Bahar mevsiminin gelmesi ile birlikte yaygınlaşan ve toplum tarafından fazlaca ilgi gören mantar çeşitleri, bir yandan lezzeti ile damaklara hitap ederken, diğer yandan da zarar verici bazı türleriyle halk sağlığını tehdit ediyor. Uzmanlar, bazı mantarların zehirli olduğunu belirterek, vatandaşları sağlıklı olduğundan emin olmadıkları mantarları tüketmemeleri konusunda uyardı. Konya’nın bazı yörelerinde yetişen ve yöre halkının domalan ismini verdiği mantar türü ise lezzetinin yanı sıra yüksek maddi getirisi ile de öne çıktı.
DOMALANI BULMAK ZOR AMA ZEVKLİ
Konya’nın merkeze bağlı bir çok köyünde de domalan ismi yaygınlaşmış olan bir mantar türü yetişiyor. Sonbahar ve ilkbahar mevsimlerinde yağışların bol olduğu dönemlerde bir çok köyde yetişen bu mantar türü, yüksek maddi getirisi ile de köy halkının başlıca geçim kaynaklarından bir tanesi oldu. Maddi getirisinin yanı sıra lezzeti ile de damak tadına hitap eden domalanın yetiştiği yerlerden bir tanesi de Konya’nın merkez Karatay İlçesi’ne bağlı Beşağıl köyü. Geçtiğimiz yıl yağışların iyi olmaması nedeniyle bulunmadığını ve özlemini çektikleri domalanın bu yıl boş arazilerde bolca bulunması nedeniyle büyük sevinç yaşadıklarını belirten köy halkı, domalanı büyük bir zevkle aradıklarını söyledi. Konuyla ilgili konuşan köylülerden Fadim Atalay (74), ilerlemiş yaşına rağmen domalan aramaktan geri kalmadığını söyledi. Fadim Atalay, “Köyümüzde domalan her yıl yetişmiyor. Ancak sonbahar ve ilkbahar mevsimlerinde yağışların düzenli olması halinde yetişiyor. Özellikle Nisan ayında 40 ikindi yağmurlarının yağdığı sıralarda domalan köyümüzün boş arazilerinde fazlaca yetişiyor. Ekili arazilerde ve işlenmiş toprakta yetişmiyor. Sadece doğal alanlarda doğal yağmur suları ile beslenerek yetişiyor. Toprağın içinde olması nedeniyle de diğer mantar türlerinden farklı bir lezzete sahip” diye konuştu.
DOMALAN NASIL BULUNUR?
Toprağın altında yetişen domalanı bulmanın da büyük bir zevk olduğunu ifade eden Fadim Atalay, “Domalan, toprağın altında olduğu için görünmüyor. Bir çok kişi bulamıyor. Domalanı bulabilmek için ilmini iyi öğrenmek gerekiyor. Her yerde yetişmeyen, sadece kimyasal gübreler ve benzerinin karışmadığı doğal topraklarda bulunan domalanın bulunduğu yerlerde yeşil renkli, küçük sarı çiçekleri olan bitkiler yetişiyor. Bu tür bitkilerin var olduğu yerlerde domalan da bulunuyor. Toprağın altında yetişen ve dışarıdan bakıldığında hiçbir şekilde nerede olduğu belli olmayan domalan, değnek veya bıçak yardımıyla aranıyor. Olduğu yerde ise diğer topraklardan farklı bir ses getiriyor. Domalan eğer fazlaca büyümüşse, toprağı biraz kabartabiliyor. Bu şekle geldiğinde bulmak daha kolay oluyor” dedi.
DOMALAN KÖYLÜNÜN İKİNCİ HARMANI OLDU
Köylerinin bulunduğu yerde yer altı su kaynağı olmadığı için tarlalarını sulayamadıklarını ve tek umutlarının yağan rahmet olduğunu ifade eden Ahmet Atalay ise domalanın kilogram fiyatının yaklaşık 30-40 lira civarında olduğunu belirterek, “Çiftçiler olarak biz bütün bahar boyunca yaz mevsiminin gelmesi ve tarlalarda harman döneminin başlamasını bekliyoruz. Domalanın çıktığı dönemlerde ise hem güzel bir besin kaynağına sahip oluyoruz, hem de satarak elde ettiğimiz ürünü satarak ciddi miktarlarda para kazanıyoruz. Bu nedenle diyebilirim ki, biz çiftçilerin ikinci harmanı domalandır” diye konuştu.