POLONYA İZLENİMLERİ -1-
Mustafa ARSLAN
Geçtiğimiz 9-13 Mayıs tarihleri arasında merkezi Maastricht’te bulunan Avrupa Gazetecilik Merkezi (EJC) ve AB Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü’nün daveti üzerine, Uygulamada AB Politikalı konulu seminere Polonya’da katıldık.
Doğrusu yukarıda tırnak içinde belirtildiği kadar formel bir ortamda geçmedi program. Katılıma müsait, sormaya ve hatta sorgulamaya açık bir hava hakim oldu.
Varşova merkezindeki Sofitel Otele yerleştikten sonra, bir grup arkadaşla Eski Şehri gezdik. Eski Şehir için en isabetli zaman Pazar günü olmalıydı. Zira Polanya belki de Avrupa’nın ‘en Hıristiyan’ ülkesi. Nerede ise adım başı kilise var şehrin bu bölgesinde.
Bir diğer dikkat çekici nokta kiliselere akın akın girip çıkan insanlar. Papa Jean Paul bu topraklardan çıkmış bir Hıristiyan din adamı.
Her yer heykeller ve sanat eserleri ile dolu. 300 yılı aşkın geçmişe sahip binaların oluşturduğu Eski Şehir, üst üste yığılmış kiliseler ve tarihi günümüze taşıyan sembollerin toplanma mekanı olmuş.
Ağır yağ kokularının rahatsız ediciliğine rağmen önünden geçmek zorunda kaldığımız geleneksel lokantaların yanı sıra ‘kebab’çılar da mevcut. Avrupa’daki girişimci Türkler ile Araplar’ın dönerci ve köftecileri mevcut Polonya’nın başkentinde. Lehler’in damakları bu lezzeti keşfetmiş ve anlaşıldığı kadarı ile de fazlası ile memnun etmiş. O kadar ki örneğin Efes Kebap markası altında Polonyalılar da kebapçı işletiyor.
Polonya kehribarları ile ünlü. Eski Şehir’de bu ünü hak edecek ürünler pazarlanıyor. Pek çok ülkede gördüğümüz Çin istilası buralara uğramamış.
Para birimleri Zloti. 1 Euro 4 zloti, 1 TL 2 Zloti ediyor. Hemen her sokak başı cadde üzerinde Kantorlara (döviz büroları) rastlamak mümkün.
LEHLERE TANIDIĞIZ
Osmanlı Lehistan'a hep sempati ile bakmış.
Bu topraklarda Osmanlı’yı dolayısı ile biz torunlarını sevdiren bir önemli tarihi olay var. Kimileri efsane olarak nitelese de kabul gören anlayışa göre; Lehistan’ın Ruslar tarafından işgal edilmesinden sonra 1.5 asır boyunca Osmanlı elçileri katıldıkları programda Lehistan elçisinin salonda var olup olmadığı sormuş, yardımcısı da ‘yoldadır efendim’ diye cevap vermiş bıkmadan usanmadan. Bu tavır halen minnetle anılan bir tavır.
İstanbul’da kurduğumuz Polinezköy de bize karşı duyulan sempatinin bir diğer nedeni.
En önemli edebiyatçıları İstanbul’a göçmüş ve koleradan ölmüş bir kişi.
Osmanlı sarayı bu topraklardan çok sayıda gelini kabul etmiş.
Tatar birliklerinin gafleti ve görece yardımı ile Viyana Kuşatması’nda yenilgimizi hazırlayan Sobieski halen buralarda bir kahraman olarak anılıyor.
Chopin de Lehler’in dünyaca ünlü müzisyenleri. Varşova Havaalanı onun adını taşıyor.
Bir ifadeye göre 3 bin bir ifadeye göre 10 bin Türk bu topraklarda iş yapıyor. Gıda ile birlikte inşaat sektöründe de girişimci kardeşlerimiz iş başında.
THY’nin ortak uçuş yaptığı LOT Havayolları uçağı ile dönüş yaptık. Bosna-Hersek Havayolları’ndan sonra THY’nin LOT’a da talip olması gurumuzu okşayan haberlerden oldu.
BENZERLİKLERİMİZ
Polonya ile Türkiye arasında AB açısından kimi benzerlikler dikkat çekiyor. En belirgin olanları nüfus, nüfusa paralel olarak AB’nin göçten duyduğu kaygı, tarım sektörünün ağırlığı ve devamla bölgesel etki gücü. Bu açıdan bakıldığında Polonya seçimi bizim açımızdan son derece isabetli bir seçim olmuş oldu. Önümüzdeki bölümde sunumları işlerken bu konulara daha yakından bakacağız.
KONYA-POLONYA
Konya-Polonya arasında yakın zamanda kurulan bağlar var. Konya Şeker’in davetlisi olarak Konya’ya gelen Polonyalı Pancar Üreticileri Birliği Başkanını uzun süre ağırlamış olduk. Geçirdiği kalp krizinin Hastane Acil Servisi kapısında olması da bir ilginç not. Öte yandan My City Projesi çerçevesinde Türkiye’nin 6 şehri Avrupa’nın 6 şehri ile irtibat halinde. Proje çerçevesinde Varşovalı sanatçı Konya’da bir heykel yapacak.
Varşova stressiz, yaşanası bir şehir.
Çok geniş caddelerinin kenarları caddeler kadar geniş yeşil bantlarda donatılmış. Ağaçlarla birlikte çimler de dokuyu oluşturuyor. Ayrıca şehrin belirli bölgelerinde son derece büyük parklar mevcut. Meçhul asker anıtının bulunduğu meydan birkaç yüzbin kişiyi alabilecek kapasite olmalı. Anıtın hemen arkasındaki park su ve kuş seslerinin birbirine karıştığı, yeşilin türlü tonlarının hakim olduğu bir park. Şehrin diğer bölgelerinde olduğu gibi parklar da heykel ve sanat eserleri ile donatılmış durumda.
YOĞUN PROGRAM
Hemen belirtmeliyim ki; programın her aşamasında ciddi bir heyet, hatta resmi heyet muamelesine tabi olduk. Ciddi brifingler aldık. Ziyaretimizin ilk günü ulaşım ve serbest zamana ayrılırken, 2, 3 ve 4. günler son derece yoğun seminer programının icrasını oluşturdu. Son günümüz de dönüş yolculuğuna ayrılmıştı.
Programların içeriğine yarın ve ihtiyaç kalırsa ertesi gün girmeyi düşünüyoruz. Burada fikir vermesi açısından programımız hakkında kısa bilgi vermek isterim; Pazartesi günü saat 9’da başlayan seminerin ilk sunumu ve belki de en önemli sunumu Adam Balcer tarafından yapıldı. Sunumda Polonya’nın AB’ye üyeliği ve Polonya’da yaşanan dönüşümdeki etkisi işlenmekle birlikte Türkiye-AB ilişkileri üzerine zaman zaman soru-cevap zaman zaman beyin fırtınası yaşandı.
Akşam yemeğinin yediğimiz restoranın yakınlarında Merhum Devlet Başkanı anısına düzenlenen anma etkinliğini de gözlemleme imkanı bulduk.
Gece yarısı biten programın sabahı da erkendi. Saat 7’de Podlaskie Eyelati’ne yola çıktık. İlk programımız Podlaskie Yerel Yönetimleri, Avrupa Fonları Bürosu ve Podlaskie Bölgesel Kalkınma Vakfı ile ortak toplantı şeklinde gerçekleşti. Bialystok Tıp Fakültesi’ni ziyaret ve sunumdan sonra Polonya Müslümanlar Birliği’ni ziyaret ettik ki üçüncü önemli programımız burada gerçekleşmiş oldu. Son olarak akşam saatlerine doğru Beyaz Rusya Sınırı’nda yer alan Kuznica Bialostocka-Bruzgi sınır kapısında son derece uzun ve ilgi alanımızın dışında çok sayıda unsur barındıran gezimizi gerçekleştirdik. Erken başlayan gün geç saatlerde, yorucu bir yolculukla tamamlanmış oldu.
Üçüncü seminer günümüz görece rahat bir içeriğe sahipti. Göç Araştırmaları Merkezi’ni ziyaretimizin ardından Varşova Ayaklanma Müzesi’ni gezdik.
Programda Proje Asistanı Hollanda’dan Diana Lungu ve Polonya’dan Andrzej Krajewski’nin yakın ilgilerini gördük.
SAKİN İNSANLAR
YARIN: ADAM KARNINDAN KONUŞMADI