Geçtiğimiz aylarda EPDK’nın yaptığı tavan fiyat uygulaması ile fiyatı düşen ancak, son bir ay içerisinde üst üste yapılan zamlarla eskisinden daha pahalı bir hal alan akaryakıt fiyatları vatandaşı çileden çıkardı. Fiyatlardaki dalgalanmalar vatandaşı olduğu kadar perakende petrol satışı yapan şirketleri de olumsuz etkiledi. Petrol fiyatlarındaki artış ve dalgalanmaların sanıldığı gibi petrol işletmelerinin elinde olmadığını dile getiren petrol firmaları, bunun bir devlet politikası olduğunu ifade etti.
PETROLDEKİ EN BÜYÜK YÜK, VERGİ
Petrolü ekonominin silahı olarak tanımlayan petrol işletmecisi Oğuz Koçbeker, bu önemli silahın ekonomiyi ilerletebildiği gibi zayıflamasına da neden olabildiğini dile getirdi. Ham petrolü işleyenlerin, ithal edenlerin, toptancıların ve perakende satış yapanların hiçbirinin fiyatlar konusunda serbest olmadığını ifade eden Oğuz Koçbeker, bu durumun bir devlet politikası olduğunu belirtti. Devletin petrol ürünlerinden toplamda yüzde 60-70’lere varan oranlarda vergi aldığına işaret eden Koçbeker, “Devletin en büyük vergi vasıtalı gelir kaynaklarından bir tanesi petrol ürünlerinden aldığı vergilerdir. Yani vergi yükünü azaltabilirsek, vatandaşın sırtındaki petrol yükünü de hafifletebilmiş oluruz” dedi.
Petrol fiyatlarının serbest bırakılması ile birlikte fiyat belirleme konusunun petrol firmalarına bırakıldığını ve serbest piyasa oluşturulmaya çalışıldığını anlatan Koçbeker, “Enerji Piyasası Denetleme Kurulu (EPDK) petrol firmalarına yönelik olarak, ‘Siz gizli de olsa birleşiyor ve ortak bir petrol fiyatı belirliyorsunuz. Serbest piyasa ekonomisi şartlarına aykırı davranıyorsunuz. Kendi içinizde birleşerek fiyatları yükseltiyorsunuz. Ben bu oyunu bozacağım’ dedi. Yani serbest piyasaya son vererek tavan fiyatın EPDK tarafından belirlenmesine karar verdi. Bu da petrol firmalarını devletleşmeye kadar götürdü” ifadelerini kullandı. Petrol şirketlerinin kâr oranlarının yüzde 7-8’lerden yüzde 3-4’lere kadar geriletildiğini anlatan Koçbeker, “Petrol firmalarının kâr oranlarında yapılan indirim ÖTV zammı olarak tekrar yansıtıldı. Yani devlet bizim aldığımız kârı kendisine çevirmiş oldu. Vatandaş için değişen bir şey olmadı” diye konuştu.
DOLARDAKİ DALGALANMA SADECE YÜZDE 30 ETKİLİYOR
Sürekli değişen akaryakıt fiyatlarındaki bu değişimin üç temel nedeni olduğunu anlatan petrol işletmecisi Oğuz Koçbeker, “Akaryakıt fiyatlarını etkileyen en büyük sebep vergilerdir. İkinci sırada dolardaki dalgalanma gelir. Ancak, dolardaki dalgalanma akaryakıt fiyatlarına en fazla yüzde 30 oranında etki ediyor. Doların değeri bugün yüzde yüz artsa bile bu petrol fiyatlarına yüzde 30 etki edecek. Çünkü ülkemizde petrol fiyatlarının yüksek olmasının en büyük nedeni devletin aldığı yüzde 70’lere varan vergilerdir. Yani 3.25 TL olan bir litre benzinde yaklaşık olarak 2 TL’yi devlete vergi olarak ödüyoruz. Devletin vergide indirime gitmesi ile petrol fiyatları ucuzlayabilir” diye konuştu.
PETROLDEKİ DALGALANMALARLA BAŞIMIZ DERTTE
Petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların petrol şirketlerine yansıyan önemli sonuçlarından bir tanesinin de zamlar ve indirimler konusu olduğuna dikkat çeken Oğuz Koçbeker, “Petrol ürünlerine indirim yapıldığı zaman EPDK bunu derhal pompa fiyatlarına yansıtacaksınız diyor. Yansıttığımız durumlarda zarar ediyoruz. Aynı zamanda petrol ürünlerine zam geldiğinde de yine bunu da yansıtıyoruz ve bu kez kâr oranımız daha yüksek oluyor. Yani petrol fiyatlarındaki dalgalanmalarla başımız dertte. Ne zaman ne olacağı belli değil. Bunun yanında petrol ürünlerine gelen her zam satışlarımızı biraz daha azaltıyor. Çünkü vatandaşın aracının yakıtı için ayırdığı bütçe zamla birlikte değişmiyor. Aynı fiyata daha az yakıt alınıyor. Örneğin 100 liraya 100 litre yakıt alınıyorsa, zamdan sonra bu oran 100 liraya 95 litre şeklinde düşüyor” diye konuştu. Koçbeker, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların devam edebileceğini sözlerine ekledi.
RASİM ATALAY