Hz. Mevlâna Celâleddin Rûmi’nin hatırasını anmak amacıyla düzenlenen törenler 63 yıl önce Halkevi’nde dar kapsamlı bir programla başlamasına rağmen semâ âyini, ancak 1958’de başladı. Yıllar ilerledikçe hem törenlerin programı genişledi, hem programda yer alanlar ve seyredenlerin sayısı arttı. 1958’de 685. ölüm yıldönümü münasebetiyle hazırlanan anma programı şimdi Devlet Tiyatrosu olan İl Kitaplık salonu’nda 14-17 Aralık arasında 8 defa tekrarlanırken, ilk defa semazenler tarafından sahnelenen ilk semâ gösterileri büyük ilgi gördü. İlginin fazlalığı sebebiyle Belediye tarafından dağıtılan davetiyeler 17 Aralık’taki Şeb-i Arûs gecesi sâdece dışarıdan gelenlere tahsis edilirken, 12 Aralık Cuma günü hizmete açılan Konya’nın ilk turistik oteli olan Şahin Oteli de yabancı misafirlerin ikâmeti için ayrılmıştı.
Şeb-i Arûs gecesi Belediye Başkanı Sıtkı Bilgin’in açış konuşmasıyla başlayan programda Prof. Dr. Anna Marie Schimmel, Hulki Âmil Keymen, Kemal Edip Kürkçüoğlu ve Abdülbaki Gölpınarlı birer konuşma yaptılar. Milliyet gazetesi başmuharriri Ref’i Cevad Ulunay’ın Mevlevîlik hakkında verdiği bilgiden sonra yapılan semâ âyininde post-nişin olarak Mesnevîhan Mithat Baharî Beytur görev yaptı. Naat-ı şerifi hafız Kâni Karaca’nın okuduğu âyinde 1925 yılında tekke ve zâviyelerin kapatılmadan önce Üsküdar ve Galata Mevlevîhânelerinde âyine katılmış olan son mevlevîlerden neyzen Halil Can, kudümzen Sadettin Heper ve Rûsuhi Baykara, rebabezen Sabahattin Volkan, semazen Selman Tüzün’ün yanısıra Sivaslı Mehmet Dede Susamış da bendir vurdu. Derviş Köçek Mustafa Efendi’nin Bayatî âyini şerifinin icra edildiği bu ilk semâ gösterisinde mutrip ve sema heyetinde ayrıca şu isimler bulunuyordu:
Âyinhan ve kudümzen Bâki Baykara, Gavsi Baykara, Osman Dede, Hulûsi Gökmenli, Sabri Özdil, Şâkir Çetiner, Kemal Batanay, Nida Eşkin, neyzen Hayri Tümer, Selâmi Bertuğ ve Hulûsi Gökmen, kemençeci Cahit Gözkan, semazen Bahir Şereftuğ, Ahmet Bican Kasapoğlu, Kemal Selek, Halit Anar, Edip Kemâl, İzzet Sami, Hüseyin Tüzün, Ahmet Dede, Şemsettin Susamış, Ertuğrul Berkan ve Remzi Susamış. Sivas Mevlevîhânesi’nin son dervişlerinden Mehmet Dede ile oğulları Şemsettin ve Remzi Susamış, yıllarca törenlerde semâya katıldılar. Şemsettin Susamış, daha sonra semazenbaşı ve post-nişin olarak görev yaptı.
1959’dan itibaren “Mevlâna haftası” adı altında düzenlenen ve son defa İl Kitaplık Salonu’nda yapılan törenleri yer darlığı sebebiyle az sayıda kişi seyredebildiği, bu yüzden davetiyle dağıtımında sıkıntılar meydana geldiği için 1960’tan itibaren Atatürk Spor Salonu’na alındı. Böylece törenleri daha fazla davetli seyrederken, 1960 ihtilâline rağmen tören sayısı 8 günde 11’e çıkarılarak ilgi daha da arttı. Başbakan yard. Emekli Org. Fahri Özdilek, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri Komutanları ile Millî Birlik Komitesi üyesi Ahmet Yıldız, Osman Köksal, Kâmil Karavelioğlu, Suphi karaman, Sezai Okan ve Sami Koçak gibi üst rütbeli subayların da hazır bulunduğu Şeb-i Arûs’ta semâ âyini sonunda hafız Kâni Karaca tarafından ilk defa Kur’an-ı Kerim okundu.
1961 yılından itibaren törenlerin açış konuşmalarını Turizm Derneği Başkanı Fevzi Halıcı yapmaya, tören gün ve sayısı daha da artmaya, sergi, sempozyum ve konferanslar düzenlenmeye başladı. Öte yandan 1973 yılı Unesco tarafından dünyada “Mevlâna yılı” ilan edildi. 11 Temmuz 1971 tarihinde 93 yaşında vefat eden 1958 yılında Konya’daki anma törenlerinde ilk defa gerçekleştirilen semâ âyininde çelebi efendiyi temsilen post-nişinlik yapan ve 11 Temmuz tarihinde 93 yaşında vefat ederek İstanbul’da Sahra-yı Cedîd mezarlığına defnedilen Mithat Bahari Beytur’dan sonra şeyhlik makamı olan kırmızı posta Rûsuhi Baykara ve uzun yıllar Selman Tüzün’ün yanısıra Süleyman Dede (Loras) ve son yıllarda da semazenbaşı Mustafa Holat oturdu.
Törenlere geçmişte neyzen Ulvi Erguner, Niyazi Sayın, Akagündüz Kutbay, Doğan Ergin, âyinhan hafız Hüseyin Top, kudümzen Nezih Uzel, tanburi Necdet Yaşar, Fahrettin Çimenli, kemençeci Cüneyt Orhon ve Ankara radyosu sanatçısı Tahir Engin İçöz gibi tanınmış isimler katıldı. Uzun yıllardır katılan Kültür Bakanlığı İstanbul Türk müziği topluluğu yönetmeni Ahmet Özhan konserler veriyor, TRT’nin naklen yayınladığı törenler bütün dünyaca tanınıyor, yabancı tv’ler çekim yapıyor, Arslanlı Kışla’nın yerine inşa edilen Mevlâna Kültür Merkezi’nde düzenlenen törenleri daha fazla kişi seyretme imkânını buluyor. Tabii ücretli hâle getirilen törenlere giriş ücretinin yapılan zamlarla kişi başına 20 liraya, Şeb-i Arûs gecesi ise 50 liraya çıkarılması tepki görüyor.
Yarın gece Şeb-i Arûs’la sona erecek anma törenleri nedeniyle hareketli günler geçiren şehrimize binlerce yerli ve yabancı misafir gelmiş bulunuyor. Geçmişteki törenler ve katılımcılarla ilgili, Ref’i Cevad Ulunay’ın yelek cebinden çıkardığı sedef kutudan enfiye çekmesi, spor salonunun soyunma odalarında ve evlerde yapılan Kadirî zikirleri, otel lobilerindeki tatlı sohbetler, çelebi yaradılışlı Mevlâna muhiblerinin el öperek hâl hatır sormaları, semazenbaşının semazenlere besmele ile tennure giydirmesi, Turgut Özal’ın kuliste postnişin Selman Tüzün ve semazenleri ziyareti gibi nice hatıralarımdan yeri geldikce bahsetmek ilginizi çeker sanırım. Konya’nın mânevî mimarlarından Hz. Pîr’i 736. ölüm yıldönümünde bir defa daha rahmetle anıyorum.
Şeb-i Arûs gecesi Belediye Başkanı Sıtkı Bilgin’in açış konuşmasıyla başlayan programda Prof. Dr. Anna Marie Schimmel, Hulki Âmil Keymen, Kemal Edip Kürkçüoğlu ve Abdülbaki Gölpınarlı birer konuşma yaptılar. Milliyet gazetesi başmuharriri Ref’i Cevad Ulunay’ın Mevlevîlik hakkında verdiği bilgiden sonra yapılan semâ âyininde post-nişin olarak Mesnevîhan Mithat Baharî Beytur görev yaptı. Naat-ı şerifi hafız Kâni Karaca’nın okuduğu âyinde 1925 yılında tekke ve zâviyelerin kapatılmadan önce Üsküdar ve Galata Mevlevîhânelerinde âyine katılmış olan son mevlevîlerden neyzen Halil Can, kudümzen Sadettin Heper ve Rûsuhi Baykara, rebabezen Sabahattin Volkan, semazen Selman Tüzün’ün yanısıra Sivaslı Mehmet Dede Susamış da bendir vurdu. Derviş Köçek Mustafa Efendi’nin Bayatî âyini şerifinin icra edildiği bu ilk semâ gösterisinde mutrip ve sema heyetinde ayrıca şu isimler bulunuyordu:
Âyinhan ve kudümzen Bâki Baykara, Gavsi Baykara, Osman Dede, Hulûsi Gökmenli, Sabri Özdil, Şâkir Çetiner, Kemal Batanay, Nida Eşkin, neyzen Hayri Tümer, Selâmi Bertuğ ve Hulûsi Gökmen, kemençeci Cahit Gözkan, semazen Bahir Şereftuğ, Ahmet Bican Kasapoğlu, Kemal Selek, Halit Anar, Edip Kemâl, İzzet Sami, Hüseyin Tüzün, Ahmet Dede, Şemsettin Susamış, Ertuğrul Berkan ve Remzi Susamış. Sivas Mevlevîhânesi’nin son dervişlerinden Mehmet Dede ile oğulları Şemsettin ve Remzi Susamış, yıllarca törenlerde semâya katıldılar. Şemsettin Susamış, daha sonra semazenbaşı ve post-nişin olarak görev yaptı.
1959’dan itibaren “Mevlâna haftası” adı altında düzenlenen ve son defa İl Kitaplık Salonu’nda yapılan törenleri yer darlığı sebebiyle az sayıda kişi seyredebildiği, bu yüzden davetiyle dağıtımında sıkıntılar meydana geldiği için 1960’tan itibaren Atatürk Spor Salonu’na alındı. Böylece törenleri daha fazla davetli seyrederken, 1960 ihtilâline rağmen tören sayısı 8 günde 11’e çıkarılarak ilgi daha da arttı. Başbakan yard. Emekli Org. Fahri Özdilek, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri Komutanları ile Millî Birlik Komitesi üyesi Ahmet Yıldız, Osman Köksal, Kâmil Karavelioğlu, Suphi karaman, Sezai Okan ve Sami Koçak gibi üst rütbeli subayların da hazır bulunduğu Şeb-i Arûs’ta semâ âyini sonunda hafız Kâni Karaca tarafından ilk defa Kur’an-ı Kerim okundu.
1961 yılından itibaren törenlerin açış konuşmalarını Turizm Derneği Başkanı Fevzi Halıcı yapmaya, tören gün ve sayısı daha da artmaya, sergi, sempozyum ve konferanslar düzenlenmeye başladı. Öte yandan 1973 yılı Unesco tarafından dünyada “Mevlâna yılı” ilan edildi. 11 Temmuz 1971 tarihinde 93 yaşında vefat eden 1958 yılında Konya’daki anma törenlerinde ilk defa gerçekleştirilen semâ âyininde çelebi efendiyi temsilen post-nişinlik yapan ve 11 Temmuz tarihinde 93 yaşında vefat ederek İstanbul’da Sahra-yı Cedîd mezarlığına defnedilen Mithat Bahari Beytur’dan sonra şeyhlik makamı olan kırmızı posta Rûsuhi Baykara ve uzun yıllar Selman Tüzün’ün yanısıra Süleyman Dede (Loras) ve son yıllarda da semazenbaşı Mustafa Holat oturdu.
Törenlere geçmişte neyzen Ulvi Erguner, Niyazi Sayın, Akagündüz Kutbay, Doğan Ergin, âyinhan hafız Hüseyin Top, kudümzen Nezih Uzel, tanburi Necdet Yaşar, Fahrettin Çimenli, kemençeci Cüneyt Orhon ve Ankara radyosu sanatçısı Tahir Engin İçöz gibi tanınmış isimler katıldı. Uzun yıllardır katılan Kültür Bakanlığı İstanbul Türk müziği topluluğu yönetmeni Ahmet Özhan konserler veriyor, TRT’nin naklen yayınladığı törenler bütün dünyaca tanınıyor, yabancı tv’ler çekim yapıyor, Arslanlı Kışla’nın yerine inşa edilen Mevlâna Kültür Merkezi’nde düzenlenen törenleri daha fazla kişi seyretme imkânını buluyor. Tabii ücretli hâle getirilen törenlere giriş ücretinin yapılan zamlarla kişi başına 20 liraya, Şeb-i Arûs gecesi ise 50 liraya çıkarılması tepki görüyor.
Yarın gece Şeb-i Arûs’la sona erecek anma törenleri nedeniyle hareketli günler geçiren şehrimize binlerce yerli ve yabancı misafir gelmiş bulunuyor. Geçmişteki törenler ve katılımcılarla ilgili, Ref’i Cevad Ulunay’ın yelek cebinden çıkardığı sedef kutudan enfiye çekmesi, spor salonunun soyunma odalarında ve evlerde yapılan Kadirî zikirleri, otel lobilerindeki tatlı sohbetler, çelebi yaradılışlı Mevlâna muhiblerinin el öperek hâl hatır sormaları, semazenbaşının semazenlere besmele ile tennure giydirmesi, Turgut Özal’ın kuliste postnişin Selman Tüzün ve semazenleri ziyareti gibi nice hatıralarımdan yeri geldikce bahsetmek ilginizi çeker sanırım. Konya’nın mânevî mimarlarından Hz. Pîr’i 736. ölüm yıldönümünde bir defa daha rahmetle anıyorum.