Son dönemde Türkiye genelinde olduğu gibi Konya’da da eczane raflarındaki ilaç hareketliliği ve tedarik sıkıntıları gündemde yer aldı. Konuyla ilgili Merhaba Gazetesi'ne kapsamlı ve çarpıcı açıklamalarda bulunan 5. Bölge Konya Eczacı Odası Başkanı Ahmet Hakan Koru, "Raflar tamamen boş" algısının doğru olmadığını, ancak piyasada kronikleşen ciddi bir tedarik krizi bulunduğunu net bir dille vurguladı. Eczane verilerinden hareketle durumun vahametini gözler önüne seren Koru, özellikle ilaç fiyat kararnamesindeki kur makası ve hammadde dışa bağımlılığının sektörü çıkmaza sürüklediğine dikkat çekti.
'REÇETEYE YAZILAN HER 100 İLAÇTAN 8,3'Ü HASTAYA VERİLEMİYOR!'
Sorunun boyutlarını sayısal verilerle ölçmeye çalıştıklarını belirten Başkan Ahmet Hakan Koru, Konya merkezde iki eczanenin e-reçete kayıtları üzerinden yapılan incelemenin sonuçlarını paylaştı. Koru, "2025 yılının ilk 10 ayında reçetelerde yazılan her 100 ilaçtan 7,2’si hastaya ulaştırılamazken, 2026’nın aynı döneminde bu oran yüzde 8,3’e yükseldi. Bu tabloda hastanın ilacının henüz bitmemiş olması gibi etkenler de bulunsa da, artışın ilaç yokluğu şikâyetlerinin yoğunlaştığı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Bugün itibarıyla Konya’ya hizmet veren ulusal ecza depoları sorgulandığında, bazı kritik ilaçların hiçbir depoda bulunmadığı görülüyor. Genel bir sistem çöküşünden söz etmek doğru olmaz. Ancak belirli kalemlerde ve kronikleşen bir krizle karşı karşıyayız. Bazı ilaçlar aylardır depolarımıza gelmiyor" ifadelerini kullandı.
'EN BÜYÜK ARTIŞ PSİKİYATRİ'
Eczane verilerinde en belirgin sıkışmanın yaşandığı grupların başında psikiyatri ilaçları geldiğinden bahseden Ahmet Hakan Koru, sözlerini şu cümlelerle sürdürdü: "2025 ve 2026 yıllarının Haziran-Ekim dönemleri kıyaslandığında verilemeyen ilaç oranlarındaki değişim şu şekilde gerçekleşti: Antidepresanlar yüzde 13,0’ten yüzde 18,3’e. Antipsikotik ve anksiyolitikler yüzde 13,5’ten yüzde 18,4’e. Diyabet ilaçları yüzde 14,7’den yüzde 16,2’ye. Enteral beslenme ürünleri yüzde 4,0’ten yüzde 12,3’e. Tansiyon ilaçları yüzde 12,5’ten yüzde 12,8’e. Çocuk antibiyotik şurupları yüzde 1,6’dan yüzde 1,3’e. Hormon tedavisinde kullanılan iğneler ve bazı özel insülin çeşitleri de uzun süredir temin edilemeyen ürünler arasında yer alıyor."
'TEMEL SEBEP: İLAÇ AVROSU İLE GERÇEK KUR ARASINDAKİ UÇURUM'
Krizin ana kaynağının ekonomik dengesizlikler ve fiyatlandırma politikaları olduğunu vurgulayan 5. Bölge Konya Eczacı Odası Başkanı Ahmet Hakan Koru, "Bugün ilaç fiyatları 29,12 TL’lik bir avro değeriyle hesaplanıyor; ancak serbest piyasada avro 55-56 TL seviyelerinde seyrediyor. Yani ilaç, gerçek kurun ancak yarısı kadar bir değerle fiyatlanıyor. Nisan ayından bu yana da herhangi bir güncelleme yapılmadı. Bu durum, ithal bir ilacı ya da yurt dışından alınan hammaddeyle üretilen bir ürünü piyasaya sunma konusunda üreticide büyük bir isteksizlik yaratıyor. Firmalar ya ürünü çok sınırlı miktarda veriyor ya da tamamen piyasadan çekiyor. Hammadde tarafındaki asıl problem dışa bağımlılıktır. Etken maddelerin büyük kısmı Çin ve Hindistan’dan temin ediliyor. Bu da sektörü döviz kuruna ve küresel krizlere karşı savunmasız bırakıyor. Üretici ve depoların ürün verememesinde zam beklentileri de rol oynuyor. Ürünler geldiğinde eczanelere adet sınırlamasıyla dağıtılıyor. Bu durumun faturasını eczacılara kesilmesi de ayrı bir haksızlıktır" şeklinde konuştu.
'ARALIK AYI KRİTİK EŞİK'
Eşdeğeri bulunan ilaçlarda eczacıların önerdiği alternatiflerin aynı tedaviyi sağlayacağını hatırlatan Koru, vatandaşlara eczacılarının yönlendirmelerine güvenmeleri çağrısında bulundu. Çilenin ne zaman biteceğinin tek bir karara bağlı olduğuna işaret eden Koru, sözlerine şu ifadelerle devam etti: "İlaç fiyatlandırmasının ekonomik gerçeklere uygun hale getirilmesi şart. Aralık ayında yapılacak avro güncellemesi bu açıdan hayati önem taşıyor. Kur farkı kapanmadıkça listeye her ay yeni ilaçların ekleneceğinden endişe ediyoruz. Bu durum, bizim için yokluk kadar büyük bir tehlikedir."
İNTERNETTEN İLAÇ SATIŞINA VE SAHTE ÜRÜN TEHLİKESİNE SERT UYARI!
Türkiye’de internetten ilaç satışının kesinlikle yasak olduğunu hatırlatan Ahmet Hakan Koru, dijital ortamda "ilaç" adı altında pazarlanan ürünlerin içeriği, saklama koşulları ve orijinalliği konusunda büyük bir risk barındırdığına dikkat çekti. Rakamların sahtecilik sektörünün boyutunu gözler önüne serdiğini belirten Koru, "Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) yalnızca 2025’te 3 bin 400’ü aşkın siteyi kapattı, bin 400’den fazla siteye erişim engeli getirdi ve 185 milyon TL ceza kesti. 2026’daki operasyonlarda ise milyonlarca kutu sahte ilaç ele geçirildi. En büyük risk zayıflama iğneleri gibi pahalı ve çok aranan ürünlerde yaşanıyor. Sosyal medyada satılan kalemlerin bir kısmı merdiven altında üretiliyor ve ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. İlacınızı yalnızca eczaneden alın. Kutudaki karekod, ilacın gerçek olduğunun ve güvenli zincirden geldiğinin tek güvencesidir. Bulamadığınız ilaç için eczacınıza başvurun; eşdeğer, farklı eczane stoğu ya da yurt dışı temin yollarını birlikte arayalım. 'Kapınıza kadar ilaç getiririz' diyen yasadışı uygulamalara ve internet sitelerine kesinlikle itibar etmeyin" diye konuştu.
KONYA ECZACI ODASI'NDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Eczanelerden temin edilemeyen ilaçların anlık verilerini toplayarak depo stoklarıyla karşılaştırdıklarını ve Türk Eczacıları Birliği (TEB) aracılığıyla Sağlık Bakanlığı ile TİTCK’ya ilettiklerini belirten Koru, sözlerini şu cümlelerle noktaladı: "Hekimlerle sürekli iletişim halindeyiz. Alternatifi olmayan ithal ilaçlarda hastaların TEB'in yurt dışı ilaç temini sürecine yönlendiriliyor. İlaç avrosunun gerçek kura yaklaştırılması ve yılda en az iki kez güncellenmesi, yerli ilaç ve hammadde üretiminin devlet politikası haline getirilmesi, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Sağlık Sanayii Başkanlığı kurulması (Hayvansal gıdaların son tüketicisi insan olduğu için veteriner ilaçların da bu kapsamda değerlendirilmesi), alternatifi olmayan ilaçların piyasadan çekileceğinin üretici firmalar tarafından aylar öncesinden bildirilmesi.”