Bu sene tüm meyve ve sebze fiyatlarının düşmesine rağmen patates ile soğandaki artış vatandaşların tepkisine neden oldu. Bunun üzerine Konya Adnan Menderes Toptancı Sebze Hali esnaflarından Mustafa Sarı, patates ve soğan ile alakalı bilgilendirmelerde bulundu.
Geçtiğimiz yıl üreticinin büyük zarar ettiğini ve bu yüzden ekim alanlarının ciddi oranda daraldığını belirten Mustafa Sarı, "50 kişi ekiyorsa bu sayı 5’e düştü. Mal olmayınca fiyatlar kaçınılmaz olarak zirveyi gördü. Fiyatların rayına oturması için gözümüz Eylül ayında" dedi.
‘GEÇEN YILIN ACISI BU YIL ÇIKIYOR’
Konya’da sebze ve meyve ticaretinin kalbi konumunda olan Adnan Menderes Toptancı Sebze Hali’nde patates ve soğan piyasası tarihinin en hareketli ve sancılı günlerinden birini yaşıyor. Yıllardır hal bünyesinde soğan ve patates sektöründe esnaflık yapan Mustafa Sarı, piyasadaki arz-talep dengesizliğinin faturasını hem üreticinin hem de tüketicinin ödediğini dile getirdi. Sarı, “Geçtiğimiz yıl fiyatların aşırı düşük olması sebebiyle üreticinin beli büküldü. Geçen sene buralar adeta rezillikti. Ufak patatesler halde 5 liraya kadar düşmüştü. Büyük patatesler 12-13 lira, soğan ise 7-8 en fazla 10 liradan satıldı. Bu durum tam 6-7 ay boyunca böyle devam etti. Haliyle üretici inanılmaz zarar etti. Zarar eden çiftçi toprağa küstü. Geçen yıl 50 kişinin ektiği patates ve soğanı, bu yıl ancak 5 kişi ekti. Üretici sayısı ve üretim miktarı azalınca, bu seneki fahiş fiyatlar kaçınılmaz oldu" ifadelerini kullandı.
HALDE SON DURUM: SOĞAN 55, PATATES 38 TL!
Üretimdeki tonaj düşüklüğünün tezgâhlara doğrudan yansıdığını vurgulayan tecrübeli hal esnafı Mustafa Sarı, güncel fiyat kurlarını da Merhaba Gazetesi okurları için paylaştı. Haldeki mevcut fiyatların tüketiciyi zorladığını kabul eden Sarı, fiyatların detaylarını şu şekilde aktardı: “Büyük boy soğan: 55 TL, ufak boy soğan: 40 - 45 TL, büyük boy patates: 35 - 38 TL, ufak boy patates: 20 - 27 TL.”
‘TARLADA 50 LİRA OLAN SOĞANI BİZ HALDE 58 TL’YE SATIYORUZ’
Yüksek fiyatların fahiş kâr marjlarından kaynaklanmadığını, tamamen maliyet ve ürün azlığı ile ilgili olduğunun altını çizen Sarı, nakliye ve vergi yüklerine de dikkat çekti:
"Şu anda yerinde, yani tarlada soğanın alış fiyatı 50 TL. Üreticiden bu fiyata alıyoruz. Nakliyesi, hal bildirimi ve vergileriyle birlikte bu ürünün bize gelişi zaten 53-54 TL buluyor. Biz burada 57-58 TL satmaya çalışıyoruz. Patateste de durum farklı değil. Şu an Bursa Yenişehir, Afyon, Amasya ve Çorum bölgelerinde sökümler başladı. Tarlada patatesin kilosu 33 TL. Üzerine 3 TL nakliye ve diğer masraflar biniyor, bize gelişi 36 TL oluyor. Biz de hal esnafı olarak bunu 38 TL satıyoruz. Yani kazanç marjları oldukça düşük, asıl mesele malın az olması."
‘TEK ÇIKIŞ YOLU İTHALAT VE EYLÜL AYI!’
Piyasanın önümüzdeki günlerde nasıl bir seyir izleyeceğine dair öngörülerini de paylaşan Mustafa Sarı, fiyatların kısa vadede düşmeyeceğini ancak orta vadede bir rahatlama beklediklerini belirtti. Özellikle yurt dışından gelecek olası bir ithalat hamlesinin piyasayı dengeleyebileceğini söyleyen Sarı, “Şu an için piyasada ürün yok denecek kadar az. Bu durumun önüne geçmek için yurt dışından soğan gelme ihtimali konuşuluyor. Eğer ithal soğan gelirse piyasada ürün çoğalır ve fiyatlar biraz olsun nefes alır. Ancak ithalat olmasa bile, 9. ay (Eylül) itibarıyla yerli ürünlerin hasadının artmasıyla birlikte piyasada bir çoğalma yaşanacaktır. İşte o zaman fiyatlar rayına oturur. Seneye ürün çok olursa fiyatlar yine düşer" diye konuştu.
‘HEM ÜRETİCİ RAHAT ETSİN HEM TÜKETİCİ’
Konya hal esnafı olarak tek temennilerinin piyasanın istikrara kavuşması olduğunu belirten Mustafa Sarı, dengeli bir tarım politikasının hem üreten hem de tüketen için şart olduğunu ifade ederek sözlerini şu ifadelerle noktaladı: "Bizim tek isteğimiz üretimin sürdürülebilir olması. Geçen yıl üretici zarar etti, bu yıl ekemedi; cezasını tüketici pahalılıkla çekiyor. İnşallah önümüzdeki dönemde ürün çoğaldığında bu fiyatlar aşağı inecek. İşte o zaman hem üretici emeğinin karşılığını alıp rahat edecek hem de tüketici evine ucuza patates soğan götürebilecek. Temennimiz bu dengenin bir an önce kurulmasıdır.”