadın koruyup asırlar boyunca sağlam bir şekilde bıraktığı değerleri gelecek nesillere yine sağlıklı bir şekilde aktarabilmek için belirli aralıklarla Türkiye genelindeki bütün tarihi eserlerde restorasyon çalışması yapıldığını dile getiren Hanefi Kartal, “Bu tür tarihi eserler, geçmiş ile gelecek arasındaki köprüdür. Bu köprülerin sağlam bir şekilde varlığını sürdürebilmesi, bizim geçmişini bilen bir yeni neslin yetişmesini sağlayacaktır. Ayrıca bu tür eserler Türk kültürünü yansıttığı için korunmalı ve varlıklarını sürdürmesi sağlanmalıdır” dedi.
2. DÜNYA SAVAŞI’NDA CEPHANE OLARAK KULLANILMIŞ
Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’nin 2. Dünya Savaşı sırasında cephane olarak kullanıldığını dile getiren Konya Anıtlar ve Rövele Müdür Yardımcısı Hanefi Kartal, bu dönemde medresenin büyük zarar gördüğünü belirli bir kısmının da yıkılmış olduğunu söyledi. 1960’lı yıllarda başlayıp 1985 yılına kadar devam eden tadilat ve restorasyon çalışmalarında medresenin yıkılan bölümlerinin orijinaline uygun bir şekilde yeniden yapıldığını aktaran Kartal, 2009 yılına gelinceye kadarki süreç içerisinde binanın yine yıprandığını ve şimdilerde tadilat işlerinin devam ettiğini söyledi.
MEDRESE, İÇİNDE YUMURTA AKI BULUNAN
HORASAN SIVASI İLE SIVANIYOR
Tarihi eserlerin tadilat ve restorasyonunda maliyetin yadsınamayacak kadar çok olduğunu ve bu nedenle bir çırpıda binanın tamamında çalışma yapılamadığını ifade eden Hanefi Kartal, “Devlet belirli dönemlerde bu tür eserlerin tadil edilmesi için ödenek çıkarıyor. Ancak, çıkarılan ödenek binanın tamamında düzenleme yapmaya yetmiyor. Çünkü göze görünmeyecek kadar küçük bir yerdeki tadilat işleminde bile dudak uçuklatacak kadar büyük paralar harcanabiliyor. Örneğin, Sırçalı Medrese Mezar Anıtları Müzesi’nin dökülen sıvaları daha uzun ömürlü olduğu için Horasan Sıvası kullanılarak yapılıyor. Ecdadın da kullandığı bu sıva türünün özelliği, içerisinde çimento ve kum bulunmaması. Bu sıva için özel olarak taş kırdırılıyor. Alaşımında ise kireç, keten ve yumurta akı bulunuyor. Bu sıva türü daha sağlam ve daha uzun ömürlü oluyor” dedi. Binanın çürümesine neden olan en büyük etkenin rutubet olduğuna dikkat çeken Kartal, bunu önlemek için de su ve ısı yalıtımına önem verdiklerini, müzedeki mezar anıtlarının ziyaretçilere en iyi şekilde teşhiri için de düzenleme yaptıklarını belirtti. Bu tür tarihi binaların tadilat ve restorasyon işlerinin ihale usulü ile verildiğini ancak, ihalede aranan ilk şartın daha önce tarihi bina tadilatı yapmış olmak olduğunu söyleyen Hanefi Kartal, tadilat işlerinin işin erbabı olan ustalar tarafından yapıldığını sözlerine ekledi.
RASİM ATALAY