İnsan Hakları Kurulu’ndan iddialara cevap

Söz konusu kararla ilgili İl İnsan Hakları Kurulu Başkanlığı, kurulun işleyişi hakkında insanlara bilgi vermek amacıyla yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamada Türkiye’de insan hakları  kurullarının, insan haklarını koruma mekanizması içinde kendine özgü yapısı, niteliği ve gelişim sureciyle özel bir konuma sahip olduğu belirtilen açıklamada aynı zamanda gerek insan haklarını korumak ve geliştirmek gerekse devlet-vatandaş ilişkisini insan hakları duyarlılığına uygun hale getirmek üzere inisiyatif alabilecek kuruluşlar olduğu belirtildi. Kurulların varlık sebebinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerden yararlanmalarının önündeki engellerin kaldırılarak insan hakları standardının yükseltilmesi olduğu ifade edilerek, “Bu amaçla il ve ilçe kurulları, insan hakları ihlali iddiaları ile ilgili başvuruları incelemek ve araştırmak, inceleme ve araştırma sonuçlarını değerlendirmek, ulaşılan sonuçları konusuna göre Cumhuriyet savcılıklarına ya da ilgili idari makamlara iletmek ve sonucunu takip etmekle görevlidir. Ayrıca kurullar insan hakları alanında bilgilendirme, bilinçlendirme eğitim faaliyetleri gerçekleştirilerek, her türlü ayrımcılığın önlenmesi için gerekli çalışmaları yapmakla da görevlidir. Sivil kişilerin eylemlerinden kaynaklanan mağduriyetlerin insan hakkı ihlali olarak değerlendirilebilmesi için, ihlal edilen konuda devletin pozitif yükümlülüğünün de bulunması gerekir. Kurulların yaptıkları inceleme sonucu aldıkları kararlar, doğrudan yaptırım öngörmeyen ve bağlayıcılığı bulunmayan kararlardır” denildi. Kurulun verdiği ihlal kararlarının somut olaylara ilişkin olduğu belirtilen açıklamada “İhlal kararlarıyla bir bütün olarak kurumların insan hakkı ihlalcisi olarak nitelendirilmesi söz konusu değildir. Bir olayda, Ticaret Odası’nın bir çalışanı hakkında yapılan işlemini kurulumuz çoğunluk oyuyla hak ihlali olduğuna karar verilmiştir. Verilen bu karar Ticaret Odası’nın kurumsal kimliğini insan hakkı ihlalcisi olarak nitelendirmez. Kurulumuzun komisyon üyelerinin yaptığı inceleme, olay yerinin kendi çabalarıyla değerlendirilmesi ve bunun sonucunda hazırlanan bir rapor hazırlanması şeklindedir. Yapılan bu inceleme bir uzman incelemesi niteliğinde değildir. Kurulumuzun bu nitelikteki incelemelerinde uzmanlıkta gerekmemektedir” denildi. “Kurulların inceleme sonucunda herhangi bir insan hakları ihlalini ve bunun sorumlularını tespit etmesi, salt bir hesap sorma gayesiyle değerlendirmez” denilen açıklamada şunlar kaydedildi: “Kurulların asıl misyonu, bu incelemeler ve diğer çalışmaları sonucu elde edeceği bilgileri ve verileri değerlendirerek çözümlere ulaşmak, daha sonra da bunları kamuoyu ve karar vericilerle paylaşmak suretiyle ihlallere karşı bir önleyici mekanizma olabilmektir. Kurulumuz’ un verdiği ihlal kararları somut olaylara ilişkindir. Son zamanlarda bazı basın yayın organlarında kurul kararlarının yanlış değerlendirildiğini ve bu kararların suiistimal edildiğini görmekteyiz. Somut bir olayda bir uygulamanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun olmamasının tespitini içeren bir kararımızın, çeşitli şekillerde ve iyi niyetli olmayarak değerlendirilmesi ve kurulumuzun somut olayda karara muhalif kalan üyelerinin ve toplantıya katılmayan üyelerinin bazı basın yayın organlarında, haksız ve uygun olmayan bir şekilde nitelendirilmeleri kurulumuzca üzüntüyle karşılanmıştır. Ayrıca kurulumuzun kararları aracılığıyla, hem kurul üyelerine hem de bu kararlarda yer verilen kurumlara yapılan gerçek dışı değerlendirmeleri kabul etmiyoruz. Unutulmamalıdır ki, kişiler ve kurumlarla ilgili olarak haksız ve gerçek dışı değerlendirmelerde bir insan hakkı ihlalidir. Kurulumuz bundan sonra bu ihlallere izin vermeyecektir. Ayrıca kurulumuz,  kurul kararları aracılığıyla bir takım kişisel ve siyasi hesaplaşmalara da izin vermeyecektir.”