Sıcak yaz günlerinin geride kalması ve sonbaharın serin yüzünü göstermesiyle birlikte Konya’da geleneksel kış telaşı tam manasıyla başladı. Gece sıcaklıklarının düşüşe geçtiği günlerde, Konyalılar kış mevsimini eksiksiz karşılamak adına mutfaklarda ve mahalle aralarında yoğun mesai harcıyor.
Mahalle aralarından yükselen odun ateşi kokuları, domates ve biber salçalarının kaynadığı dev kazanlar, çatı katı ve balkonlarda kurumaya bırakılan tarhanalar, Konya’nın tarihi sokaklarında kışın habercisi oldu. Geleneksel mutfak kültürünün en canlı örneklerinin sergilendiği Konya'da, kışlık rızık hazırlığı sadece bir ihtiyaç değil, aynı zamanda mahalle kültürünün, yardımlaşmanın ve dostluğun da bir simgesi olarak öne çıktı.
İMECE KÜLTÜRÜ SOKAKLARDA CANLANIYOR
Özellikle Karatay, Meram ve Selçuklu’nun mahallelerinde komşular bir araya gelerek imece usulüyle kışlık hazırlık yapıyor. Sabahın erken saatlerinde kurulan kazanlarda saatlerce pişirilen salçalar, açılan yufkalar ve titizlikle dizilen kurutmalıklar, Konyalı hanımların maharetli ellerinden geçiyor. Eski Meram sokaklarında komşularıyla birlikte kışlık salça kaynatan Konyalı vatandaş, “Bizim Konya’nın ayazı serttir, tedbirsiz yakalanmaya gelmez. Ağustostan başlarız, eylülün sonuna kadar devam ederiz. Domateslerimizi, biberlerimizi pazardan halden uygun fiyata kapatırız. Komşularla toplanırız; bir gün birimizin salçasını yaparız, ertesi gün diğerimizin. Kazanların altında odun ateşini yakarız, karıştıra karıştıra pişiririz. Bizde kış hazırlığı tek başına yapılmaz. Sohbetle, çayla, imeceyle yapılır. Bu gelenek bize büyüklerimizden kaldı, biz de gelinlerimize, kızlarımıza öğretiyoruz" ifadelerini kullandı.
'KONYALILAR BOĞAZINA DÜŞKÜNDÜR'
Konya mutfağının vazgeçilmezi olan, süzme yoğurt ve yarma ile özel olarak hazırlanan Konya Tarhanası da yerini aldı. Kurutulması büyük hassasiyet gerektiren tarhana, bezlerin üzerine serilerek sonbahar güneşinde kurumaya bırakıldı. Kurutmalık ürünlerin ve Konya’nın simgesi haline gelen çiçek bamyanın bu yılki durumunu değerlendiren Konyalı esnaflar, “Konyalılar mutfağına, boğazına düşkündür. Kışın pazarın, sebzenin tadı başka olur ama yazın lezzetini kışa taşımak Konya’nın şanındandır. Çiçek bamya bu yıl da revaçta. Fiyatı biraz yüksek olsa da bizim insanımız düğününde, özel gününde bamyasız yapamaz. Bunun yanında patlıcan, biber ve kabak kurutmalıklarımıza ilgi büyük. Kurutulmuş ürünler kışın hem sağlıklı bir alternatif oluyor hem de bütçeyi koruyor. Hemşehrilerimiz kışlık pul biberini, nanesini, iç harçlarını şimdiden stokluyor" diye konuştu.
PAZARLARDA KIŞLIK HAREKETLİLİK
Kış hazırlıklarının hız kazanmasıyla birlikte semt pazarlarında ve Kadınlar Pazarı’nda (Melike Hatun Çarşısı) da yoğunluk tavan yaptı. Kışlık turşu kurmak, konservelik sos hazırlamak ve dondurucuya malzeme koymak isteyen vatandaşlar pazarlara akın ediyor. Kapya biber, tarhanalık domates, salatalık ve kornişon tezgahları en çok rağbet gören ürünler arasında.
TURŞULAR KURULUYOR, ERİŞTELER KESİLİYOR
Kış sofralarının vazgeçilmez garnitürü olan turşular da sebze tezgahlarının renklenmesiyle birlikte bidonlardaki yerini aldı. Sirkeli, sarımsaklı özel kurma usulleriyle hazırlanan turşular, serin ve karanlık kilerlerde olgunlaşmaya bırakıldı. Diğer yandan evlerde toplanan kadınlar, kış boyunca tüketilecek olan ev eriştesini ve mantıları imece usulüyle kesip kurutuyor. Kendi evinde komşularıyla erişte kesen Konyalı vatandaşlar, "Birkaç gündür yoğun bir tempo içindeyiz. Önce turşularımızı kurduk, soslarımızı kavanozlara vakumladık. Bugün de komşularımızla erişte günümüz. Unumuzu, yumurtamızı aldık, hamurumuzu yoğurduk. İnce ince kesip kurutuyoruz. Kışın çorbalara atarız, makarna gibi pişiririz. Çocuklar da çok seviyor. Yorgunluğu hiç hissetmiyoruz çünkü muhabbetle yapıyoruz. Rabbim ağız tadıyla yemek nasip etsin” dedi.
PAZARCI ESNAFI DA DÜKKAN SAHİBİ DE MEMNUN
Kışlık alışverişlerin tavan yaptığı bu dönemde pazarcı esnafı da satılan sebze ve meyveden memnun. Konya’da kışlık hazırlıkları sadece gıda stoklamaktan ibaret kalmıyor; aynı zamanda komşuluk ilişkilerini pekiştiren, paylaşmayı artıran bir değer olarak varlığını sürdürüyor. Hazırlanan ürünlerden durumu olmayan komşulara, öğrenci evlerine ve akrabalara pay çıkarılması, Konya’nın kadim yardımlaşma kültürünün en güzel örneklerinden biri olarak dikkat çekti. Soğuk ayazı ile bilinen Konya, bu yıl da biriktirilen emekler, dualar ve imece usulü hazırlanan zengin sofralarıyla kış mevsimini karşılamaya hazır.