ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarıyla tetiklenen bölgesel gerilim, yalnızca askeri ve siyasi dengeleri değil, küresel enerji piyasalarını da derinden sarstı. Çatışmaların başlamasından bu yana geçen iki haftalık süreçte en dikkat çekici kazanç ise Rusya’dan geldi. Enerji gelirlerinde yaşanan artış, Moskova’yı savaşın ekonomik anlamda en büyük kazananlarından biri haline getirdi.
PETROL FİYATLARI TIRMANDI, GELİRLER KATLANDI
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) verilerine göre, mart ayının ilk yarısında Rusya’nın fosil yakıt gelirleri toplamda 7,7 milyar euroya ulaştı. Günlük ortalama gelir ise şubat ayına kıyasla yüzde 14 artarak yaklaşık 513 milyon euro seviyesine çıktı.
Bu artışın arkasındaki en büyük etken, küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş oldu. ABD-İsrail saldırılarının ardından Brent petrolün varil fiyatı 119 doların üzerine çıkarak enerji ihracatçısı ülkeler için ciddi bir gelir kapısı açtı.
YAPTIRIMLARDA GEVŞEME ETKİSİ
Savaşın ekonomik sonuçları yalnızca fiyat artışlarıyla sınırlı kalmadı. ABD’nin Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları geçici olarak gevşetmesi de Moskova’nın elini güçlendirdi. Özellikle deniz yoluyla taşınan Rus petrolüne tanınan 30 günlük muafiyet ve Hindistan’ın Rus petrolü alımına göz yumulması, ihracatın önünü açtı.
Uzmanlara göre bu adımlar, kısa vadeli piyasa istikrarını hedeflese de Rusya’nın enerji gelirlerini artıran önemli faktörler arasında yer alıyor.
ASYA TALEBİ BELİRLEYİCİ ROLDE
Rusya’nın enerji gelirlerinde Asya ülkelerinin payı giderek artıyor. Özellikle Hindistan ve Çin, toplam petrol gelirlerinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturuyor. Mart ayının ilk yarısında Hindistan’ın tek başına 1,3 milyar euroyu aşan alım yapması, bu bağımlılığı net şekilde ortaya koyuyor.
Bu güçlü talep, Batı yaptırımlarının etkisini sınırlarken Rusya’nın enerji ihracatını sürdürülebilir kılıyor.
AVRUPA’DA GÖRÜŞ AYRILIKLARI DERİNLEŞİYOR
ABD’nin attığı adımlar, Avrupa’da ise tartışmalara yol açtı. Bazı liderler yaptırımların gevşetilmesinin Moskova’nın savaş gelirlerini artıracağı uyarısında bulunurken, enerji fiyatlarındaki yükseliş kıta genelinde baskı yaratıyor.
Avrupa Birliği ülkeleri, Rus enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltma politikasını sürdürse de hâlâ günlük milyonlarca euroluk ithalat devam ediyor. Artan fiyatlar, özellikle tüketiciler açısından yeni bir enerji krizi ihtimalini gündeme getiriyor.
ENERJİ SAVAŞININ SESSİZ KAZANANI
Ortadoğu’da büyüyen çatışma, küresel dengeleri yeniden şekillendirirken enerji piyasaları üzerinden dolaylı kazananlar yaratıyor. Mevcut tablo, askeri cephelerden uzakta olsa da ekonomik cephede Rusya’nın önemli bir avantaj elde ettiğini gösteriyor.
Savaşın ne kadar süreceği belirsizliğini korurken, enerji fiyatlarındaki dalgalanmanın ve buna bağlı ekonomik kazançların da küresel siyaseti etkilemeye devam etmesi bekleniyor.