Sadreddin Konevi'nin fazla tanınmamasının sebebi insanlar fazla araştırmadıklarından kaynaklandığını belirten Doç. Dr. Ekrem Demirli, Konevi'nin Mevlana'da olduğu gibi ticarileştirilmemesi gerektiğini söyledi
KONEVİ SEMPOZYUMU'NUN ARDINDAN - 2
Sadreddin Konevi Hazretleri'nin 9 eserini Türkçeye çeviren ve kendisi için Konevi Uzmanı denilen İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tasavvuf Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ekrem Demirli ile Sadreddin Konevi üzerine...
Sadreddin Konevi Hazretleri'nin 9 eserini Türkçeye çeviren ve kendisi için Konevi Uzmanı denilen İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tasavvuf Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ekrem Demirli ile Sadreddin Konevi üzerine...
* İslam dünyasında çok önemli bir yeri olan Sadreddin Konevi Hazretleri hakkında insanlar çok az bilgi sahibi bunun sebebi nedir?
- Bunun sebebini iki açıdan ele almak gerek. Birincisi Sadreddin Konevi biraz kendisi buna yol açmış veya tercih etmiş diyelim. Sadreddin Konevi çok özel bir gayretle kendisini takip edebilecek insanlara hitap etmiştir. Kitaplarını buna göre yazmıştır. Konevi Hazretleri'nin kitapları günümüz kitapları gibi okuyarak anlaşılması imkansızdır. Kitaplar üzerinde bir çalışma yapmadan, kendimizi geliştirmeden Konevi Hazretlerini anlamamamız mümkün değildir. Bu durum Konevi'nin daha az takip edilmesini neden olmuştur. Aslında bu Konevi hakkında fazla bilgi sahibi olmama halkla ilgili bir durumdur. Okuryazarlar, ilim adamları ve entelektüeller Konevi Hazretlerini takip etmişlerdir.
Konevi Hazretleri hakkında fazla bilgi sahibi olunmamasının ikinci sebebi ise özellikle insanların ilgisizliğidir. İnsanlar daha kolay olana yatkın oluyorlar. Emek vererek takip etmede ihmal içindeler. Sadreddin Konevi ile iletişimsizlik aslında bize zarar vermektedir. Konevi İslam dünyasının en büyük insanlarından birisi. Konya'yı önemli kılan en önemli nedenlerden biri Konevi Hazretleri'dir. Bu nedenle insanların uğraş vererek Konevi'ni anlamaları, kitaplarını okumaları gerekiyor.
'KONEVİ'NİN KONYA'DA BULUNMASI KONYA'YI İSLAM DÜNYASININ ÖNEMLİ BİR MERKEZİ HALİNE GETİRMİŞTİR'
* Sadreddin Konevi'ni tanımamak ve anlamamak bize zarar vereceğine göre Konevi Türkiye ve Konya için önemi nedir?
- Türkiye ve Konya için önemi şöyle belirteyim. İslam dünyasında bilim merkezleri deyince Bağdat merkez olarak ortaya çıkar. Birçok kültür, bilim ve görüş Bağdat'tan çıkmıştır. Daha sonra Bağdat ile mukayese edilebilecek ikinci bilim merkezleri ortaya çıkmıştır. Mesela Mısır, Horasan, Endülüs ve Konya'dır. Konya Bağdat'tan sonra ikinci kültür ve bilim merkezidir. Bunu sağlayan ise Konevi'dir. Konevi'nin burada bulunması İslam dünyasında burayı çok önemli bir merkez haline getirmiştir. Konya'nın çok zengin bir tarihi bulunuyor. Bu zengin tarihin büyük çoğunluğu Konevi ve Mevlana sayesindedir. Konevi Hazretleri yaşadığı dönemde Konya'da bir okul oluşturmuştur. Hatta birçok bilim adamı Konya Araştırma Okulu der buna. Konevi sayesinde olan burası İslam dünyasının ilim ve kültürünün yayıldığı merkez olmasını sağlamıştır. Bu yönüyle Konya başka hiç bir şehir ile mukayese edilemeyecek derecede önemlidir. Konevi bu topraklara anlam kazandıran, mayalayan kişidir. Bu nedenle hepimiz Konevi'ne çok şey borçluyuz. Şimdi böyle bir durumda Sadreddin Konevi Hazretlerini tanımamak bize zarar verir. Konevi'nin önemli bir merkez haline getirdiği Konya onun yolunda tekrardan şimdikinden daha önemli bir yer olması sağlanmalıdır.
* 13. yüzyılda Konya'da yaşayan ve Konya'yı İslam dünyasının önemli bir merkezi haline getiren Sadreddin Konevi Hazretleri İslam düşüncesine nasıl bir katkıda bulunmuştur?
- Sadreddin Konevi Hazretleri hocası İbn-i Arabi Hazretleri ile birlikte İslam düşüncesine yeni bir ivme kazandırmıştır. Özetle Gazali ile birlikte zayıflayan 'Metafizik Düşünceyi' yeniden ihya etmiştir. Ve bu düşüncenin çağımıza kadar güçlü bir şekilde ulaşmasına katkı sağlamıştır. Metafizik düşünce dediğimiz zaman iki noktayı söylemem gerek. Birincisi her Müslüman İslam'ın evrenselliğini kabul eder. Evrensellikle söylenmek istenen İslam'ın her döneme, her insana ve her zamana hitap edebilir niteliktedir. Konevi Hazretleri burada bu evrenselliği daha felsefi bir dille ifade edebilmesidir. Yani tüm insanlar için insanlığın, bütün dönemlerinde sorunları tartışma bunlara çözümler getirme durumunu oluşturmuştur. Bu boyutuyla Konevi sayesinde Konya'da 13. yüzyılda inşa edilen düşünce insanlığın ortak sorunların; insanın Allah ile ilişkisini, insanın alemle ilişkisini ve insanın insanla ilişkisini tartışmıştır. Yine ahlak, nasıl kemale ereriz ve çevremize nasıl faydalı birer fert oluruz sorunları tartışılmış ve çözüm yolları üretilmiştir. Şöyle bir nokta daha söyleyelim Sadreddin Konevi'yi aslında çok tanımıyor ve anlamıyoruz ama İslam'ın günümüzce daha iyi anlaşılmasını sağlamış çok büyük bir düşünürdür.
'KONEVİ'NİN ESERLERİ MEVLANA'NIN ESERLERİNE GÖRE ANLAŞILMASI DAHA ZORDUR'
* Hazreti Mevlana ile Sadreddin Konevi Hazretleri arasındaki fark nedir?
- Mevlana popüler bir isim. Mevlana Hazretlerinin tanınmasını sağlayan bir takım araçlar da var. Mesela Mevlana'nın eserlerinden 'Mesnevi' daha sade bir dille yazılmış ve eserde hikayeler ve şiirler bulunuyor. Dolayısıyla 7'den 70'e herkes Mevlana'nın eserleri okuyor. Mevlana da evrensel bir düşünürdür. Ayrıca Mevlevilik ritüelleri ve sema Mevlana Hazretlerinin tanınmasında büyük rol oynamış. Cumhuriyet döneminde de Mevlana ve Mevlevilik üzerinde daha fazla durulmuştur. Sadreddin Konevi bu toprakların yetiştirdiği belki bir kaç düşünürden birisi olarak daha sınırlı bir gruba hitap etmiş. Daha okuyan, yazan ve entelektüel kesimine hitap etmiş. Konevi'nin ele aldığı konular daha zor ve çetrefillidir. Hatta Mevlana Hazretleri Konevi'ne uğraş alanından dolayı seni fazla kişi takip edemeyecektir demiştir. Şöyle bir hikaye anlatılır Konevi ve Mevlana arasında: Konevi Mevlana'ya üstad böyle zor konuları nasıl çok basit bir şekilde anlatıyorsun diye sorara. Mevlana ise Konevi'ne sen de neden basit konular böyle zor anlatıyorsun bunu nasıl başarıyorsun dediği rivayet edilir. Böyle bir konuşma geçmiş midir bilmiyoruz ama önemli olan Konya'nın bu iki büyük düşünürüne sahip çıkmasıdır. Bu iki insan çok değerlidir, bana Konya'yı Roma'dan veya başka yerden ayıran en büyük özellikle ne diye sorsanız ben Konevi ve Mevlana derim. Konevi ve Mevla'na Konya'yı Konya yapmışlardır. Konya'yı İslam dünyasının en şerefli illerinin arasına olmasını sağlamışlardır.
'KONEVİ'NİN ESERLERİNDEKİ TEMEL MEVZU ALLAH VE İNSAN İLİŞKİSİDİR'
* Sadreddin Konevi Hazretleri'nin 9 eserini Türkçeye çevirdiniz ve Konevi üzerine eserler ortaya koyuyorsunuz. Konevi Hazretleri'nin eserlerinde neyi ön plana çıkarmaktadır?
- Konevi Hazretleri'nin eserlerindeki temel mevzu Allah ve insan ilişkisidir. Bütün konular bu temelde ele alınır. Biz insan hakkında neler bilebiliriz ve insan hakkında bildiğimiz bilgiyle Allah bilmeye nasıl ulaşırız. Konevi'nin bütün felsefesi Allah hakkında daha çok bilgi sahibi olabilmek ve Allah alemle ilişkisini bilmek. Mesela; fıkıh, kelam ve diğer bilimlerden yine insan hakkında bilgi ediniyoruz. Fakat insan bilinmez bir meçhuldür. İbn-i Arabi ve Sadreddin Konevi insanın bu bilinmezliğini çok derinden keşfetmiş düşünürlerdir. Yani insanın nasıl bir muamma olduğunu ve Hz. Ali'nin söylediği gibi insanın nasıl bir alem olduğunu anlamışlardı. Dolayısıyla Konevi bütün dikkatini insana vermiş. İnsanın kemale ulaşması ve insanın ahlaken olgunlaşması üzerinde çalışmıştır. Biz ancak insan kemale ulaşırsa ve ahlaken olgulaşırsa Allah hakkında sağlıklı bilgi elde edebiliriz. Bu bakımdan Konevi'nin düşüncesini insanı tanımak buradan Allah'ı tanım diye özetleyebiliriz. Çünkü insanlar arasındaki bütün ilişkiler, irtibatlar ancak Allah'ı tanımakla mümkün olacaktır.
* İslam dünyası için çok önemli bir konumu bulanan ve birçok ilim adamı ile filozofu etkilemiş olan Sadreddin Konevi'yi ders kitaplarında görmemiz mümkün değil. Buna karşın lise ders kitaplarında yabancı filozofların birçoğunu ders olarak öğretiliyor. Ders kitaplarında Konevi'ye yer verilmemesinin sebebi nedir?
- Bunun sebebi Cumhuriyet döneminden itibaren oluşturulan yanlış eğitim politikalarının yanlışıdır. Birçok ilim adamımız ders kitaplarında yok. Ders kitaplarında yer verdiğimiz filozoflarımızda hak ettiği ölçüde değil. Genel olarak Sosyal bilimler ve beşeri bilimlerde sıkıntılar var. Bundan dolayı insanlarımız soyut düşüncelere, edebi metinlere ve en nihayetinde de İslam medeniyetinin birikimlerine ulaşamıyorlar. Bana göre ülkemizin en ciddi sorunu düşünce sığlığıdır. Buna neden olan kelime sığlığımızdır. İnsanlarımız artık günlük hayatlarında 300 kelimeyle konuşur hale geldiler. Artık bir kelime yazmaktan bile sıkılır olduk. Bu gidişle ve bu seviyede kaldığımız sürece Sadreddin Konevi ve diğer ilim adamlarımızla iletişim kurmamız mümkün değildir. İlim adamlarımızla iletişim kurmamız için kendimizi geliştirmemiz gerekiyor. Kelime dağarcığımızı genişletmeliyiz. Konevi ve diğer ilim adamlarımızı anlayarak onların sayesinde daha yukarıya çıkacağızdır. Kelime dağarcığımızı geliştirmediğimiz sürece bizim yukarı çıkmamız ve Konevi gibi Mevlana gibi ilim adamlarımızı anlamamız mümkün değildir. Bu bakımdan benim kanaatime göre ülkemizin okuryazarların bu meseleyi çok tartışması lazım. Neden bu büyük insanları sevmekten başka bir şey yapmıyoruz. Konevi'yi, Mevlana'yı, İbn-i Sina'yı ve birçok ilim adamımızı anlayarak kendimizi nasıl geliştiririz bunların çözüm yollarını bulmalıyız.
MEVLANA'DA YAPILAN HATA KONEVİ’DE YAPILMAMALI
* Konya'da yaşamış olan Sadreddin Konevi'nin insanlar tarafından öğrenilmesi için Konya'ya ne tür görevler düşmektedir?
- Ben burada Konya'nın görevini görevi Türkiye'den ayırt etmiyorum. Sadreddin Konevi Konyalı olsa da bence o Türkiyeli, Şamlı, Bosnalı, Mekkeli ve en nihayetinde tüm Müslümanların ilim adamlarıdır. Bu açından Konyalılara özel bir görev düşmüyor. Ama Konya Konevi Hazretleri'nin kabrine diğer insanlara göre daha yakın oldukları için diğer insanlara bunun daha fazla hatırlatmaları gerekiyor. Ancak bizim ülke insanı olarak şöyle bir yanlış algımız var. Biz ağıcı görüp ormanı unutan insanlarız. Halbuki hep dikkatimiz ormanda olmalı en nihayetinde bu ormanın kendisinden neşret ettiği Peygamberimize dikkatlerimizi yöneltmeliyiz. Yani Peygamberimiz olmadan hiç bir ilim adamının veya alimin bir anlamı olmaz. Yani dikkatimiz her zaman Peygamber Efendimizde ve ondan sonra topraklarımıza gelen ilim adamlarımızda olmalıdır. Bu anlamda Konevi Hazretlerine de gerekli önemi ülke olarak göstermeliyiz.
Ben insanlardan şunu istiyorum: Bu pek çok yerde de dile getiriliyor. Konya'da ticari maksatla özellikle Hazreti Mevlana ile ilgili olan durum Konevi'nde de olmaması gerekiyor. Yani Mevlana Hazretleri'nin ismi bir meta olarak görülerek, ticari gözle bakıldı. Birçok ürüne ve dükkana Mevlana'nın ismi verildi. Bu hata maalesef Hazreti Mevlana'da yapıldı bari Konevi Hazretleri'nde yapılmasın. Bunu aslında Konya'nın daha çok tartışması gerekiyor. Mevlana ve Konevi Hazretleri büyük bir ilim adamı diye düşünülmeli bunun üzerinden ticari bir maksat gütmek doğru değil.
MUSTAFA AKÇA
- Bunun sebebini iki açıdan ele almak gerek. Birincisi Sadreddin Konevi biraz kendisi buna yol açmış veya tercih etmiş diyelim. Sadreddin Konevi çok özel bir gayretle kendisini takip edebilecek insanlara hitap etmiştir. Kitaplarını buna göre yazmıştır. Konevi Hazretleri'nin kitapları günümüz kitapları gibi okuyarak anlaşılması imkansızdır. Kitaplar üzerinde bir çalışma yapmadan, kendimizi geliştirmeden Konevi Hazretlerini anlamamamız mümkün değildir. Bu durum Konevi'nin daha az takip edilmesini neden olmuştur. Aslında bu Konevi hakkında fazla bilgi sahibi olmama halkla ilgili bir durumdur. Okuryazarlar, ilim adamları ve entelektüeller Konevi Hazretlerini takip etmişlerdir.
Konevi Hazretleri hakkında fazla bilgi sahibi olunmamasının ikinci sebebi ise özellikle insanların ilgisizliğidir. İnsanlar daha kolay olana yatkın oluyorlar. Emek vererek takip etmede ihmal içindeler. Sadreddin Konevi ile iletişimsizlik aslında bize zarar vermektedir. Konevi İslam dünyasının en büyük insanlarından birisi. Konya'yı önemli kılan en önemli nedenlerden biri Konevi Hazretleri'dir. Bu nedenle insanların uğraş vererek Konevi'ni anlamaları, kitaplarını okumaları gerekiyor.
'KONEVİ'NİN KONYA'DA BULUNMASI KONYA'YI İSLAM DÜNYASININ ÖNEMLİ BİR MERKEZİ HALİNE GETİRMİŞTİR'
* Sadreddin Konevi'ni tanımamak ve anlamamak bize zarar vereceğine göre Konevi Türkiye ve Konya için önemi nedir?
- Türkiye ve Konya için önemi şöyle belirteyim. İslam dünyasında bilim merkezleri deyince Bağdat merkez olarak ortaya çıkar. Birçok kültür, bilim ve görüş Bağdat'tan çıkmıştır. Daha sonra Bağdat ile mukayese edilebilecek ikinci bilim merkezleri ortaya çıkmıştır. Mesela Mısır, Horasan, Endülüs ve Konya'dır. Konya Bağdat'tan sonra ikinci kültür ve bilim merkezidir. Bunu sağlayan ise Konevi'dir. Konevi'nin burada bulunması İslam dünyasında burayı çok önemli bir merkez haline getirmiştir. Konya'nın çok zengin bir tarihi bulunuyor. Bu zengin tarihin büyük çoğunluğu Konevi ve Mevlana sayesindedir. Konevi Hazretleri yaşadığı dönemde Konya'da bir okul oluşturmuştur. Hatta birçok bilim adamı Konya Araştırma Okulu der buna. Konevi sayesinde olan burası İslam dünyasının ilim ve kültürünün yayıldığı merkez olmasını sağlamıştır. Bu yönüyle Konya başka hiç bir şehir ile mukayese edilemeyecek derecede önemlidir. Konevi bu topraklara anlam kazandıran, mayalayan kişidir. Bu nedenle hepimiz Konevi'ne çok şey borçluyuz. Şimdi böyle bir durumda Sadreddin Konevi Hazretlerini tanımamak bize zarar verir. Konevi'nin önemli bir merkez haline getirdiği Konya onun yolunda tekrardan şimdikinden daha önemli bir yer olması sağlanmalıdır.
* 13. yüzyılda Konya'da yaşayan ve Konya'yı İslam dünyasının önemli bir merkezi haline getiren Sadreddin Konevi Hazretleri İslam düşüncesine nasıl bir katkıda bulunmuştur?
- Sadreddin Konevi Hazretleri hocası İbn-i Arabi Hazretleri ile birlikte İslam düşüncesine yeni bir ivme kazandırmıştır. Özetle Gazali ile birlikte zayıflayan 'Metafizik Düşünceyi' yeniden ihya etmiştir. Ve bu düşüncenin çağımıza kadar güçlü bir şekilde ulaşmasına katkı sağlamıştır. Metafizik düşünce dediğimiz zaman iki noktayı söylemem gerek. Birincisi her Müslüman İslam'ın evrenselliğini kabul eder. Evrensellikle söylenmek istenen İslam'ın her döneme, her insana ve her zamana hitap edebilir niteliktedir. Konevi Hazretleri burada bu evrenselliği daha felsefi bir dille ifade edebilmesidir. Yani tüm insanlar için insanlığın, bütün dönemlerinde sorunları tartışma bunlara çözümler getirme durumunu oluşturmuştur. Bu boyutuyla Konevi sayesinde Konya'da 13. yüzyılda inşa edilen düşünce insanlığın ortak sorunların; insanın Allah ile ilişkisini, insanın alemle ilişkisini ve insanın insanla ilişkisini tartışmıştır. Yine ahlak, nasıl kemale ereriz ve çevremize nasıl faydalı birer fert oluruz sorunları tartışılmış ve çözüm yolları üretilmiştir. Şöyle bir nokta daha söyleyelim Sadreddin Konevi'yi aslında çok tanımıyor ve anlamıyoruz ama İslam'ın günümüzce daha iyi anlaşılmasını sağlamış çok büyük bir düşünürdür.
'KONEVİ'NİN ESERLERİ MEVLANA'NIN ESERLERİNE GÖRE ANLAŞILMASI DAHA ZORDUR'
* Hazreti Mevlana ile Sadreddin Konevi Hazretleri arasındaki fark nedir?
- Mevlana popüler bir isim. Mevlana Hazretlerinin tanınmasını sağlayan bir takım araçlar da var. Mesela Mevlana'nın eserlerinden 'Mesnevi' daha sade bir dille yazılmış ve eserde hikayeler ve şiirler bulunuyor. Dolayısıyla 7'den 70'e herkes Mevlana'nın eserleri okuyor. Mevlana da evrensel bir düşünürdür. Ayrıca Mevlevilik ritüelleri ve sema Mevlana Hazretlerinin tanınmasında büyük rol oynamış. Cumhuriyet döneminde de Mevlana ve Mevlevilik üzerinde daha fazla durulmuştur. Sadreddin Konevi bu toprakların yetiştirdiği belki bir kaç düşünürden birisi olarak daha sınırlı bir gruba hitap etmiş. Daha okuyan, yazan ve entelektüel kesimine hitap etmiş. Konevi'nin ele aldığı konular daha zor ve çetrefillidir. Hatta Mevlana Hazretleri Konevi'ne uğraş alanından dolayı seni fazla kişi takip edemeyecektir demiştir. Şöyle bir hikaye anlatılır Konevi ve Mevlana arasında: Konevi Mevlana'ya üstad böyle zor konuları nasıl çok basit bir şekilde anlatıyorsun diye sorara. Mevlana ise Konevi'ne sen de neden basit konular böyle zor anlatıyorsun bunu nasıl başarıyorsun dediği rivayet edilir. Böyle bir konuşma geçmiş midir bilmiyoruz ama önemli olan Konya'nın bu iki büyük düşünürüne sahip çıkmasıdır. Bu iki insan çok değerlidir, bana Konya'yı Roma'dan veya başka yerden ayıran en büyük özellikle ne diye sorsanız ben Konevi ve Mevlana derim. Konevi ve Mevla'na Konya'yı Konya yapmışlardır. Konya'yı İslam dünyasının en şerefli illerinin arasına olmasını sağlamışlardır.
'KONEVİ'NİN ESERLERİNDEKİ TEMEL MEVZU ALLAH VE İNSAN İLİŞKİSİDİR'
* Sadreddin Konevi Hazretleri'nin 9 eserini Türkçeye çevirdiniz ve Konevi üzerine eserler ortaya koyuyorsunuz. Konevi Hazretleri'nin eserlerinde neyi ön plana çıkarmaktadır?
- Konevi Hazretleri'nin eserlerindeki temel mevzu Allah ve insan ilişkisidir. Bütün konular bu temelde ele alınır. Biz insan hakkında neler bilebiliriz ve insan hakkında bildiğimiz bilgiyle Allah bilmeye nasıl ulaşırız. Konevi'nin bütün felsefesi Allah hakkında daha çok bilgi sahibi olabilmek ve Allah alemle ilişkisini bilmek. Mesela; fıkıh, kelam ve diğer bilimlerden yine insan hakkında bilgi ediniyoruz. Fakat insan bilinmez bir meçhuldür. İbn-i Arabi ve Sadreddin Konevi insanın bu bilinmezliğini çok derinden keşfetmiş düşünürlerdir. Yani insanın nasıl bir muamma olduğunu ve Hz. Ali'nin söylediği gibi insanın nasıl bir alem olduğunu anlamışlardı. Dolayısıyla Konevi bütün dikkatini insana vermiş. İnsanın kemale ulaşması ve insanın ahlaken olgunlaşması üzerinde çalışmıştır. Biz ancak insan kemale ulaşırsa ve ahlaken olgulaşırsa Allah hakkında sağlıklı bilgi elde edebiliriz. Bu bakımdan Konevi'nin düşüncesini insanı tanımak buradan Allah'ı tanım diye özetleyebiliriz. Çünkü insanlar arasındaki bütün ilişkiler, irtibatlar ancak Allah'ı tanımakla mümkün olacaktır.
* İslam dünyası için çok önemli bir konumu bulanan ve birçok ilim adamı ile filozofu etkilemiş olan Sadreddin Konevi'yi ders kitaplarında görmemiz mümkün değil. Buna karşın lise ders kitaplarında yabancı filozofların birçoğunu ders olarak öğretiliyor. Ders kitaplarında Konevi'ye yer verilmemesinin sebebi nedir?
- Bunun sebebi Cumhuriyet döneminden itibaren oluşturulan yanlış eğitim politikalarının yanlışıdır. Birçok ilim adamımız ders kitaplarında yok. Ders kitaplarında yer verdiğimiz filozoflarımızda hak ettiği ölçüde değil. Genel olarak Sosyal bilimler ve beşeri bilimlerde sıkıntılar var. Bundan dolayı insanlarımız soyut düşüncelere, edebi metinlere ve en nihayetinde de İslam medeniyetinin birikimlerine ulaşamıyorlar. Bana göre ülkemizin en ciddi sorunu düşünce sığlığıdır. Buna neden olan kelime sığlığımızdır. İnsanlarımız artık günlük hayatlarında 300 kelimeyle konuşur hale geldiler. Artık bir kelime yazmaktan bile sıkılır olduk. Bu gidişle ve bu seviyede kaldığımız sürece Sadreddin Konevi ve diğer ilim adamlarımızla iletişim kurmamız mümkün değildir. İlim adamlarımızla iletişim kurmamız için kendimizi geliştirmemiz gerekiyor. Kelime dağarcığımızı genişletmeliyiz. Konevi ve diğer ilim adamlarımızı anlayarak onların sayesinde daha yukarıya çıkacağızdır. Kelime dağarcığımızı geliştirmediğimiz sürece bizim yukarı çıkmamız ve Konevi gibi Mevlana gibi ilim adamlarımızı anlamamız mümkün değildir. Bu bakımdan benim kanaatime göre ülkemizin okuryazarların bu meseleyi çok tartışması lazım. Neden bu büyük insanları sevmekten başka bir şey yapmıyoruz. Konevi'yi, Mevlana'yı, İbn-i Sina'yı ve birçok ilim adamımızı anlayarak kendimizi nasıl geliştiririz bunların çözüm yollarını bulmalıyız.
MEVLANA'DA YAPILAN HATA KONEVİ’DE YAPILMAMALI
* Konya'da yaşamış olan Sadreddin Konevi'nin insanlar tarafından öğrenilmesi için Konya'ya ne tür görevler düşmektedir?
- Ben burada Konya'nın görevini görevi Türkiye'den ayırt etmiyorum. Sadreddin Konevi Konyalı olsa da bence o Türkiyeli, Şamlı, Bosnalı, Mekkeli ve en nihayetinde tüm Müslümanların ilim adamlarıdır. Bu açından Konyalılara özel bir görev düşmüyor. Ama Konya Konevi Hazretleri'nin kabrine diğer insanlara göre daha yakın oldukları için diğer insanlara bunun daha fazla hatırlatmaları gerekiyor. Ancak bizim ülke insanı olarak şöyle bir yanlış algımız var. Biz ağıcı görüp ormanı unutan insanlarız. Halbuki hep dikkatimiz ormanda olmalı en nihayetinde bu ormanın kendisinden neşret ettiği Peygamberimize dikkatlerimizi yöneltmeliyiz. Yani Peygamberimiz olmadan hiç bir ilim adamının veya alimin bir anlamı olmaz. Yani dikkatimiz her zaman Peygamber Efendimizde ve ondan sonra topraklarımıza gelen ilim adamlarımızda olmalıdır. Bu anlamda Konevi Hazretlerine de gerekli önemi ülke olarak göstermeliyiz.
Ben insanlardan şunu istiyorum: Bu pek çok yerde de dile getiriliyor. Konya'da ticari maksatla özellikle Hazreti Mevlana ile ilgili olan durum Konevi'nde de olmaması gerekiyor. Yani Mevlana Hazretleri'nin ismi bir meta olarak görülerek, ticari gözle bakıldı. Birçok ürüne ve dükkana Mevlana'nın ismi verildi. Bu hata maalesef Hazreti Mevlana'da yapıldı bari Konevi Hazretleri'nde yapılmasın. Bunu aslında Konya'nın daha çok tartışması gerekiyor. Mevlana ve Konevi Hazretleri büyük bir ilim adamı diye düşünülmeli bunun üzerinden ticari bir maksat gütmek doğru değil.
MUSTAFA AKÇA