Kış aylarına girdiğimiz halde sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor. Artan yağışlarla birlikte Ocak ayında yaşanan ılıman hava Konya’da ‘Akdeniz İklimi yaşanıyor’ görüntüsünü veriyor. Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesinin birçok nedeni var. Özellikle küresel ısınmayla birlikte yaşanan enlemlerdeki kaymalar ve tropikal kuşaktaki yüksek basınçların kuzeye kayması sıcaklıkları arttırıyor.
KÜRESEL SICAKLIKLARLA BİRLİKTE ENLEMLER DEĞİŞİYOR
Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nuri İnan, dünyada küresel ısınmanın yol açtığı etkenlere bağlı olarak sıcaklıklarda değişmelerin görülebileceğini söyledi. Küresel ısınmayla birlikte sera gazlarının atmosferi kirletmesiyle sıcaklıklarda değişmelerin meydana geldiğini ifade eden Nuri İnan, “Dünyada 150 seneden beri gittikçe sıcaklık artıyor. Klorlu, florlu, karbonlu ve kükürtlü birleşikler atmosferde ciddi derece sera etkisi dediğimiz katmanı oluşturmuştur. Kimyasal gazların oluşturduğu bu katmanlar atmosferde 1 derecelik artışa neden olmuştur. Bu 1 derecelik sıcaklık dünya için önemlidir ve gittikçe daha çok ısınıyoruz” dedi. Küresel ısınmaya bağlı olarak enlemlerde 5-6 derecelik kaymaların görüldüğünü kaydeden Nuri İnan şöyle konuştu: “Bu enlem kaymaları buzul dönemlerinden itibaren yaşanmaktadır. Bu dönemde 60-70 derece enlemlerde görülen bir bitki türü 44 derecedeki enlemlerde de görülmüştür. Dolayısıyla 26 derecelik güneye doğru bir enlem kayması olmuştur. Aynı şekilde o dönemde Afrika’da bol yağışlar görülürken günümüzde çöl kuşağı içindedir. Günümüzde de 100 yıl önceki normal enlemlere göre sıcaklık ve iklim şartları dağılışı ile 1990’dan sonraki sıcaklık ve iklim dağılışları arasında 5-6 derecelik bir enlem kaymasının olduğunu görüyoruz. Yani 30 derecelerdeki enlem sıcaklıkları 35 derecedeki enlemlerde görülmektedir. Türkiye’nin kuzey kesiminde şiddetli kar yağışı görülürken güneyinde hava ılıktır. Çünkü güney kesim hala tropikal iklim kuşağı etkisini yaşamaktadır.”
KONYA’DA KIŞ ÇOK SOĞUK GEÇMEYECEK
“Konya’da öyle kışlar görülmüştür ki Şubat’ın 10’na kadar kar yağmamış, Eylül’ün ortasında kar yağmıştır” diyen İnan, sıcaklık değişmelerinin normal olduğunu söyledi. Sözlerine şöyle devam eden İnan, “Enlemlerdeki sıcaklık değişmelerle birlikte Konya bu kışı ılık geçirecek. Çünkü halen tropikal hava kütlesinden çıkamadık. Yine söylediğim gibi çöl iklim kuşağı yani sıcak iklim kuşakları kuzeye doğru kayıyor. Bu durum sıcaklıkları arttırıyor. Fakat Konya kar da görecektir. Balkanlar ve Sibirya üzerinden gelecek soğuk hava dalgalarıyla birlikte kar görülecektir. Yağan kar ise yerde kalma süresi sıcaklığa bağlı olarak çok fazla kalmayabilir.” Küresel ısınmaya karşı tedbir alınması gerektiğini aktaran İnan, “2050 yılından itibaren bu değişmeler daha da belirginlik yaşanacaktır. Gittikçe ısınıyoruz. Denizlerin ısınmasıyla eriyen buzullarla birlikte deniz seviyesinde 1 metreye kadar yükselmeler görülecektir. Kıyarın yapısı değişecektir. Bu nedenle insanlar olarak doğaya zarar verdiğimiz, atıkları ve kimyasalları ortadan kaldırmalıyız. Zehirli gazların atmosfere dağılmasına engel olmalıyız. Kendi elimizde içinde yaşadığımız dünyayı kirleterek, yaşanmaz hala getirmemeliyiz. Bindiğimiz dalı kesmemeliyiz” dedi.
HASAN AYHAN