Türkiye Ziraatçılar Birliği (TZB) Genel Başkanı İbrahim Yetkin, “Bu yıl Kurban bayramında hayvan kesilmemesini, bağış yapılmasını önerdi” ilahiyatçılardan tepki geldi. İlahiyatçılar, kurbanda mutlaka hayvanın kesilmesi gerektiğini belirterek, kurban kesilmeden verilen bağışın sadaka olacağını belirtiyor.
“BAĞIŞ YAPMAK SADAKA YERİNE GEÇER”
Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Orhan Çeker, kurban kesilmeyip bağış yapılmasının söz konusu olamayacağını söyledi. Kurban görevinin kurban kesilmeden yerine getirilemeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Orhan Çeker, “Kurbanın kanı akıtılmadan, kurban görevi yerine gelmez. Kurban kesmeyip bağış yapmak normal bir sadaka yerine geçer. Fakat kurban kesmek şartıyla bir derneğe, vâkıfa veya başka bir kuruma bağış yapılabilinir. Aynı zamanda kurban bağışını alan kişi parayı verenin adına kesmek zorundadır. Bu da yapılmazsa parayı veren kişi yine kurban kesmiş sayılmaz. Kurban yetersiz diyerek bağış yapılsın anlayışı yanlıştır. Bunun yerine kurbanlık ithal edilebilinir veya vekâletle kurban kestirilebilinir” diye konuştu.
“KURBAN BULAMAYAN VEKALET VERSİN”
SÜ İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yaman da Allah’a yaklaşma amacı ve anlamı taşıyan kurban ibadetinin, ancak belli hayvanların bilinen kesim yöntemiyle Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi yoluyla yerine getirilebilen özel bir ibadet olduğunu söyledi. “Böyle olduğu için bedelinin veya kendisinin bağışlanması biçiminde edâ edilmesi söz konusu olamaz” diyen Prof. Dr. Ahmet Yaman, şunları kaydetti: “Daha açık ifadeyle, kurban kesmek yerine parasını veya canlı olarak kendisini bir fakire ya da hayır kurumuna bağışlayarak bu ibadet yerine getirilemez. Bu durumda verilen para ya da canlı hayvan kurban değil, herhangi bir sadaka olur. Kurbanlık hayvan arzının yetersiz oluşu, bu ibadetin başka yollarla eda edilebilmesine gerekçe olamaz” dedi. Kasıtlı bir yönlendirme ya da spekülasyon, vurgunculuk yoksa ve gerçekten kurbanlık hayvan darlığı varsa bu takdirde dışarıdan canlı hayvan ithali gibi çözüm yollarının aranmasına da dikkat çeken Yaman, bur diğer çözümün de yaşanılan yerde uygun hayvan bulunamaması halinde vekâlet yoluyla bu yükümlülüğün yerine getirilmesi olduğunu kaydetti. Yaman, dünyanın değişik yerlerindeki Müslümanlara yardım elini uzatan ve bu yöndeki çalışmalarıyla güven veren kuruluşlara kurban kesme vekâleti verilerek sorumluluk yerine getirilebileceğinin de altını çizdi. Aralarındaki bazı farklı yaklaşımlara rağmen bütün mezhepler, kurbanın son derece önemli bir ibadet olduğunu vurgulamaktan geri durmadığını dile getiren Yaman, “Ona sünnet-i müekkede diyenler de bunun herhangi bir sünnet gibi algılanmaması gerektiğini, dolayısıyla terk etmenin hiç de hoş karşılanmayacağını belirtmişlerdir. Hatta bu duyarlılığı ifade etmek için bazı müctehitler, kurban kesmenin “vacip bir sünnet” olduğunu söylemişlerdir. Kurban ibadetiyle yükümlü olmak için Müslüman olmak, hür olmak, aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak, mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak, dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak gibi beş şartın var olması gerekmektedir” dedi.
SPEKÜLATÖRLER YİNE SAHNEDE
Tüketiciler Birliği, yaklaşan kurban bayramı öncesi et spekülatörlerinin yine sahneye çıktığını belirterek, üreticileri spekülatörlere itibar etmemeleri konusunda uyardı. Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Dinç, kurban bayramı öncesi büyükbaş ve küçükbaş piyasasında hareketlilik yaşandığını söyledi. Hareketlikle spekülatörlerin yine ortaya çıktığını anlatan Dinç, ''Et spekülatörleri geçen yıl olduğu gibi bu yıl da kurbanlıkların fiyatlarını yükseltmek için sahneye çıktı. Geçen yılki oyun bu yıl da oynanıyor'' dedi. Dinç, spekülatörlerin ülkede hayvan sayısının azaldığını ve tosun fiyatlarının 5 bin liraya kadar çıktığını söylediğini belirterek, aynı çevrelerin geçen yıl da kurban bayramı öncesi benzer açıklamalar yaparak hayvan sahiplerini yüksek beklentiye soktuğunu anımsattı. Üretici ile tüketiciyi karşı karşıya getiren ve üreticileri ciddi heves ve beklentilere sokan bu tür spekülatif açıklamalardan uzak durulması gerektiğini söyleyen Dinç, üreticilerin aklı selimle hareket etmesini umut ettiklerini bildirdi. Üreticilere uyarılarda bulunan Dinç, şunları kaydetti: ''Üreticilerimize spekülasyonlara kanmayarak fiyatlarını makul seviyelerde tutmalarını öneriyoruz. Aksi takdirde geçen yıl olduğu gibi bu yıl da hayvanları ellerinde kalabilir. Tüketici yüksek fiyat nedeniyle hayvan almaktan vazgeçebilir. Üreticiler kurbanlıklarını bayram günü yarı fiyattan satmak zorunda kalabilir ya da hayvanları yok pahasına aracılara kaptırılabilir.'' ''KURBANLIK İÇİN ACELE ETMEYİN'' Dinç, Kurban Bayramı’nda 1 milyon civarında hayvan kesileceğinin tahmin edildiğini belirterek, arife günü ya da bayramın birinci günü kurbanlıkların alınması ve aceleci olunmaması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların maddi durumlarını gözden geçirerek kurban mükellefiyetlerinin olup olmadığına bakmalarını öneren Dinç, kurbanlık alışverişi için nakit parayla pazara çıkılmasını ve fiyatların yüksek olması durumunda bayramın son gününe kadar beklenilmesini tavsiye etti. Kurban Bayramı sonrası hayvan varlığının azalacak olması nedeniyle et fiyatlarının daha da yükselebileceğini bildiren Dinç, bu nedenle kurban kesmek yerine bağışta bulunulması çağrısı yaptı. Özellikle sel felaketi nedeniyle zor günler geçiren Pakistan başta olmak üzere Filistin, Afrika, Endonezya, Keşmir gibi bölgelere bağış yapılabileceğini dile getiren Dinç, ''Bu bölgelerde 200 liraya kurban kestirilebilmektedir. Yapılan yurtdışı bağışlar hem milletlerarası kardeşlik bağlarını güçlendirirken hem de iç piyasadaki kurban talebini azaltarak fiyatlar üzerindeki baskıyı azaltacaktır'' diye konuştu.
HASAN AYHAN
“BAĞIŞ YAPMAK SADAKA YERİNE GEÇER”
Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Orhan Çeker, kurban kesilmeyip bağış yapılmasının söz konusu olamayacağını söyledi. Kurban görevinin kurban kesilmeden yerine getirilemeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Orhan Çeker, “Kurbanın kanı akıtılmadan, kurban görevi yerine gelmez. Kurban kesmeyip bağış yapmak normal bir sadaka yerine geçer. Fakat kurban kesmek şartıyla bir derneğe, vâkıfa veya başka bir kuruma bağış yapılabilinir. Aynı zamanda kurban bağışını alan kişi parayı verenin adına kesmek zorundadır. Bu da yapılmazsa parayı veren kişi yine kurban kesmiş sayılmaz. Kurban yetersiz diyerek bağış yapılsın anlayışı yanlıştır. Bunun yerine kurbanlık ithal edilebilinir veya vekâletle kurban kestirilebilinir” diye konuştu.
“KURBAN BULAMAYAN VEKALET VERSİN”
SÜ İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yaman da Allah’a yaklaşma amacı ve anlamı taşıyan kurban ibadetinin, ancak belli hayvanların bilinen kesim yöntemiyle Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi yoluyla yerine getirilebilen özel bir ibadet olduğunu söyledi. “Böyle olduğu için bedelinin veya kendisinin bağışlanması biçiminde edâ edilmesi söz konusu olamaz” diyen Prof. Dr. Ahmet Yaman, şunları kaydetti: “Daha açık ifadeyle, kurban kesmek yerine parasını veya canlı olarak kendisini bir fakire ya da hayır kurumuna bağışlayarak bu ibadet yerine getirilemez. Bu durumda verilen para ya da canlı hayvan kurban değil, herhangi bir sadaka olur. Kurbanlık hayvan arzının yetersiz oluşu, bu ibadetin başka yollarla eda edilebilmesine gerekçe olamaz” dedi. Kasıtlı bir yönlendirme ya da spekülasyon, vurgunculuk yoksa ve gerçekten kurbanlık hayvan darlığı varsa bu takdirde dışarıdan canlı hayvan ithali gibi çözüm yollarının aranmasına da dikkat çeken Yaman, bur diğer çözümün de yaşanılan yerde uygun hayvan bulunamaması halinde vekâlet yoluyla bu yükümlülüğün yerine getirilmesi olduğunu kaydetti. Yaman, dünyanın değişik yerlerindeki Müslümanlara yardım elini uzatan ve bu yöndeki çalışmalarıyla güven veren kuruluşlara kurban kesme vekâleti verilerek sorumluluk yerine getirilebileceğinin de altını çizdi. Aralarındaki bazı farklı yaklaşımlara rağmen bütün mezhepler, kurbanın son derece önemli bir ibadet olduğunu vurgulamaktan geri durmadığını dile getiren Yaman, “Ona sünnet-i müekkede diyenler de bunun herhangi bir sünnet gibi algılanmaması gerektiğini, dolayısıyla terk etmenin hiç de hoş karşılanmayacağını belirtmişlerdir. Hatta bu duyarlılığı ifade etmek için bazı müctehitler, kurban kesmenin “vacip bir sünnet” olduğunu söylemişlerdir. Kurban ibadetiyle yükümlü olmak için Müslüman olmak, hür olmak, aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak, mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak, dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak gibi beş şartın var olması gerekmektedir” dedi.
SPEKÜLATÖRLER YİNE SAHNEDE
Tüketiciler Birliği, yaklaşan kurban bayramı öncesi et spekülatörlerinin yine sahneye çıktığını belirterek, üreticileri spekülatörlere itibar etmemeleri konusunda uyardı. Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Dinç, kurban bayramı öncesi büyükbaş ve küçükbaş piyasasında hareketlilik yaşandığını söyledi. Hareketlikle spekülatörlerin yine ortaya çıktığını anlatan Dinç, ''Et spekülatörleri geçen yıl olduğu gibi bu yıl da kurbanlıkların fiyatlarını yükseltmek için sahneye çıktı. Geçen yılki oyun bu yıl da oynanıyor'' dedi. Dinç, spekülatörlerin ülkede hayvan sayısının azaldığını ve tosun fiyatlarının 5 bin liraya kadar çıktığını söylediğini belirterek, aynı çevrelerin geçen yıl da kurban bayramı öncesi benzer açıklamalar yaparak hayvan sahiplerini yüksek beklentiye soktuğunu anımsattı. Üretici ile tüketiciyi karşı karşıya getiren ve üreticileri ciddi heves ve beklentilere sokan bu tür spekülatif açıklamalardan uzak durulması gerektiğini söyleyen Dinç, üreticilerin aklı selimle hareket etmesini umut ettiklerini bildirdi. Üreticilere uyarılarda bulunan Dinç, şunları kaydetti: ''Üreticilerimize spekülasyonlara kanmayarak fiyatlarını makul seviyelerde tutmalarını öneriyoruz. Aksi takdirde geçen yıl olduğu gibi bu yıl da hayvanları ellerinde kalabilir. Tüketici yüksek fiyat nedeniyle hayvan almaktan vazgeçebilir. Üreticiler kurbanlıklarını bayram günü yarı fiyattan satmak zorunda kalabilir ya da hayvanları yok pahasına aracılara kaptırılabilir.'' ''KURBANLIK İÇİN ACELE ETMEYİN'' Dinç, Kurban Bayramı’nda 1 milyon civarında hayvan kesileceğinin tahmin edildiğini belirterek, arife günü ya da bayramın birinci günü kurbanlıkların alınması ve aceleci olunmaması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların maddi durumlarını gözden geçirerek kurban mükellefiyetlerinin olup olmadığına bakmalarını öneren Dinç, kurbanlık alışverişi için nakit parayla pazara çıkılmasını ve fiyatların yüksek olması durumunda bayramın son gününe kadar beklenilmesini tavsiye etti. Kurban Bayramı sonrası hayvan varlığının azalacak olması nedeniyle et fiyatlarının daha da yükselebileceğini bildiren Dinç, bu nedenle kurban kesmek yerine bağışta bulunulması çağrısı yaptı. Özellikle sel felaketi nedeniyle zor günler geçiren Pakistan başta olmak üzere Filistin, Afrika, Endonezya, Keşmir gibi bölgelere bağış yapılabileceğini dile getiren Dinç, ''Bu bölgelerde 200 liraya kurban kestirilebilmektedir. Yapılan yurtdışı bağışlar hem milletlerarası kardeşlik bağlarını güçlendirirken hem de iç piyasadaki kurban talebini azaltarak fiyatlar üzerindeki baskıyı azaltacaktır'' diye konuştu.
HASAN AYHAN