Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Alaaddin Aköz, yaptığı açıklamada, bazı kaynakların Hıdırellez'in Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğunu belirtirken, bazılarında ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarından doğduğunun anlatıldığını ifade etti.
Doç. Dr. Aköz, ancak ilk çağlardan itibaren Mezopotamya, Anadolu, İran, Balkanlar ve Doğu Akdeniz ülkelerinde baharın veya yazın gelişiyle ilgili çeşitli kutlama etkinliklerinin yapıldığının bilindiğini söyledi.
Türk kültüründe ise Hıdırellez'in Hızır ve Hazreti İlyas'ın yeryüzünde buluştuğu gün olarak kutlandığını ifade eden Aköz, Hızır ile Hazreti İlyas'ın her yıl olduğu gibi 6 Mayısta bir araya gelip insanların dileklerini yerine getirmelerine yardımcı olacağına, hastalara şifa vereceğine inanıldığını belirtti.
Hızır'ın baharda her yeri dolaşarak bolluk ve sağlık dağıttığının düşünüldüğünü ifade eden Aköz, şunları kaydetti: “Hıdırellez kutlamaları ise genel olarak kırlarda, su kenarlarında ve türbelerin çevresinde yapılıyor. Hıdırellez'de akraba veya yakınlar, evde hazırladıkları yemekleri kırlara giderek birlikte yiyip eğleniyor. Hıdırellez akşamı yapılan ilginç ritüeller ise bugün dağıtıldığına inanılan bolluk, bereket ve sağlıktan yeterince yararlanılabilmesini amaçlıyor. Hızır'ın o gece dolaştığı yerlere bereket vereceği inancıyla yiyecek kapları ve içine para konulan keselerin ağızları açık bırakılıyor. En yaygın olan adet ise gül dallarına akşamdan, dileklerin yazıldığı kağıt veya mendil bağlamak. Bazı yerlerde ise ağaç dallarına niyet kurdeleleri bağlanıyor.”
Doç. Dr. Aköz, 6 Mayısın Müslümanlar için olduğu kadar Hıristiyanlık'ta da bayram olarak kutlandığını belirtti. Hıdırellez gününün yine 6 Mayısta Hıristiyanlar tarafından Aya Yorgi Yortusu olarak kutlandığını ifade eden Aköz, şunları kaydetti: “Türkiye'de Hızır isminin kullanıldığı çok sayıda kilise vardır. Osmanlıda bir yıl yaz ve kış olarak ikiye ayrılıyordu. Hıdırellez, 6 Mayıstan 8 Kasıma kadar olan yaz döneminin başlangıcıydı. Hıdırellez kutlamaları Türk kültüründe ise ilk olarak Gılgamış Destanı'nda görülüyor. Arapçada 'Hızır' kelimesi yeşillik anlamına gelir. Hıdırellez kutlama ritüelleri, Müslümanlık ve Hristiyanlıkta birbirine çok yakındır. Türkiye'de ateş yakılıp üzerinden atlanması, ateş etrafında dans edilmesi, bugüne özel temizlik yapılması ve özel yerlerin ziyaret edilmesi en yaygın adetlerdendir.”